Theo lời kể của Ban Quý tế đình Mỹ Hòa, đình được xây dựng vào khoảng thế kỷ 19, tên đình được đặt theo làng Mỹ Hòa xưa. Ngoài ra, đình còn có tên gọi dân gian là Đình Cây Gõ đôi, vì trước kia ở phía trước khuôn viên có một cây gõ mọc rẽ đôi.
Theo Th.S Vũ Thị Thu Hương (Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM): "Trước hết, đình Mỹ Hòa có giá trị lịch sử như một dấu tích của quá trình hình thành và duy trì cộng đồng cư dân tại vùng Hóc Môn - Bà Điểm. Mặt tiền đình có ghi Đình Mỹ Hòa, các dòng Sắc phong 1852, Trùng tu 2003 với câu đối, trang trí rồng và bảng thông tin về Đại lễ Kỳ Yên năm 2023. Những dữ liệu này không chỉ cho thấy đình không chỉ là công trình thờ tự mà còn là không gian tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng đang tiếp tục vận hành, đồng thời gợi mở chiều sâu lịch sử và quá trình duy trì, tu bổ của đình qua thời gian".

Đình Mỹ Hòa tại xã Bà Điểm (TP.HCM) hiện nay
Ảnh: QUỲNH TRÂN
"Dưới góc độ kiến trúc học, đình Mỹ Hòa hiện nay là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng "tân cổ giao duyên". Mặc dù được xây dựng lại bằng vật liệu hiện đại (bê tông, cốt thép, gạch men) để đảm bảo tính bền vững, đình vẫn tuân thủ nghiêm ngặt tư duy quy hoạch không gian, tỷ lệ và "linh hồn" của kiến trúc đình làng truyền thống Nam bộ", Phó giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Nam bộ Nguyễn Quốc Chính nhấn mạnh.

Người dân tham quan Sắc phong thần đình Mỹ Hòa được vua Tự Đức phong ngày 29.11.1852 treo tại đình
Ảnh: QUỲNH TRÂN
Th.S Nguyễn Hữu Lộc (Bảo tàng Lịch sử TP.HCM) nhìn nhận trong số các hiện vật tại đình Mỹ Hòa, sắc phong thần là hiện vật gốc quan trọng nhất, đóng vai trò minh chứng cho lịch sử lâu đời cũng như giá trị tâm linh cao của di tích nằm trong hệ thống sắc thần tại Nam bộ được ban phong đồng loạt dưới triều vua Tự Đức.
Các ý kiến tham dự tọa đàm khẳng định, đình Mỹ Hòa còn mang đậm đặc trưng của một "đình làng cách mạng". Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, đình không còn thuần túy là nơi thờ tự mà trở thành một pháo đài cách mạng vững chắc gắn liền với lòng dân.

Tọa đàm khoa học di tích lịch sử đình Mỹ Hòa tổ chức sáng 24.6
Ảnh: QUỲNH TRÂN
Với những giá trị lịch sử vô giá mang đậm bản sắc văn hóa làng xã Nam bộ thuộc vùng Mười tám thôn Vườn trầu (Hóc Môn - Bà Điểm), đình Mỹ Hòa hàm chứa những đặc trưng cốt lõi của đình làng Nam bộ, gắn liền với quá trình khai hoang lập ấp của lưu dân người Việt nơi mảnh đất phương Nam hào sảng.
Vì vậy, việc sớm xác lập và phát huy các giá trị di tích lịch sử - văn hóa của đình Mỹ Hòa không chỉ là hoạt động bảo tồn một công trình kiến trúc xưa cũ hay duy trì một số nghi lễ truyền thống, mà quan trọng hơn cả là gìn giữ một không gian văn hóa phong phú gắn với ký ức lịch sử, đạo lý cộng đồng và ý thức nhớ về cội nguồn.
Bình luận (0)