Từ sinh ra cho đến khi nằm xuống mỗi người cứ theo thời gian đều mang theo bên mình một vật gì ưa thích. Trong những thứ ấy đồ chơi chiếm một khoảng không gian và thời gian đáng kể. Chúng không phải lương thực để nuôi sống, không hoàn toàn là công cụ để sinh nhai cũng không là một sinh vật, nhưng không có nó có khi người ta ăn không ngon, thiếu hưng phấn để đương đầu với những căng thẳng cuộc sống xô bồ. Có chúng dân số nhân loại như tăng thêm vì đây chính là những người bạn, tuy vô tri nhưng lại rất có hồn đối với ai sở hữu. Đồ chơi đã trở thành thuộc tính của Hành tinh xanh này để các sinh vật ngoài không gian, nếu có, nhận biết.
Đồng hành với dấu ấn thời gian
Đừng tưởng đồ chơi chỉ dành cho trẻ nhỏ. Những thứ giải trí lâu đời nhất lại thuộc về người lớn. Năm 4000 TCN ở Babylone đã xuất hiện loại cờ bàn có lẽ là tiền thân của các loại cờ sau này. Thế nhưng mãi 1.000 năm sau loại cờ thỏ cáo mới bắt đầu được người Sumeria cổ xúm lại chơi. Những phiên bản tương tự dần dần du nhập Ai cập, Hy Lạp và La Mã. Chất liệu đã là điểm để phân biệt sự khác nhau. Người Ai Cập dùng đá cẩm thạch làm bàn cờ để rất lâu sau này người Mỹ bắt chước vào những năm 1800. Giống với cờ bây giờ nhất là loại cờ người Ai cập bắt đầu chơi khoảng năm 2000 TCN. Thế kỷ 15 các quân cờ hiện đại chính thức định hình để tồn tại đến bây giờ. Năm 969 loại bài giấy xuất hiện ở châu Á. Cờ triệu phú Monopoly của anh em nhà Parker trình làng năm 1936. Đến năm 1972 Maganox giới thiệu Odyssey, máy chơi video game đầu tiên bùng nổ ngành kinh doanh trò chơi cho lớp thanh thiếu niên và xem vẻ không biết thời điểm nào sẽ dừng.
 |
Nói đến đồ chơi các bé gái vẫn được ưu tiên hơn vì chúng dường như đã nhường các môn giải trí thế thao cho nhóm khác phái. Mảng đồ chơi của các bé gái cũng không nhiều, có thể đếm trên đầu ngón tay. Người ta không rõ thời tiền sử, trung cổ các bé chơi gì nhưng cứ nhìn vào sự phát triển của chất liệu từng thời kỳ người ta có thể đoán được. Chúng chắc chắn sẽ là những búp bê, con thú, vật dụng nấu nướng...làm thủ công bằng vải, da, gỗ hay những viên đá mầu lóng lánh có từ thiên nhiên. Nhà chế tạo búp bê được cấp bằng sáng chế đầu tiên để sản xuất đại trà ở Mỹ mãi đến thế kỷ 19 mới xuất hiện. Năm 1804, John Lloyd Wright, con trai của thiên tài hàng không Frank Lloyd, dựa vào cách cha đã làm với tòa khách sạn chống động đất ở Nhật, Imperial Hotel, đã nghĩ ra những khối gỗ để các bé ngồi xếp xây cầu dựng nhà. Năm 1902 chú gấu Teddy Bear ra đời dưới thời TT Mỹ Theodore Roosevelt và trở thành hiện tượng toàn cầu năm 1915. Mười lăm năm sau Charlotte Clark mới bắt đầu chế tạo những búp bê chuột Mickey để tiếp cơn sốt truyện tranh hoạt hình của ông vua thiếu nhi Walt Disney. Nhưng phải đợi đến năm 1959, niềm vui mới thực sự đến với các cô công chúa gia đình khi Elliot Handler cùng vợ là Ruth, sáng lập Mattel Toys, khai sinh ra dòng búp bê Barbie mà đến nay vương quốc loại búp bê này đã có vô số thần dân.
