'Điểm nghẽn' GenAI tại Việt Nam

Thoát mác 'bánh vẽ', GenAI chứng minh năng lực 'in tiền'

Thời gian qua, thị trường luôn tồn tại những luồng tranh cãi về việc liệu doanh nghiệp đang "đốt tiền" chạy theo trào lưu hay thực sự thu về lợi nhuận từ GenAI. Dữ liệu thực tế mới nhất đã đưa ra câu trả lời khẳng định cho vế thứ hai.

Theo báo cáo của Amazon Web Services (AWS), tốc độ ứng dụng AI tại Việt Nam năm 2025 đạt mức tăng trưởng 39% so với năm 2024. Đáng chú ý, có tới 61% doanh nghiệp ứng dụng AI xác nhận công nghệ này đã trực tiếp giúp họ tăng trưởng doanh thu, 58% ghi nhận tiết kiệm được đáng kể chi phí vận hành.

Ảnh: Anh Quân

Hiệu quả tài chính từ GenAI được chứng minh rõ nét qua khả năng giải phóng sức lao động và rút ngắn quy trình. Tại một công ty thực phẩm xuất khẩu, việc ứng dụng công cụ Amazon Translate kết hợp mô hình ngôn ngữ Claude đã giúp giảm 75% thời gian và 45% chi phí dịch thuật các tài liệu chuẩn HACCP hay ISO. Trong lĩnh vực công nghệ, giải pháp kiểm thử Katalon Scout đã giúp các nhà phát triển phần mềm giảm 60% thời gian đánh giá, rút ngắn 25 tiếng cho mỗi chu kỳ hoàn thiện sản phẩm.

Quá trình tối ưu hóa bằng GenAI cũng hiển hiện rõ trong khâu dịch vụ khách hàng. Lấy ví dụ tại một công ty chứng khoán, khi một nhà đầu tư gọi điện thắc mắc về biến động tài khoản lúc 3 giờ sáng, họ không còn phải nghe thông báo chờ đến giờ hành chính. Thay vào đó, một trợ lý ảo (Virtual Assistant) hoạt động 24/7 lập tức tiếp nhận, phân tích và hướng dẫn xử lý trọn vẹn yêu cầu. Việc tích hợp hệ thống này giúp doanh nghiệp giải quyết thành công 80% truy vấn và giảm 70% thời gian chờ đợi của khách hàng.

GenAI rõ ràng không còn là một khái niệm xa vời hay một "bánh vẽ" công nghệ phô trương, mà đã trở thành cỗ máy tối ưu hóa vận hành và sinh lời thực thụ.

Công nghệ sẵn sàng, thách thức với 'người lái'

Khi tính hiệu quả đã được kiểm chứng, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) lầm tưởng rằng điểm nghẽn tiếp theo cản bước họ là các rủi ro về an toàn dữ liệu. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đây không phải là nút thắt cốt lõi. Ông Hiếu Hoàng, Giám đốc Kiến trúc giải pháp của AWS, khẳng định an toàn bảo mật luôn là điều kiện tiên quyết và là tiêu chuẩn bắt buộc trước khi đưa hệ thống vào sản xuất, chứ không phải là rào cản cấm cản sự đổi mới.

Thách thức thực sự đang làm đau đầu các CEO nằm ở kỹ năng thích ứng của đội ngũ nhân lực. Thị trường công nghệ đang chuyển dịch mạnh mẽ sang kỷ nguyên Agentic AI (Tác nhân AI), nơi hệ thống có thể tự chủ phân tích và thực thi các chuỗi nhiệm vụ phức tạp. Nghịch lý nảy sinh từ đây: bất kỳ doanh nghiệp nào có ngân sách cũng có thể mua được một giải pháp GenAI mạnh mẽ giống hệt đối thủ, nhưng cỗ máy đó sẽ không tự động tạo ra lợi nhuận nếu người lao động không biết cách giao việc và kiểm soát nó.

Ảnh: CTV

Nhấn mạnh về yếu tố này, ông Eric Yeo, Tổng giám đốc AWS Việt Nam chia sẻ: "Ngoài kỹ thuật và tài chính, một yếu tố sống còn mà các CEO quan tâm là phát triển kỹ năng và giữ chân nhân tài. Mọi công ty đều có thể mua công nghệ nhưng năng lực của đội ngũ nhân sự mới tạo ra sự khác biệt".

Dịch chuyển dòng vốn đầu tư để tháo gỡ điểm nghẽn

Nhận thức được khoảng trống lớn về nhân lực, giới quan sát nhận thấy chiến lược đầu tư của các tổ chức đang có sự chuyển dịch rõ rệt. Thay vì chỉ tập trung ngân sách cho việc mua sắm hạ tầng phần cứng hay giấy phép phần mềm, không ít doanh nghiệp Việt bắt đầu chi đậm cho công tác đào tạo, nâng cao kỹ năng.

Điển hình như một ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam đã phối hợp tổ chức các cuộc thi hackathon công nghệ trong năm 2025, thu hút hơn 600 người tham gia, được thử thách trong môi trường thực chiến để tự tay xây dựng và ứng dụng GenAI vào các nghiệp vụ tài chính. Từ cuộc thi này, ngân hàng đã tuyển dụng những tài năng xuất sắc, củng cố lực lượng nhân sự công nghệ của mình cho tương lai. Về phía tập đoàn công nghệ cung cấp nền tảng, AWS cho biết đã triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng điện toán đám mây và AI cho hơn 100.000 chuyên gia tại Việt Nam từ năm 2017 đến nay.

Có thể thấy trong cuộc đua chuyển đổi số khốc liệt, việc sở hữu hạ tầng GenAI tân tiến mới chỉ là tấm vé để doanh nghiệp bước vào vạch xuất phát. Yếu tố đủ để tạo nên sức bật cạnh tranh và duy trì đà tăng trưởng bền vững lại hoàn toàn phụ thuộc vào "phần người". Máy móc không thể tự thay đổi quy trình, chính tư duy và kỹ năng của người lao động mới là chìa khóa quyết định ai sẽ là người chiến thắng.