Chị A.T (23 tuổi, ở TP.HCM), cho biết từng phát hiện cha mẹ mua thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, rất may là chị đã kịp thời nhắc nhở trước khi họ sử dụng.
“Cha mẹ tôi cũng bất ngờ vì trước đó không biết sản phẩm mình mua không uy tín. Vì người lớn tuổi rất hay tin vào quảng cáo sử dụng AI hoặc nội dung cắt ghép, nên tôi thường gửi các bài báo về những hình thức lừa đảo trên mạng để cha mẹ tôi cảnh giác hơn”, chị T. chia sẻ.
Mục tiêu của "đồng hành số" là giúp người lớn tuổi giữ quyền lựa chọn và hình thành thói quen dừng lại, kiểm tra trước khi hành động theo một thông tin y tế
ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHATGPT
Trước nhiều thông tin tràn lan trên mạng xã hội, cô T.P (67 tuổi, ở TP.HCM) cho biết: “Khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ của tôi hạn chế, nên rất cần người thân thường xuyên cập nhật thông tin trên mạng và các phương tiện truyền thông để hỗ trợ kiểm chứng. Nhiều khi con cháu về nói với tôi rằng thông tin đó không đúng hoặc không tốt thì tôi sẽ dừng lại”.
“Đồng hành số” cùng người thân: Kiểm chứng trước, hành động sau
Tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thanh Phong, Trưởng Khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), khuyên rằng khi đọc một thông tin về thuốc hoặc phương pháp điều trị, nên tự hỏi: Thông tin này đến từ đâu? Ai là người cung cấp? Có phải nguồn y khoa đáng tin cậy không? Thông tin đó có phù hợp với bệnh và những thuốc mà mình đang sử dụng không?
“Tôi nghĩ cách tiếp cận tốt nhất là chủ động tìm hiểu, biết cách kiểm chứng và trao đổi với bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ lời khuyên sức khỏe nào trên mạng. Như vậy, người lớn tuổi vừa có thể tận dụng được lợi ích của môi trường số, vừa bảo vệ được sự an toàn trong điều trị”, bác sĩ Phong nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Hoàng Chí Nhân, phụ trách truyền thông, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, con cháu có thể giúp ông bà, cha mẹ lựa chọn một số nguồn quen thuộc để đối chiếu thông tin, như bác sĩ, dược sĩ hoặc trang thông tin chính thức của cơ quan y tế.
“Mục tiêu của ‘đồng hành số’ không phải là kiểm soát ông bà, cha mẹ được xem gì trên Internet, mà là giúp họ giữ quyền lựa chọn và hình thành thói quen dừng lại, kiểm tra trước khi hành động theo một thông tin y tế”, ông Chí Nhân nói.
Nếu thông tin khiến người bệnh muốn tự ý ngưng thuốc, bỏ điều trị để mua một sản phẩm nào đó, hãy dừng lại và hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ
Ảnh: BVCC
Cách nhận biết thông tin y tế cần kiểm chứng
Ông Chí Nhân cho biết thông tin y tế đáng tin cậy thường có thể truy ngược nguồn: Ai cung cấp, thuộc cơ sở nào, căn cứ vào đâu và giới hạn của thông tin. Người cung cấp cũng thường nói rõ trường hợp nào phù hợp, khi nào cần đi khám hoặc không nên tự điều trị.
Ngược lại, nội dung bán hàng trá hình thường liệt kê nhiều triệu chứng phổ biến, đưa ra một nguyên nhân nghe có vẻ chuyên môn rồi dẫn đến một sản phẩm được giới thiệu là “giải pháp gần như duy nhất”. Những lời khẳng định tuyệt đối như “chữa dứt điểm”, “không tái phát”, “không cần đi bệnh viện”, “không có tác dụng phụ”, “trị bách bệnh”... cũng là dấu hiệu cần dừng lại và kiểm tra kỹ.
Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, người dùng có thể chủ động kiểm tra một số thông tin cơ bản như tên sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm, số tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và số xác nhận nội dung quảng cáo (nếu có). Trên nhãn hoặc nội dung quảng cáo cũng cần có dòng khuyến cáo: “Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”.
Việc một sản phẩm được lưu hành trên thị trường không có nghĩa mọi thông tin quảng cáo về sản phẩm đó đều chính xác hoặc phù hợp với nội dung được phép. Vì vậy, trước những thông tin về công dụng, người dùng nên dành thêm một bước để kiểm tra nguồn và đối chiếu thông tin. Trong gia đình, có thể thống nhất nguyên tắc: Những quyết định liên quan đáng kể đến sức khỏe hoặc tài chính nên được trao đổi và kiểm chứng trước khi thực hiện.
Bình luận (0)