Đàm phán Mỹ - Iran đã đi đến đâu?

Dù đã diễn ra thêm nhiều cuộc đàm phán thông qua trung gian, việc nhanh chóng kết thúc cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran có vẻ không dễ xảy ra.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 26.5 cho biết các cuộc đàm phán có thể mất thêm vài ngày nữa.

Bộ Ngoại giao Iran trước đó cho biết đã đạt được tiến triển trên nhiều phần của một bản ghi nhớ, nhưng điều đó không có nghĩa là một thỏa thuận cuối cùng đã đến gần.

Vậy các cuộc thảo luận đã đi đến đâu?

Các cuộc đàm phán đang ở giai đoạn nào?

Kể từ lệnh ngừng bắn hồi đầu tháng 4, hai bên vẫn tiếp tục tranh cãi quanh những vấn đề lớn.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố: "...Chúng tôi sẽ không nhượng bộ trước những yêu sách tối đa của Mỹ..."

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói: "...Các eo biển phải được mở. Những nơi đó sẽ được mở bằng cách này hay cách khác..."

Những vấn đề đó bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, cuộc chiến của Israel ở Lebanon nhằm vào Hezbollah, và yêu cầu của Tehran về việc dỡ bỏ trừng phạt cũng như tiếp cận tài sản bị đóng băng.

Sau nhiều tuần đàm phán chủ yếu là gián tiếp, cả hai bên cho biết họ đã tiến triển trong việc xây dựng một bản ghi nhớ gồm 14 điểm tiềm năng.

Điều này sẽ tạm dừng cuộc chiến và tạo ra thời gian 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng.

Đề xuất bao gồm những gì?

Một nguồn tin Mỹ cho biết Iran đã đồng ý "về nguyên tắc" để mở eo biển Hormuz và xử lý lượng uranium làm giàu ở cấp độ cao của mình.

Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân.

Nhưng các quan chức Iran cho biết khuôn khổ ban đầu tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh - trên mọi mặt trận - và không bao gồm các cam kết tức thì về vấn đề hạt nhân.

ẢNH: REUTERS

Làm thế nào để một thỏa thuận được tiến triển?

Nếu hai bên đồng ý, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao của Iran sẽ cần phải bật đèn xanh cho bản ghi nhớ.

Sau đó, nhà lãnh đạo tối cao của nước này cũng phải làm như vậy.

Nếu giai đoạn đầu tiên đó được duy trì, hai bên có thể sử dụng thời gian 60 ngày để giải quyết những vấn đề khó khăn hơn, đặc biệt là tranh chấp hạt nhân.

Mỹ tin rằng Iran muốn chế tạo bom hạt nhân. Iran luôn phủ nhận điều này, tuyên bố rằng chương trình nguyên tử của nước này là để sản xuất điện.

Thỏa thuận hạt nhân cuối cùng mà Iran chấp thuận chỉ đạt được sau nhiều năm đàm phán giữa các nhóm lớn gồm các chuyên gia kỹ thuật.

Thỏa thuận đó được ký kết vào năm 2015.

Nhưng chỉ 3 năm sau, Tổng thống Donald Trump đã đơn phương rút Mỹ khỏi thỏa thuận này.