Trong bối cảnh đó, giáo dục không chỉ đặt ra yêu cầu truyền đạt kiến thức mà còn hướng tới hình thành năng lực tư duy và khả năng tự học cho học sinh.
Kiến thức có thể tìm kiếm, năng lực phải được hình thành
Nếu trước đây giáo viên là nguồn cung cấp kiến thức chủ yếu, thì ngày nay, internet, các nền tảng học trực tuyến và AI ngày càng trở thành những công cụ bổ trợ hữu ích, giúp học sinh tiếp cận kho tri thức rộng lớn một cách nhanh chóng và thuận tiện.
Tuy nhiên, việc tiếp cận nhiều thông tin không đồng nghĩa với việc học hiệu quả. Có học sinh ghi nhớ nhiều công thức nhưng lúng túng khi gặp dạng bài mới; có em chăm chỉ nhưng chưa biết hệ thống kiến thức, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu để điều chỉnh cách học.
Theo các nhà giáo, khi việc học chủ yếu dừng ở ghi nhớ hoặc làm theo khuôn mẫu, học sinh sẽ khó hình thành tư duy linh hoạt và năng lực giải quyết vấn đề. Vì vậy, bên cạnh kiến thức, các em cần được trang bị phương pháp học phù hợp.
Người thầy của thời đại mới
Sự thay đổi của giáo dục cũng kéo theo sự thay đổi trong vai trò của người thầy. Cô Nguyễn Thanh Tâm, giáo viên chủ nhiệm trường tiểu học, cho rằng mục tiêu của mỗi tiết học không chỉ là giúp học sinh hoàn thành bài tập mà còn phải giúp các em hiểu bản chất vấn đề.
"Nếu chỉ thuộc công thức, học sinh chỉ giải được một dạng bài. Nhưng khi hiểu nguyên lý và biết vận dụng tư duy suy luận, các em có thể linh hoạt xử lý những tình huống mới. Đó mới là năng lực học tập bền vững trong bối cảnh hiện nay".
Ở góc độ giảng dạy, cô Phạm Thị Oanh, giáo viên có nhiều năm công tác tại các trường tư thục trên địa bàn Hà Nội, cho rằng giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn tổ chức, dẫn dắt và khơi gợi tư duy, giúp học sinh tự đánh giá và điều chỉnh quá trình học.
"Một tiết học hiệu quả cần tạo cơ hội cho học sinh được đặt câu hỏi, trao đổi, thử nghiệm và tự tìm lời giải. Khi chủ động khám phá kiến thức, các em sẽ ghi nhớ lâu hơn và biết cách vận dụng vào thực tế".
Theo các giáo viên, đổi mới phương pháp không chỉ là thay đổi hình thức tổ chức lớp học mà quan trọng hơn là thay đổi cách học sinh tiếp cận và lĩnh hội tri thức.
Phương pháp học quyết định chất lượng đầu ra
Cùng với xu hướng đổi mới giáo dục, nhiều đơn vị đào tạo chuyển trọng tâm sang đầu tư vào phương pháp giảng dạy.
Ông Lê Tuấn Nghĩa, Tổng giám đốc Uniclass, cho rằng việc đưa nguyên vẹn bài giảng truyền thống lên môi trường trực tuyến khó tạo ra giá trị khác biệt. "Điều quan trọng không phải là chuyển lớp học lên nền tảng online, mà là thiết kế một trải nghiệm học tập mới, nơi học sinh được tương tác nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn và từng bước hình thành năng lực tự học".
Theo định hướng này, Uniclass phát triển phương pháp UniWay, kết hợp hệ thống câu hỏi gợi mở, hoạt động tương tác và các tình huống thực tiễn, giúp học sinh hiểu bản chất vấn đề thay vì học thuộc máy móc.
Theo đại diện Uniclass, phương pháp chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai bởi đội ngũ giáo viên có chuyên môn, được đào tạo đồng bộ và cùng theo đuổi một triết lý giáo dục thống nhất.
AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế người thầy
Bên cạnh đổi mới phương pháp, Uniclass ứng dụng AI để theo dõi tiến trình học tập, phân tích dữ liệu, ghi nhận những nội dung học sinh còn gặp khó khăn và cung cấp thông tin để giáo viên điều chỉnh cách giảng dạy.
Theo ông Lê Tuấn Nghĩa, công nghệ có thể giúp giáo viên hiểu học sinh rõ hơn, nhưng sự đồng hành, khả năng truyền cảm hứng và tạo động lực vẫn là những giá trị quan trọng của người thầy.
"AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu học tập, nhưng chính người thầy mới là người khơi dậy niềm yêu thích học tập, giúp học sinh hình thành tư duy và phát triển năng lực lâu dài."
Học để thích nghi với tương lai
Trong bối cảnh tri thức liên tục được cập nhật, những gì học sinh học hôm nay có thể thay đổi trong tương lai. Vì vậy, giáo dục ngày càng chú trọng phát triển năng lực thay vì chỉ truyền đạt kiến thức.
Trong thời đại mà tri thức luôn nằm trong tầm tay, giá trị cốt lõi của giáo dục không chỉ là giúp học sinh biết nhiều hơn, mà còn giúp các em biết cách học, học sâu, học hiệu quả và duy trì khả năng học tập suốt đời. Đây cũng là nền tảng để học sinh chủ động thích ứng với những thay đổi của xã hội và thị trường lao động trong tương lai.
Bình luận (0)