Đề xuất tái lập công đoàn trong cơ quan hành chính

Khoảng trống trong tổ chức các hoạt động

Tại hội nghị Ban Chấp hành Tổng liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam lần thứ 10, khóa XIII diễn ra chiều 24.4, vấn đề tái lập tổ chức công đoàn trong các cơ quan hành chính thu hút nhiều ý kiến thảo luận. 

Không ít đại biểu cho rằng việc thiếu vắng tổ chức công đoàn đang tạo ra khoảng trống trong việc chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động, đặc biệt là nhóm lao động hợp đồng.

ẢNH: HỮU CHÁNH

Bà Công Thanh Thảo, Trưởng ban Công đoàn Công an nhân dân, cho biết sau khi kết thúc công đoàn trong cơ quan hành chính, lực lượng vũ trang, nhiều đơn vị tha thiết, mong muốn đề xuất và kiến nghị với công đoàn cấp trên làm thế nào đó đưa đối tượng hợp đồng lao động hưởng 100% lương ngân sách được tham gia tổ chức công đoàn.

Theo bà Thảo, nhưng bây giờ lại phân biệt người lao động hưởng 100% ngân sách và người lao động không hưởng 100% lương ngân sách là chưa hợp lý. Luật quy định người lao động là đối tượng đoàn viên công đoàn, họ cần được bảo vệ quyền lợi thông qua tổ chức công đoàn.

Từ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Thế Hoàn, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Hà Tĩnh, cho biết sau khi không còn tổ chức công đoàn trong cơ quan hành chính, nhiều kiến nghị đã được gửi tới công đoàn cấp trên, bày tỏ mong muốn tái lập tổ chức này.

Ông Hoàn chia sẻ: "Dù hoạt động trong môi trường công chức, viên chức, song về bản chất, những người này vẫn là người lao động. Đáng chú ý, trong các cơ quan hành chính hiện nay còn có một bộ phận không nhỏ lao động hợp đồng như nhân viên tạp vụ, vệ sinh, bảo vệ… Họ có hợp đồng lao động, tham gia bảo hiểm xã hội nhưng lại chưa có tổ chức đại diện để bảo vệ quyền lợi. Đây là một bất cập cần được xem xét".

Cạnh đó, theo ông Hoàn, việc thiếu vắng công đoàn cũng ảnh hưởng đến hoạt động phong trào tại cơ sở. Nhiều cơ quan, đơn vị cho biết các phong trào thi đua đã kém sôi nổi hơn so với trước đây. Một số nơi phải lập "Ban Đời sống" để đảm nhiệm việc thăm hỏi, tổ chức sự kiện, nhưng mô hình này thiếu tính ổn định và không gắn với trách nhiệm cụ thể.

Ông Hoàn cho rằng trong hệ thống chính trị, hầu hết các tổ chức đều có mặt tại cơ quan hành chính, song lại thiếu vắng vai trò của công đoàn - tổ chức đại diện trực tiếp cho người lao động. Do đó, cần nghiên cứu cơ chế phù hợp để duy trì tổ chức này, có thể linh hoạt về mức thu đoàn phí nhằm đảm bảo nguồn lực hoạt động.

Từ thực tiễn trên, ông Hoàn đề xuất 3 kiến nghị: duy trì tổ chức công đoàn tại các đơn vị hành chính; đảm bảo quyền lợi cho lao động hợp đồng; và xây dựng một tổ chức đủ mạnh để duy trì hoạt động phong trào, chăm lo đời sống cán bộ, nhân viên.

Sẽ tổng hợp ý kiến gửi tới Đại hội Công đoàn Việt Nam

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho biết nhiều ý kiến từ các đơn vị hành chính sự nghiệp - nơi người lao động hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước đã kiến nghị tái lập công đoàn.

Các đề xuất đi kèm với hướng điều chỉnh cơ chế tài chính, cụ thể không thu kinh phí công đoàn 2% như trước, mà chỉ thu công đoàn phí tối đa 0,5% trên cơ sở thỏa thuận giữa công đoàn và người lao động.

ẢNH: HỮU CHÁNH

Theo đề xuất này, toàn bộ khoản phí 0,5% sẽ được giữ lại tại công đoàn cơ sở để phục vụ trực tiếp cho hoạt động chăm lo đời sống người lao động, không phải nộp lên cấp trên. Đây được xem là phương án nhằm giảm gánh nặng tài chính, đồng thời tăng tính chủ động cho cơ sở.

Tuy vậy, ông Tuấn cũng nhấn mạnh đây là vấn đề lớn, liên quan đến quy định của Hiến pháp và pháp luật về đối tượng tập hợp của tổ chức công đoàn. 

"Chúng tôi đang ghi nhận các ý kiến để tổng hợp báo cáo gửi tới Đại hội Công đoàn Việt Nam. Trong nhiệm kỳ tới, sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét", ông nói.

Bên cạnh nội dung này, hội nghị cũng thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Dự kiến trong nhiệm kỳ tới, tổ chức công đoàn sẽ phát động phong trào thi đua "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt", cùng với các chương trình, đề án và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trong tình hình mới.

Theo dự kiến, Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV dự kiến diễn ra từ ngày 28 - 30.5, tại Hà Nội với sự tham gia của 780 đại biểu chính thức.