Dấu ấn 2025: Những ngôi chùa đặc biệt giữa nhịp sống náo nhiệt ở TP.HCM

Ngôi chùa lạ trên tầng 3 chung cư ở TP.HCM

Nằm trên tầng 3 chung cư, niệm Phật đường Liên Trì là ngôi chùa nhỏ độc đáo. Với 2 căn hộ gộp lại, đây là nơi tu tập của 3 sư cô suốt hàng chục năm qua.

Ngôi chùa nằm ở tầng 3 của chung cư Nguyễn Thiện Thuật thuộc phường Bàn Cờ (quận 3 cũ), nơi tiếng chuông cùng tiếng tụng kinh đều đặn vào mỗi buổi chiều và đêm khuya tạo nên không gian linh thiêng trầm mặc. Ngay bên dưới chung cư, cuộc sống vẫn hối hả với những âm thanh ồn ào quen thuộc với tiếng còi xe, người trò chuyện rôm rả hay tiếng rao bán hàng ồn ào.

Sự đối lập giữa hai thế giới tạo nên một bức tranh độc đáo, quen thuộc và lạ lẫm. Nét chấm phá khác lạ đó chính là niệm Phật đường Liên Trì, tồn tại hàng chục năm nay.

ẢNH: PHẠM HỮU

Viện chủ Thích Nữ Huệ Trí cho hay ban đầu niệm Phật đường Liên Trì là một ngôi chùa nằm trong khu vực chợ Bàn Cờ, chủ nhân ngôi nhà là ông Nguyễn Trí Phương. Ông Phương là người hiến nhà, cúng dường cho thượng tọa Thích Minh Cảnh làm nơi thờ Phật và tu tập.

Chùa được hình thành từ năm 1969 và khoảng năm 1990, ni trưởng Thích Nữ Như Thông mua thêm căn hộ cạnh bên để mở rộng chùa với mục đích làm nơi cho phật tử đến tu tập. Tháng 7.2021 sư cô Thích Nữ Huệ Trí được bổ nhiệm làm Viện chủ niệm Phật đường Liên Trì.

Ngôi chùa nằm giữa sông ở TP.HCM

Chùa Phước Long nằm trên cù lao Bà Sang (P.Long Bình, TP.Thủ Đức cũ), nơi hàng ngàn tín đồ tìm đến hành hương vào đầu và rằm trong tháng. Chùa nằm trên cù lao nhỏ, giữa sông Đồng Nai, với diện tích khoảng 1,5 ha. Vị trí của chùa hiện nay tiếp giáp với địa phận tỉnh Đồng Nai chỉ một nhánh sông.

Chùa như một ốc đảo tâm linh thu nhỏ, được bao quanh bởi sông nước kèm hệ sinh thái cây cỏ mọc tự nhiên. Đặc biệt, chùa còn được nhiều người đặt cho cái tên khác là "chùa Bà Châu Đốc 3", bởi nơi đây ngoài tôn trí tượng các vị Phật, thần còn có tượng và miếu thờ Bà Chùa Xứ ở Châu Đốc, núi Sam (An Giang).

Chùa đã có từ năm 1960 chỉ là một am tu nhỏ, được lợp tôn và lá để che mưa nắng. Chùa được hòa thượng Thích Nhật Pháp tôn tạo từ năm 1993. Đến năm 2009, chùa được trùng tu và xây mới.

ẢNH: PHẠM HỮU

Điểm đặc biệt ở chùa có rất nhiều tượng Phật, Bồ tát, A la hán... Ngay từ cổng chùa, dễ dàng nhận thấy tượng các vị Phật. Cổng chùa được xây theo lối kiến trúc tam quan, hai bên có rồng uốn lượn và 2 vị hộ pháp.

Trước chính điện chùa là những bức tượng lớn, lộ thiên. Bên trái có pho tượng Phật nằm dài 10 m, cùng với đó là tượng Phật Di Lặc, Thiên Thủ Thiên Nhãn Bồ tát, Thập Bát La Hán, Quan Thế Âm Bồ tát… Khu chánh điện chùa được xây 2 tầng. Tầng trên làm nơi thờ tự cũng như nơi hành lễ, tụng kinh. Nơi đây được xây dựng hầu hết bằng gỗ căm xe.

