Bạo lực tại miền nam Thái Lan nổ ra từ tháng 1.2004 bằng cuộc tấn công của lực lượng ly khai vào kho vũ khí của quân đội ở tỉnh Narathiwat, lấy đi hơn 300 khẩu súng và làm chết 4 lính quốc gia. Kể từ đó, đã có hơn 2.000 người gồm thường dân, cả người theo đạo Phật lẫn đạo Hồi, và binh sĩ thiệt mạng trong các đợt tấn công của các phần tử Hồi giáo ly khai.
Lo sợ bị tấn công bất ngờ bởi những kẻ nổi loạn, lo sợ phản ứng của quân đội trấn áp quân ly khai kiểu "bắt nhầm hơn bỏ sót", nhiều dân thường ở đây đã vượt biên trái phép sang Malaysia để tị nạn. Cuối tuần trước, 24 thường dân Hồi giáo đã chạy sang nước láng giềng.
Trước đó, hồi tháng 12.2006, một nhóm 20 người đã tạm lánh sang Malaysia; một chuyến bay khác cũng từng đưa 131 người Hồi giáo sang Malaysia hồi năm 2005. Những người này nói rằng họ không muốn tị nạn chính trị mà chỉ mong được phía Malaysia giúp đỡ chấm dứt bạo lực ở quê nhà.
Một số thông tin cho rằng sự bất ổn triền miên nơi này là do xung đột tôn giáo giữa người theo đạåo Hồi, vốn chiếm đa số ở miền nam Thái Lan, và người theo đạo Phật. Nhưng Ngoại trưởng Malaysia Datuk Seri Syed Hamid Albar khẳng định trong cuộc họp báo sau khi hội đàm với người đồng nhiệm Thái Lan Nitya Pibulsonggram rằng tôn giáo không là nguyên nhân. Ông nói: "Người theo đạo Phật và người theo đạo Hồi đã chung sống tốt đẹp với nhau ở đây từ xa xưa. Nguyên nhân sâu xa là cảm giác bị cô lập, bất mãn ở những phần tử ly khai".
Cái cảm giác "bất mãn, bị bỏ rơi" này đã hình thành từ lâu khi đường biên giới Thái Lan - Malaysia được xác lập hồi đầu thế kỷ trước. Hiệp ước Anglo-Siamese được ký năm 1909 tại Bangkok giữa Thái Lan và Anh quốc, khi ấy đang đặt ách đô hộ ở đất nước Malaya (Malaysia ngày nay).
Hiệp ước này đã trao về tay Thái Lan 3 tỉnh Narathiwat, Yala và Pattani vốn thuộc quốc gia Malaya thời đó, nhằm đổi lấy sự "hợp tác Anh quốc - Thái Lan" làm đối trọng với sự cai trị của Pháp ở 3 nước Đông Dương. Điều này đã gây nên sự chống đối của người Pattani (gồm 3 tỉnh nói trên), bởi họ bất bình vì sự thống trị của người Thái lên miền đất này. Từ đó ra đời "phong trào ly khai Pattani", về sau nâng lên thành "Nhà nước Hồi giáo Pattani".
Bốn tỉnh biên giới Thái Lan gồm Satun, Songkhla, Yala và Narathiwat từ lâu đã trở thành chiến địa của quân Hồi giáo ly khai, trong khi 4 tỉnh Kedah, Kelantan, Perlis và Terengganu ở Malaysia được xem là "hậu cứ" của lực lượng này. Trong những năm vào thập niên 70, Malaysia đã dựng hàng loạt rào chắn để ngăn nạn buôn lậu qua biên giới cũng như người di cư trái phép.
Dưới thời cựu Thủ tướng Thaksin, năm 2004 Thái Lan đã ký một thỏa thuận cùng Malaysia phát triển kinh tế vùng giáp ranh giữa hai quốc gia, bao gồm mở mang đường sá, phát triển du lịch, đào tạo nhân lực... nhằm nâng cao đời sống người dân vùng biên. Song những nỗ lực ấy vẫn không xoay chuyển được tình hình, khiến tháng 7.2005 cựu Thủ tướng Thaksin phải có những đòn cứng rắn nhằm trấn áp lực lượng nổi loạn.
Đầu tháng 9.2006, Tổng tư lệnh lục quân, tướng Sonthi Boonyaratglin, được chính phủ Thaksin ủng hộ tối đa để "dẹp loạn". Khi chính quyền Thaksin không còn sau cuộc đảo chính ngày 19.9.2006, tướng Sonthi và chính quyền quân sự lâm thời đã có thái độ mềm dẻo hơn đối với quân ly khai. Song những "cử chỉ" đầy thiện chí này vẫn không đem lại kết quả cụ thể nào trong khi bạo lực ngày càng có chiều hướng leo thang.
T.M
Bình luận (0)