Dấu ấn Thanh Niên nơi biên cương Tổ quốc: Những 'mái ấm' ở thôn cao nhất Việt Nam

Trở lại Y Tý vào những ngày cuối năm 2025, khi sương mù giăng kín núi rừng, cái lạnh vùng cao len lỏi qua từng nếp áo, chúng tôi cảm nhận rõ một không khí rất khác. Trên những triền núi, hoa đào đã bắt đầu hé nụ, báo hiệu mùa xuân đang về. Sau những tháng ngày đau thương, mất mát vì thiên tai, nụ cười đã trở lại trên gương mặt người dân Y Tý.

ẢNH: HUY HẬU

Ngược dốc lên thôn Ngải Thầu Thượng, ở độ cao hơn 2.300 m so với mực nước biển, nơi được xem là thôn cao nhất Việt Nam, chúng tôi tìm đến ngôi nhà mới của vợ chồng anh Tráng A Khoa và chị Vàng Thị Bầu, một trong 7 hộ dân được hỗ trợ xây nhà tại đây.

Trước hiên nhà còn thơm mùi sơn mới, chị Bầu cần mẫn quét dọn, lau từng viên gạch trên nền nhà như muốn giữ trọn vẹn niềm vui đã được chạm tới. Ngoài khoảng sân nhỏ, bà con hàng xóm đang tất bật thu xếp những bao sâm đất vừa thu hoạch, tiếng cười nói rộn ràng xua tan cái lạnh vùng cao.

ẢNH: HUY HẬU

Chị Bầu cho biết, trước đây, gia đình chị ở thôn Cán Cấu, nhưng vụ sạt lở đất xảy ra sau những ngày mưa bão số 3, khiến nhà chị phải chuyển cư về Ngải Thầu Thượng. Mưa lũ qua đi, gia đình chị trắng tay khi nhà cửa bị sập đổ, tài sản, lương thực bị chôn vùi. Giữa lúc hoạn nạn, khó khăn nhất chị được chính quyền địa phương, Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Lào Cai đưa vào danh sách 28 hộ dân được hỗ trợ xây nhà mới.

"Khi mất đi ngôi nhà trong mưa lũ, nhiều đêm mất ngủ, tôi tuyệt vọng, lo lắng không biết đến bao giờ mới xây được nhà để ở. Nhưng đến hôm nay, chưa đầy một năm, gia đình đã được giúp đỡ xây nhà mới to hơn, khang trang hơn nhà cũ thì đó là niềm vui, hạnh phúc vô bờ", chị Bầu nói và cho hay, từ khi có ngôi nhà mới, chồng chị đã yên tâm trở lại làm việc. Công việc của anh Khoa là làm xây dựng, mỗi ngày kiếm được 250.000 - 300.000 đồng, đủ sức để nuôi các con ăn học.

ẢNH: HUY HẬU

"Tôi rất hài lòng"

Cũng mất hết nhà cửa, tài sản sau lũ, anh Sùng A Chừ (37 tuổi, trú thôn Phìn Chải 1) nhớ lại, sau cơn bão số 3, trong thôn mưa lớn mấy ngày liền. Đêm 8.9.2024, nhận được thông báo từ chính quyền địa phương khu vực gia đình sinh sống có nguy cơ sạt lở, anh cùng vợ con sơ tán đến nhà bạn bè.

Sáng hôm sau khi trở về, anh Chừ bàng hoàng khi ngôi nhà đã bị vùi lấp. Tài sản, vật nuôi trong nhà mất hết. Rơi vào cảnh trắng tay sau lũ dữ, những ngày sau đó anh Chừ cùng gia đình phải sống cảnh ở nhờ. "Lúc đó tôi rất hoang mang, trong đầu lúc nào cũng đặt ra câu hỏi, liệu đến bao giờ mình mới có lại được một mái ấm cho gia đình", anh Chừ kể.

ẢNH: HUY HẬU

Giữa lúc đó, sự chung tay của Báo Thanh Niên, Tập đoàn Hòa Phát, Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Lào Cai và chính quyền địa phương đã thắp lên một tia sáng hồi sinh đối với gia đình anh Chừ. Với sự vào cuộc thần tốc, ngôi nhà mới đã được hoàn thành trong vòng chưa đầy 1 năm.

Đối với anh Chừ, căn nhà không chỉ có thiết kế đẹp, trang trí ưu việt hơn hẳn những ngôi nhà khác trong vùng, mang lại cảm giác yên tâm khi mưa lũ, mà quan trọng hơn hết, nó là biểu tượng của tình người.

ẢNH: HUY HẬU

"Tôi rất hài lòng, cũng chẳng biết nói gì hơn khi được các đơn vị giúp đỡ xây dựng lại ngôi nhà mới khang trang này", anh Chừ nói.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Lồ A Sính, nguyên Bí thư Đảng ủy xã A Lù, Phó chủ tịch UBND xã Y Tý, cho biết đối với cấp ủy địa phương xã A Lù trước đây và xã Y Tý hiện tại, ông đánh giá rất cao sự chia sẻ của Báo Thanh Niên, Tập đoàn Hòa Phát, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai khi triển khai hỗ trợ xây mới 28 ngôi nhà cho người dân A Lù cũ bị vùi lấp hoàn toàn sau bão lũ. Sau gần 1 năm triển khai, tất cả các hộ dân đã có nhà ở ổn định, yên tâm lao động sản xuất, giảm bớt được khó khăn. Đặc biệt, các ngôi nhà được đặt ở vị trí rất an toàn.

ẢNH: HUY HẬU

"Đối với xã biên giới như chúng tôi, những ngôi nhà mới là niềm mơ ước của 28 hộ dân. Đa số những hộ này đều là hộ nghèo, rất nghèo nên họ chưa bao giờ dám nghĩ sẽ được xây dựng ngôi nhà khang trang như thế này", ông Sính nhấn mạnh.