Ngôi chùa Nam tông, mang kiến trúc giống Angko Wat

Ẩn mình giữa không gian xanh mát của Công viên Lịch sử Văn hóa dân tộc (TP.Thủ Đức cũ), thiền viện Tổ đình Bửu Long (hay còn gọi là chùa Bửu Long) nằm trên đồi gây ấn tượng bởi lối kiến trúc gợi nhớ quần thể Angkor Wat cùng bảo tháp xá lợi trang nghiêm.

Thiền viện có diện tích 11 ha, nằm phía tây bờ sông Đồng Nai. Thiền viện được sáng lập năm 1942 bởi cư sĩ Võ Hà Thuật, sau khi ông quy y và thọ nhận giáo pháp từ thiền sư Hộ Tông.

Năm 1958, khi Giáo hội tăng già nguyên thủy Việt Nam ra đời, cư sĩ Võ Hà Thuật cúng dường toàn bộ tịnh thất cho thiền sư Hộ Tông, vị tổ khai sáng và cũng là đức tăng thống đầu tiên của Phật giáo nguyên thủy Việt Nam. Từ đó, thiền viện Bửu Long trở thành trung tâm tu học lớn, thu hút đông đảo chư tăng và phật tử.

ẢNH: PHẠM HỮU

Sau nhiều lần xây mới và trùng tu, đến nay chùa cũng xây dựng đại bảo tháp Gotama Cetiya, một công trình lớn với diện tích xây dựng trên 2.000 m², chiều cao khoảng 70 m so với mực nước biển.

Về kiến trúc các công trình tại thiền viện mang đậm dấu ấn văn hóa Phật giáo cổ đại, có nguồn gốc trực tiếp từ vùng văn hóa Suvarnabhumi, chịu ảnh hưởng từ các văn bản Phật giáo Ấn Độ thời đại vua Asoka, và có sự tương đồng với kiến trúc Angkor Wat cũng như các tháp Chăm tại Việt Nam.

Chùa 300 tuổi, lưu giữ 110 pho tượng cổ

Chùa Giác Lâm, hay còn gọi là tổ đình Giác Lâm, tọa lạc tại số 118 đường Lạc Long Quân. Đây là một trong những ngôi chùa cổ với tuổi đời gần 300 năm, được coi là tổ đình của Lâm Tế tông tại miền Nam.

Theo PGS.TS Trần Hồng Liên, năm 1744 nhóm người xã Minh Hương đã quyên góp của cải để xây dựng chùa trên vùng đất Gia Định. Ban đầu, chùa có tên là Cẩm Sơn, Sơn Can hoặc Cẩm Đệm. Năm 1772, chùa Cẩm Đệm như một niệm Phật đường, là nơi vãng cảnh, lễ bái của khách thập phương chứ chưa có tăng sĩ.

Năm 1774, khi thiền sư Viên Quang về trụ trì chùa và đổi tên thành chùa Giác Lâm. Năm 1988, chùa được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Chùa nằm trên ngọn đồi thấp, ẩn mình trong những vòm cây như một chấm sáng khi đứng nhìn từ nơi chợ búa rộn ràng phía dưới xa và ngôi chùa vẫn giữ được vẻ thanh tịnh.

ẢNH: KIM HUYỀN

Theo năm tháng, tuy cảnh quan ngôi chùa có phần biến đổi, nhưng cho đến nay, vẫn giữ lại các khu vực chính như: khu tháp ngũ gia tông phái, vườn chùa, tháp cổ và khu vực chùa chính.

Kiến trúc chùa chính có cấu trúc mặt bằng chữ "tam". Cấu trúc này là sự biến thể từ dạng cấu trúc "Nội công ngoại quốc". Sườn nhà cũng kết hợp của loại nhà rường miền Bắc và sườn nhà đâm trính cột kê ở miền Trung. 

Khu vực chùa chính được ngăn cách với vườn chùa bởi 2 lớp hàng rào bao quanh. Ngôi chùa nằm trong khuôn viên hình chữ nhật, rộng 22 m, dài 65 m. Phía trước chùa có cổng Nhị quan được xây dựng vào năm 1939 - 1945.