Chiều 27.8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến dự án luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Trình bày tóm tắt tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo quy định điều kiện người được nhận làm con nuôi phải là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trừ trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng
ẢNH: QUOCHOI
Quy định này bảo đảm chỉ những trẻ em không có cơ hội sống trong gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi, tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha mẹ đẻ và không tách trẻ em khỏi gia đình gốc một cách không cần thiết.
Về điều kiện của người nhận làm con nuôi, dự thảo luật bổ sung quy định cấm nhận con nuôi đối với người đã bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo.
Chính phủ cũng đề xuất sửa đổi quy định cấm nhận con nuôi đối với người chưa được xóa án tích thành người từng bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; tội loạn luân; tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình; tội dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người dưới 18 tuổi phạm pháp; các tội phạm về ma túy.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, quy định này nhằm bảo đảm con nuôi được sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh.
Dự thảo luật cũng đặt ra yêu cầu ghép trẻ (cơ quan có thẩm quyền lựa chọn người nhận con nuôi phù hợp đối với một trẻ em cụ thể, dựa trên việc đánh giá toàn diện giữa điều kiện, khả năng nuôi dưỡng của người nhận con nuôi với đặc điểm, hoàn cảnh của trẻ em) với cả việc giải quyết nuôi con nuôi trong nước và nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Tránh tình trạng đối tượng trung gian trục lợi từ việc môi giới cho, nhận con nuôi bất hợp pháp.
Cạnh đó, dự thảo luật cũng bổ sung quy định về chấm dứt việc nuôi con nuôi đối với trường hợp con nuôi là người chưa thành niên mà cả cha và mẹ nuôi chết, mất năng lực hành vi dân sự, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc phải chấp hành hình phạt tù.
Điều này nhằm bảo đảm lợi ích của con nuôi trong trường hợp cả cha và mẹ nuôi không có điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc việc để trẻ em sống cùng cha, mẹ nuôi sẽ không bảo đảm con nuôi sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh.
Nghiêm cấm dùng mạng xã hội môi giới nhận con nuôi
Báo cáo tóm tắt thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị Chính phủ cần đánh giá, cân nhắc kỹ lưỡng để xác định chính xác, đầy đủ các trường hợp không được nhận con nuôi, tránh việc bỏ sót các loại tội phạm có thể ảnh hưởng đến lợi ích của con nuôi.
Góp ý vào dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga lo ngại quy định lệ phí và khoản đóng góp cho phép chi trả trực tiếp thù lao nuôi dưỡng cho cơ sở bảo trợ xã hội, mà không có khung pháp lý, kiểm soát rõ ràng sẽ rất dễ bị lợi dụng, biến tướng thành hành vi mua bán, môi giới, trục lợi.
Bà Nga đề nghị sửa đổi theo hướng giao Chính phủ quy định cụ thể định mức, cơ chế quản lý sử dụng, chế độ chứng từ công khai, minh bạch và kiểm tra chặt chẽ khoản đóng góp này.
Nêu ý kiến sau đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, về độ tuổi người nhận con nuôi, quy định từ ít nhất 20 tuổi đến nhiều nhất 50 tuổi. Tuy nhiên, mốc 50 tuổi có thể linh hoạt hơn, ví dụ trường hợp người lớn tuổi vẫn có điều kiện nhận trẻ.
Về ghép trẻ, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải do cơ quan có thẩm quyền và UBND cấp xã thực hiện với cả trường hợp người nhận nuôi ở trong nước và có yếu tố nước ngoài. Cơ quan nhà nước phải chủ động lựa chọn, giới thiệu gia đình phù hợp cho trẻ thay vì để người nhận tự đi tìm trẻ. Việc ghép trẻ sẽ giảm mạnh nguy cơ thỏa thuận ngầm, môi giới, mua bán trẻ em.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nuôi con nuôi. Đây là công cụ quan trọng để tránh trùng lặp thông tin và theo dõi xuyên suốt. Từ dữ liệu này thì trẻ có quyền được biết nguồn gốc của mình khi trưởng thành.
Đồng thời, cần bổ sung quy định quyền được biết về nguồn gốc của con nuôi khi đủ tuổi trưởng thành; quy định nghiêm cấm sử dụng mạng xã hội và nền tảng điện tử để môi giới, quảng cáo, kết nối nhận con nuôi trái pháp luật.
Bình luận (0)