Đề xuất tăng mức phạt tù quảng cáo gian dối, vu khống, làm nhục người khác

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất tăng mức hình phạt với một số loại tội danh.

ẢNH: T.H

Mức phạt tù với các tội "gian dối, gây nhiều bức xúc" còn thấp

Theo cơ quan soạn thảo, mức phạt tù với một số loại tội danh theo quy định tại bộ luật Hình sự hiện hành còn thấp, chưa tương xứng, chưa bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa.

Đây là những loại tội có diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người; hoặc có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua; hoặc có mức thu lợi bất chính lớn; bản chất là "trộm cắp tài sản"…

Bộ Công an liệt kê 8 tội danh thuộc diện nêu trên, gồm: tội làm nhục người khác (chế tài hiện hành: thấp nhất là phạt cảnh cáo, cao nhất 5 năm tù); tội vu khống (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 7 năm tù); tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (thấp nhất cải tạo không giam giữ, cao nhất 12 năm tù); tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 10 năm tù).

Ngoài ra còn có tội quảng cáo gian dối (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất cải tạo không giam giữ đến 3 năm); tội lừa dối khách hàng (thấp nhất là cảnh cáo, cao nhất 5 năm tù); tội trốn thuế (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 7 năm tù); tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 7 năm tù); tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 10 năm tù).

Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng cao mức phạt tù (hiện dự thảo chưa nêu rõ nâng bao nhiêu) với các nhóm tội danh như đã nêu.

Mở rộng phạm vi áp dụng cải tạo không giam giữ

Cũng liên quan đến vấn đề hình phạt, Bộ Công an cho rằng, phạm vi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ theo quy định hiện hành còn hẹp, dẫn đến hạn chế áp dụng trong một số trường hợp. Chẳng hạn, người phạm tội rất nghiêm trọng do vô ý nhưng đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.

Điều này chưa phù hợp với tinh thần tại Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp.

Cơ quan soạn thảo đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ nhằm tăng cường khả năng áp dụng hình phạt này, tiếp tục thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước.

Đồng thời, bổ sung quy định nếu trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ người bị kết án vi phạm nghĩa vụ thì tòa án có thể quyết định chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù theo tỷ lệ 3 ngày cải tạo không giam giữ thành 1 ngày phạt tù.

Vẫn theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự hiện hành chưa có quy định về biện pháp giám sát điện tử đối với những người bị áp dụng hình phạt ngoài tù hoặc các biện pháp tư pháp ở cộng đồng.

Thực tế trên khiến giảm hiệu quả kiểm soát việc chấp hành nghĩa vụ của người chấp hành án tại cộng đồng; không bảo đảm hiệu quả công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa vi phạm và tái phạm.

Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung giám sát điện tử là một biện pháp để thi hành án phạt cải tạo không giam giữ, người bị kết án phạt tù nhưng cho hưởng án treo, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người bị kết án phạt quản chế, cấm cư trú.