Đại học Quốc gia Hà Nội mở nhiều ngành đào tạo 'trái thẩm quyền'

31/10/2026 07:07 GMT+7

Thanh tra Chính phủ phát hiện hàng loạt vi phạm tại Đại học Quốc gia Hà Nội, từ việc thu học phí vượt quy định, tuyển sinh vượt chỉ tiêu, cho đến mở ngành đào tạo trái thẩm quyền.

Phó tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường mới đây ký ban hành thông báo kết luận thanh tra, chỉ ra hàng loạt vi phạm về trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021 - 2024.

Thu học phí vượt quy định, mở ngành đào tạo trái thẩm quyền

Kết quả thanh tra cho thấy, năm học 2023 - 2024, Trường Quản trị - Kinh doanh (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội) quy định và thực hiện thu học phí 8 chương trình đào tạo chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật ở mức 6 - 7 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, 6,75 - 7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ, 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ. Điều này là trái quy định, cao hơn nhiều so với Nghị định số 97/2023 và Nghị định số 81/2021.

Tương tự, Trường đại học Kinh tế (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội) quy định và thu học phí văn bằng 2 năm học 2021 - 2022 các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, trái với quy định chỉ ở mức 360.000 đồng/tín chỉ. Trường đại học Giáo dục (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội) cũng thu học phí văn bằng 2 các ngành đào tạo giáo viên năm 2021 ở mức 470.000 đồng/tín chỉ, trong khi quy định từ 303.000 - 427.200 đồng/tín chỉ.

Đặc biệt, năm 2021, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội ban hành quyết định mở ngành Ngoại khoa trình độ thạc sĩ; đến năm 2022 thì ban hành quyết định mở mới và điều chỉnh chương trình đào tạo, trong đó quy định Đại học Quốc gia Hà Nội tự chủ mở ngành lĩnh vực sức khỏe. Thanh tra Chính phủ xác định các quyết định này là trái thẩm quyền, phải do Bộ trưởng GD-ĐT quyết định.

Cũng trong giai đoạn 2021 - 2024, Đại học Quốc gia Hà Nội ban hành 6 quyết định mở ngành đào tạo trình độ đại học thí điểm và trình Bộ GD-ĐT cho phép mở 3 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi các ngành này không đủ giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp chủ trì tổ chức xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo.

Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội còn quyết định thành lập 3 trường trên cơ sở 3 khoa trực thuộc (Khoa Quốc tế thành Trường Quốc tế, Khoa Quản trị - Kinh doanh thành Trường Quản trị - Kinh doanh, Khoa Các khoa học liên ngành thành Trường Liên ngành nghệ thuật) khi chưa đáp ứng điều kiện về số lượng ngành đào tạo và quy mô đào tạo.

Chưa kể, có tới 6/8 trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội tuyển sinh vượt số lượng chỉ tiêu trình độ đại học do Bộ GD-ĐT giao, hoặc vượt số lượng chỉ tiêu trình độ đại học, thạc sĩ do Đại học Quốc gia Hà Nội phê duyệt.

Kiến nghị xem xét trách nhiệm giám đốc, bảo đảm quyền lợi người học

Thanh tra Chính phủ kết luận các nội dung nêu trên là vi phạm hành chính, vì vậy kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ GD-ĐT và các cơ quan liên quan xử lý vi phạm, chấn chỉnh công tác quản lý.

Trong đó, cơ quan thanh tra kiến nghị Đại học Quốc gia Hà Nội khẩn trương rà soát các điều kiện thành lập của 3 trường (Trường Quốc tế, Trường Quản trị - Kinh doanh, Trường Liên ngành nghệ thuật), báo cáo Bộ GD-ĐT xử lý theo quy định.

Cùng đó là chấm dứt việc thực hiện các nội dung trái thẩm quyền; sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới quy định về mở ngành đào tạo.

Đồng thời, rà soát, đánh giá lại các ngành, chương trình đào tạo đã mở trái thẩm quyền, thiếu điều kiện, các ngành không đủ điều kiện duy trì, báo cáo Bộ GD-ĐT, xử lý theo quy định, bảo đảm quyền lợi người đang học và người đã tốt nghiệp.

Rà soát từng đơn vị tuyển sinh vượt chỉ tiêu, xác định chỉ tiêu hợp pháp, số tuyển, tỷ lệ vượt, thời điểm tuyển, báo cáo Bộ GD-ĐT xử lý.

Đối với Bộ GD-ĐT, Thanh tra Chính phủ kiến nghị kiểm tra, rà soát, đánh giá lại các ngành, chương trình đào tạo mà Đại học Quốc gia Hà Nội tự chủ mở trái thẩm quyền, thiếu điều kiện, các ngành không đủ điều kiện duy trì.

"Trên cơ sở đó, xử lý theo thẩm quyền, bảo đảm đúng quy định, quyền lợi hợp pháp của người đang học và người đã tốt nghiệp", cơ quan thanh tra nhấn mạnh.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát các vi phạm của đơn vị, cá nhân tại Đại học Quốc gia Hà Nội và các đơn vị thành viên, trực thuộc. Nếu đủ căn cứ thì xem xét xử lý trách nhiệm đối với các phó giám đốc, kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021 - 2024.

8 trường chưa trích lập đủ quỹ học bổng

Trong thời kỳ thanh tra, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện 8 trường được kiểm tra chưa thực hiện trích lập đủ 8% số tiền học phí thu được để làm quỹ học bổng khuyến khích học tập cho đối tượng là học sinh, sinh viên.

3 trường sử dụng quỹ học bổng khuyến khích học tập để chi cho các nội dung chi của quỹ khác (chi hỗ trợ học sinh sinh viên, chi ủng hộ khuyến học).

Cạnh đó, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội không phê duyệt đề án tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý. Đồng thời, cho phép Trường đại học Y Dược thành lập 2 đơn vị sự nghiệp công lập khi không đủ 15 người làm việc tối thiểu theo quy định.