Sáng 29.10, tiếp tục kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án luật Đất đai (sửa đổi). Vấn đề xác định giá đất, đặc biệt là thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất, được nhiều đại biểu quan tâm.
Lo ngại địa phương vừa quyết định giá, vừa thu và chi tiền
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) đồng tình với chủ trương Nhà nước quyết định giá đất, địa phương quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo nguyên tắc, tiêu chí do trung ương quy định.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) phát biểu tại phiên thảo luận
ẢNH: QUOCHOI.VN
Theo dự luật, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được sử dụng đồng thời để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất và tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. HĐND cấp tỉnh được giao quyết định cả hai công cụ này.
Ông Sơn cho rằng cơ chế trên có ưu điểm về tính thống nhất, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về tính khách quan, minh bạch. Bởi giá đất vừa ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách, chi phí của doanh nghiệp, vừa quyết định quyền lợi của người có đất bị thu hồi.
Đáng chú ý, theo báo cáo giải trình của Bộ Tài chính được đại biểu dẫn lại, hệ số điều chỉnh giá đất sẽ thay thế giá đất cụ thể và trực tiếp quyết định nghĩa vụ tài chính cũng như tiền bồi thường.
“Như vậy, cùng một cấp chính quyền vừa quyết định giá, vừa thu tiền, vừa chi tiền bồi thường. Nếu không có cơ chế kiểm soát độc lập, động cơ ngân sách có thể chi phối giá đất, dẫn đến hoặc thất thu cho Nhà nước, hoặc thiệt thòi cho người có đất bị thu hồi”, ông Sơn cảnh báo.
Đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế kiểm chứng, sàng lọc dữ liệu định giá đất; công khai căn cứ, phương pháp và kết quả xác định bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất. Với những trường hợp có tác động lớn, cần có cơ chế thẩm định, phản biện độc lập.
Đề xuất giao UBND tỉnh điều chỉnh hệ số giá đất
Cùng quan tâm đến cơ chế xác định giá đất, đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) cho rằng việc giao HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất là phù hợp, nhưng cần cân nhắc thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất.
Theo ông Huân, hệ số này thường phải thay đổi theo biến động về hạ tầng, quy hoạch, vị trí và điều kiện thực tế từng khu vực. Nếu mỗi lần điều chỉnh đều phải trình HĐND cấp tỉnh, quá trình thực hiện có thể kéo dài, ảnh hưởng tiến độ các dự án.
Đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) đề nghị giao UBND tỉnh ban hành, điều chỉnh hệ số giá đất trong phạm vi được HĐND tỉnh thông qua
ẢNH: QUOCHOI.VN
Ông phân tích, bảng giá đất cần bảo đảm tính ổn định, trong khi hệ số điều chỉnh là công cụ xử lý linh hoạt những biến động phát sinh. Vì vậy, áp dụng cùng một cơ chế quyết định đối với cả hai có thể chưa phù hợp với thực tiễn quản lý.
Từ đó, đại biểu đề xuất HĐND tỉnh quyết định bảng giá đất cùng nguyên tắc, phạm vi điều chỉnh hệ số; còn UBND tỉnh được ban hành, điều chỉnh hệ số trong phạm vi HĐND đã thông qua.
UBND tỉnh phải công khai căn cứ điều chỉnh và báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất.
Trường hợp vẫn giữ phương án như dự thảo, ông Huân đề nghị quy định thủ tục rút gọn khi cần điều chỉnh hệ số do biến động đáng kể, đồng thời xác định cụ thể những trường hợp được áp dụng.
Đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) cũng lưu ý việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là ở những khu vực giáp ranh.
Theo ông Trí, nếu xác định giá đất quá cao, doanh nghiệp sẽ tăng chi phí tiếp cận đất đai. Ngược lại, nếu giá quá thấp, người có đất bị thu hồi có nguy cơ chịu thiệt thòi.
Đại biểu đề nghị thống nhất nguyên tắc, phương pháp xác định hệ số điều chỉnh giá đất, đồng thời có cơ chế xử lý những trường hợp bảng giá đất và hệ số điều chỉnh chưa phản ánh phù hợp giá trị thực tế.
Bình luận (0)