'Động cơ xanh' đưa thị trường ô tô Việt Nam bứt phá dẫn đầu ASEAN-6

Bứt phá dẫn đầu ASEAN - 6 từ cú hích dịch chuyển xanh

Báo cáo mới nhất từ PwC về thị trường ô tô Đông Nam Á nửa đầu năm 2026 đã phác thảo một bức tranh tăng trưởng đầy bất ngờ, trong đó Việt Nam vươn lên trở thành "ngôi sao sáng" của khu vực ASEAN-6. 

ẢNH: ĐÌNH TUYÊN

Với khoảng 291.000 xe bán ra trong 6 tháng, thị trường ô tô Việt Nam đạt mức tăng trưởng ấn tượng 31,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này vượt xa tốc độ trung bình của toàn khu vực và bỏ xa các thị trường truyền thống như Indonesia hay Thái Lan vốn đang trải qua giai đoạn điều chỉnh. Tính trên phạm vi toàn khối, tổng doanh số ô tô tăng thêm khoảng 175.000 xe mà riêng Việt Nam đã đóng góp tới 69.000 xe, tương đương gần 40% quy mô tăng trưởng chung. 

Điểm tựa quan trọng nhất tạo nên đà bứt phá này không nằm ở các phân khúc ô tô chạy bằng động cơ đốt trong truyền thống, mà chính là sự trỗi dậy áp đảo của ô tô điện. Trong đó, thương hiệu xe điện quốc gia VinFast đóng vai trò là "động cơ chính" khi bàn giao khoảng 116.000 ô tô điện ra thị trường chỉ trong 6 tháng đầu năm, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc 72% so với cùng kỳ. 

Đóng góp này không chỉ nâng cao tỷ lệ xe phát thải bằng 0 trong tổng lượng xe lưu thông mà còn trực tiếp tạo ra lực kéo đưa Việt Nam thành điểm sáng tăng trưởng ô tô toàn khu vực. Làn sóng chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện đang diễn ra đồng bộ trên nhiều phân khúc, từ vận tải hành khách dịch vụ cho đến nhu cầu đi lại cá nhân và gia đình. Quy mô tăng trưởng này phản ánh một thực tế rằng người tiêu dùng Việt Nam không chỉ tiếp nhận công nghệ mới nhanh chóng mà còn sẵn sàng dẫn dắt xu hướng tiêu dùng xanh trong khu vực. 

Phân tích sâu hơn vào cấu trúc dữ liệu của PwC, sự tăng trưởng này phản ánh một sự đảo chiều chu kỳ đáng chú ý: Trong khi các quốc gia có nền công nghiệp ô tô lâu đời trong khu vực chịu áp lực lớn từ đà suy giảm tiêu dùng nội địa và sự chững lại của các thương hiệu xe xăng truyền thống, Việt Nam lại tận dụng tốt "lợi thế của người đi sau" khi đi thẳng vào giai đoạn điện hóa. Việc VinFast liên tục mở rộng dải sản phẩm bao phủ mọi phân khúc từ A đến E đã tạo ra một lực hút tiêu dùng chưa từng có, giúp thị trường nội địa phá vỡ trạng thái bão hòa sớm của xe động cơ đốt trong.

Xe điện phủ mọi ngóc ngách đời sống

Sự dịch chuyển rõ ràng này cũng được thể hiện qua hành vi tiêu dùng thực tế hàng ngày. Khi bức tranh kinh tế vĩ mô có những bước phục hồi ổn định, niềm tin tiêu dùng quay trở lại kết hợp cùng chính sách hỗ trợ lệ phí trước bạ và khuyến khích phương tiện xanh của Chính phủ đã tạo ra điểm tựa vững chắc để người dân dễ dàng đưa ra quyết định sở hữu ô tô.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Khảo sát thực tế tại các showroom, đại lý kinh doanh và hạ tầng giao thông trên toàn quốc cho thấy: nhu cầu mua sắm xe điện ghi nhận sự bùng nổ đồng đều ở cả nhóm khách hàng cá nhân lẫn các doanh nghiệp kinh doanh vận tải. 

Đối với nhóm khách hàng chạy dịch vụ, taxi và vận tải công nghệ, bài toán tối ưu chi phí vận hành, tiết kiệm nhiên liệu và chi phí bảo dưỡng định kỳ rẻ hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong là lý do then chốt khiến họ kiên quyết chuyển đổi toàn bộ đội xe sang xe điện. Sự xuất hiện của các dòng xe điện chuyên dụng vận tải đã phủ kín các tuyến phố đô thị lớn cũng như các hành lang kết nối liên tỉnh, tạo nên một chuẩn mực mới cho dịch vụ di chuyển công cộng.

Ở nhóm khách hàng cá nhân, đặc biệt là những người trẻ và các gia đình đô thị mua xe lần đầu, sự xuất hiện của các dòng ô tô điện cỡ nhỏ với giá thành tiếp cận hợp lý đã phá vỡ rào cản tài chính truyền thống, biến việc sở hữu ô tô trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Bên cạnh đó, các dòng xe gầm cao đa dụng của VinFast cũng chinh phục nhóm người dùng gia đình nhờ trang bị công nghệ an toàn hiện đại, hệ thống hỗ trợ lái thông minh và không gian nội thất rộng rãi. 

Đánh giá về sự thay đổi cơ cấu này, các chuyên gia ô tô nhận định rằng sự bứt phá của xe điện không đơn thuần là việc "chia lại bánh" thị trường giữa các hãng xe, mà thực chất đã tạo ra một tầng lớp nhu cầu hoàn toàn mới, góp phần mở rộng tổng quy mô tiêu thụ ô tô tại Việt Nam. 

Việc phủ rộng của mạng lưới trạm sạc cùng chính sách hậu mãi linh hoạt từ nhà sản xuất nội địa đã giải tỏa triệt để nỗi lo ngại về bán kính di chuyển của người dân, biến xe điện từ một phương tiện đi lại trong phố thành lựa chọn hàng đầu, ngay cả với các chuyến đi đường dài. 

Ở góc độ kinh tế, sự vươn lên của xe điện tại Việt Nam mang ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ ngành công nghiệp phụ trợ, hạ tầng năng lượng và chiến lược phát triển đô thị bền vững. Việt Nam đang đứng trước cơ hội rút ngắn thời gian chuyển đổi năng lượng trong giao thông nhanh hơn các quốc gia láng giềng nhờ có doanh nghiệp nội địa làm trụ cột sản xuất và tiên phong xây dựng sinh thái. Tốc độ phủ rộng trạm sạc cùng sự chủ động về chuỗi cung ứng pin và công nghệ đã tạo ra lợi thế cạnh tranh quốc gia dài hạn. 

Động lực tăng trưởng này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà bứt phá trong nửa cuối năm 2026, đưa Việt Nam trở thành hình mẫu điển hình về tốc độ điện hóa giao thông tại Đông Nam Á, đồng thời đặt ra cột mốc mới cho lộ trình hiện thực hóa các cam kết Net Zero của Chính phủ.