Đề xuất cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỉ nộp thuế trên doanh thu

Sáng 28.8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đề xuất nâng cấp và đổi tên thành luật Phát triển DNNVV, thay thế cho luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017. 

ẢNH: QUOCHOI

Dự thảo luật được thiết kế gồm 5 chương, 35 điều, trong đó xác định rõ nguyên tắc hỗ trợ phải có trọng tâm, có thời hạn và gắn với kết quả đầu ra. Đồng thời, thực hiện hỗ trợ theo lộ trình nâng cấp doanh nghiệp - từ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, siêu nhỏ lên nhỏ, từ nhỏ lên vừa và từ vừa phát triển thành doanh nghiệp lớn. Đặc biệt, thay vì "Nhà nước hỗ trợ cái mình có" sang "hỗ trợ thứ doanh nghiệp cần". 

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, ủy ban cơ bản nhất trí về sự cần thiết điều chỉnh tiêu chí xác định DNNVV. Song đề nghị tiếp tục rà soát các quy định bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, xác định rõ tiêu chí, điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ, không phát sinh thủ tục hành chính, tránh cơ chế xét duyệt, “xin - cho”.

Nêu ý kiến định hướng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc sửa luật phải "tạo ra bước đột phá về chính sách", chuyển từ phương thức hỗ trợ theo khả năng cung cấp của Nhà nước sang hỗ trợ theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

ẢNH: QUOCH

Đánh giá sự thay đổi tích cực của dự thảo khi bỏ tiêu chí tổng nguồn vốn "khó xác định và dễ gây tranh cãi", song Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải tính toán kỹ các rủi ro có thể phát sinh. Đơn cử như ngưỡng doanh thu 400 tỉ đồng vẫn có thể "lọt" một số doanh nghiệp đã có năng lực rất tốt vào diện được hỗ trợ, từ đó làm loãng nguồn lực quốc gia.

“Đối với bất kỳ doanh nghiệp nào, câu hỏi đầu tiên luôn là tiền đâu và vốn ở đâu. Có vốn thì mới có mặt bằng sản xuất, có vốn mới mua sắm được thiết bị và ứng dụng khoa học, công nghệ”, Chủ tịch Quốc hội nêu và lưu ý, việc "cấp phép thành lập doanh nghiệp thì rất dễ nhưng đưa ra rất khó". Thực tế có những doanh nghiệp theo kiểu "tay không bắt giặc", đăng ký thành lập chỉ để mua bán hóa đơn chứng từ và gian lận thương mại.

Doanh thu dưới 10 tỉ đồng nộp thuế trên doanh thu

Từ kinh nghiệm của nhiều nước, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng nên hướng vào những nhóm chính sách có thể tự thực hiện được ngay sau khi ban hành luật. Bởi thực tiễn từ luật năm 2017 cũng như nhiều luật khác cho thấy nhiều chính sách tốt như việc hỗ trợ tiền, vốn, đất đai, song "khi xuống đến cấp cơ sở, doanh nghiệp thụ hưởng được rất ít". 

Đặc biệt, ông Tuấn đề xuất cho doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỉ đồng được nộp thuế theo doanh thu. Lý do, doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỉ đồng hiện nay có đến 4 loại sổ sách kế toán và nộp thuế trên doanh thu trừ chi phí.

ẢNH: QUOCHOI

"Nhưng doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh việc tính toán chi phí rất phức tạp. Một hàng phở làm sao chứng minh được con gà mua ở đâu mà có hóa đơn, chứng từ?", ông Tuấn nêu.

Theo đại diện VCCI, nếu cho nộp thuế trên doanh thu sẽ tác động đến 5 - 6 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, hiệu ứng xã hội sẽ rất lớn.

Tiếp thu giải trình thêm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, số DNNVV đang chiếm khoảng 98,4% số lượng doanh nghiệp, nhưng dư nợ tín dụng chỉ khoảng 19 - 20%, là tỷ lệ rất nhỏ.

Đáng chú ý, các quỹ hỗ trợ "thực sự còn manh mún và rất uổng phí". Bình quân mỗi địa phương hiện nay có khoảng 19 - 20 quỹ ngoài ngân sách, cấp trung ương khoảng hơn 30 quỹ. Đơn cử như Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV sau 13 năm hoạt động chỉ đạt doanh số bảo lãnh khoảng 4.000 tỉ đồng với 2.100 hợp đồng bảo lãnh cho 1.000 doanh nghiệp.

“Việc cho vay quá nhỏ giọt và thận trọng như vậy đòi hỏi chúng ta phải nhanh chóng nghiên cứu, tính toán phương án mới”, ông Tuấn nêu.

Về thuế, ông cho biết, sau khi luật này được ban hành, sẽ hướng dẫn cụ thể đối với những doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỉ đồng sẽ được thực hiện nộp thuế theo phương pháp đơn giản dựa trên tỷ lệ doanh thu.