 |
Trong thế giới đồ chơi, tất cả những "của ngon vật lạ" đã được ưu ái dành cho các bé trai. Năm 1886, BB, khẩu súng đồ chơi đầu tiên có thương hiệu đến tay những nhà chinh phục nhỏ. Được chế tạo để làm vui cho các cậu bé nhưng lại bắt đầu gieo nỗi sợ cho các bậc phụ huynh, vì tuy là đồ chơi nhưng chúng vẫn có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Thực tế BB chỉ là chính thức thương mại hóa của loại súng lục được sáng chế hồi Nội chiến Mỹ, sau chiến tranh các nhà sản xuất súng chuyển qua chế tạo đồ chơi để kinh doanh. Năm 1901, chàng trai 22 tuổi Joshua Lionel Cowen sáng tạo xe lửa chạy pin đầu tiên với ý định quảng cáo cho một sản phẩm khác. Khi được trưng bày trong cửa tiệm Cowen không ngờ chính nó lại là sản phẩm hút hàng. Cả một thế hệ trẻ thơ đã cùng loại đồ chơi xe lửa này đồng hành viễn du vào thế giới mơ mộng. Đến nay, đây chính là mặt hàng đồ chơi cao cấp nhất dành cho các qúy tử của những siêu sao, các ông hoàng. Năm 1949, Ole Christiansen, một nhà sáng chế đồ chơi Đan mạch đã cải tiến loại đồ chơi khối xếp hình với chất liệu nhựa và các biến tấu khiến hình xếp được đa dạng về hình thể lẫn mầu sắc. Bộ Lego vang danh ra đời phục vụ cho cả trẻ nam lẫn nữ, và cũng thường xuyên trở thành trận chiến nhỏ giữa hai phái con nít này. Tất cả chỉ vì sở thích khác nhau tranh cãi về hình xếp và dễ nhặt để ... choảng nhau. Cũng may là chúng được làm bằng nhựa mềm không lo nguy hiểm lắm. Năm 1966, chính nhà phát minh ra búp bê Barbie cho các bé gái cũng đã làm một hành động công bằng không thiên vị khi chế ra chiếc xe đồ chơi hoàn chỉnh. Các bé trai càng vui khi ba năm sau, Parker Brothers tung ra thị trường trái banh xốp đầu tiên an toàn cho các cầu thủ nhí tung hoành trong nhà. Cứ tưởng tượng chúng có sức hút đến thế nào khi chỉ đến cuối năm ấy 4 triệu trái đã được bán sạch.
 |
Đồ chơi thường được các bé tha thẩn chơi một mình cho bố mẹ rảnh tay làm việc. Những cũng có những dạng chơi khác quy tụ cả nam phụ lão ấu cùng tham gia. Từ rất lâu, năm 1000 TCN, những cánh diều đã bay trên bầu trời Trung hoa và có lẽ còn sớm hơn nữa nhưng không có sử nào ghi lại. Năm 1927, các chất liệu nhựa, polystyrene vừa bền vừa nhẹ khiến thứ trò chơi này phổ biến ra khỏi lãnh vực trò chơi. Mỗi năm thế giới đã có những cuộc thi thả diều. Cũng từ chất liệu này cuộc cách mạng đồ chơi đã bước một bước thật xa tính từ cuộc cách mạng thứ nhất với loại nhựa thường và giấy những năm 1860 người ta đã chế ra nhiều loại đồ chơi. Nói đến đồ chơi cũng không thể không nhắc đến sân chơi. Năm 1800 các sân chơi bắt đầu xuất hiện ở những thành phố Mỹ. Ý tưởng này bắt nguồn từ nước Đức. Nhưng từ sự chuyển đổi và phát triển đô thị, các khu vườn và công viên đã được quy hoạch lại khiến lũ trẻ mất dần chốn chơi.
Điểm mặt đại gia làng đồ chơi
Không ai phủ nhận chính cái tên Parker Brothers là những người đi tiên phong trong thế giới đồ chơi. Những sản phẩm của họ đến nay không ai không biết như cờ Monopoly, Risk, Clue và Sorry. Người ta dường như còn biết chúng nhiều hơn chủ nhân, Parker Brothers. Chàng trai George Parker vùng Salem mê chơi cờ từ bé đã mày mò hoàn thiện và năm 1883 đã cùng hai ông anh mình tung trò Banking ra kinh doanh, nhưng chỉ đến phiên bản Monopoly nó mới chinh phục thế giới. Từ đó đến nay tập đoàn trò chơi Parker Brothers đã tung ra thị trường tới 29 loại cờ. Những năm đầu thập niên 90, các trò chơi mới của họ đều kết hợp hai yếu tố vừa vui vừa học như Game of American History hay Story of the Bible. Qua đời lúc 68 tuổi nhưng hàng trăm trò chơi của Parker sẽ sống mãi với nhân loại.
Walt Disney luôn được nhắc đến như thiên tài ngành giải trí thế giới. Nghề quảng cáo hoạt hình là bước đệm đầu tiên để Walt Disney đến với các phim trường phim hoạt hình sau này. Khi nhân vật Micky Mouse ra đời trên truyện tranh, phim ảnh, thế giới trẻ thơ như đã có thiên đàng tại ngay trần thế. Từ năm 1928, các chú chuột, nàng vịt, Bạch tuyết, chú lùn, anh chó... bằng hình ảnh nhanh chóng đến gần gũi cạnh các bé khi công ty Walt Disney tung ra các đồ chơi, búp bê mang hình chúng. Theo thời gian phim mới càng ra đời, nhiều nhân vật mới được xuất hiện thì tủ đựng đồ chơi của các bé càng phong phú thêm những nhân vật. Cả trẻ nam lẫn nữ đều có "người bạn" riêng của mình một cách công bằng. Nhưng đỉnh điểm của thế giới đồ chơi chỉ bắt đầu từ năm 1955 khi công viên giải trí Disneyland được tập đoàn Disney xây dựng ở California. Chuỗi Disneyland theo năm tháng hiện diện khắp thế giới. Chúng đã trở thành thứ đồ chơi vĩ đại không chỉ cho riêng trẻ thơ nữa mà của cả các giới khác. Từ ấy đến nay hàng tỷ lượt người đã ghé đến các Disneyland để thưởng thức thứ "đồ chơi" đã thành gia bảo của cộng đồng này.
Trung Nghị
Bình luận (0)