Các báo cáo giám sát gần đây của Sở Y tế Hà Nội cho thấy Covid-19 vẫn xuất hiện rải rác; đến cuối tháng 6.2026, chưa ghi nhận ca tử vong và số mắc cộng dồn thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025. Điều này không cho thấy một làn sóng bất thường, nhưng cũng nhắc rằng SARS-CoV-2 vẫn chưa biến mất khỏi cộng đồng.
Trong khi cúm lưu hành quanh năm tại Việt Nam và Covid-19 vẫn được ghi nhận, theo PGS-TS-BS Phạm Quang Thái - Phó trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, điều cần lưu ý không chỉ là nguy cơ riêng lẻ từng bệnh mà còn là khả năng đồng nhiễm - tức là một người nhiễm vi rút cúm và SARS-CoV-2 trong cùng một thời điểm hoặc trong khoảng thời gian hai đợt nhiễm chồng lấp. Đồng nhiễm không phải là tình huống thường gặp, nhưng ở một số người, nhất là nhóm nguy cơ cao, bệnh có thể diễn tiến phức tạp hơn.
Đồng nhiễm không phổ biến nhưng có thể xảy ra
Cúm và Covid -19 đều là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp nhưng do hai nhóm vi-rút khác nhau gây ra: cúm do vi rút cúm (influenza), còn Covid-19 do SARS-CoV-2.
Điều đáng lưu ý là triệu chứng của hai bệnh rất giống nhau. Sốt, ho, mệt mỏi, đau họng, đau mỏi người hoặc khó thở đều có thể gặp ở cả cúm và Covid-19. Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng không thể xác định chắc chắn người bệnh đang mắc cúm, Covid-19 hay đồng nhiễm cả hai. Khi cần thiết, đặc biệt ở người có nguy cơ mắc bệnh nặng, xét nghiệm giúp xác định tác nhân để lựa chọn theo dõi và điều trị phù hợp hơn.
PGS-TS-BS Thái chia sẻ: "Điểm khó là hai bệnh có thể khởi đầu gần như giống nhau. Chỉ nhìn vào triệu chứng, ngay cả bác sĩ cũng không thể khẳng định chắc chắn. Khi có chỉ định, xét nghiệm giúp nhận diện đúng tác nhân để theo dõi và điều trị kịp thời, nhất là ở người thuộc nhóm nguy cơ cao".
Khi nào đồng nhiễm trở nên đáng lo?
Không phải ai đồng nhiễm cúm và Covid-19 cũng sẽ bị bệnh nặng. Nguy cơ phụ thuộc vào độ tuổi, bệnh nền, tình trạng miễn dịch, tiền sử tiêm chủng và thời điểm người bệnh được tiếp cận chăm sóc y tế. Tuy nhiên, ở người vốn đã có nguy cơ cao, việc cùng lúc đối phó với hai tác nhân hô hấp có thể khiến bệnh khó kiểm soát hơn.
Điều đáng lo không đơn giản là cơ thể bị "quá tải". Hai vi rút có thể cùng gây viêm và tổn thương đường hô hấp, khiến đáp ứng miễn dịch và quá trình chăm sóc trở nên phức tạp hơn. Một phân tích gộp năm 2023 ghi nhận người đồng nhiễm SARS-CoV-2 và cúm A có nguy cơ phải điều trị hồi sức tích cực, hỗ trợ thở máy và tử vong cao hơn so với người chỉ mắc Covid-19. Các nghiên cứu thực nghiệm cũng gợi ý đồng nhiễm có thể làm tăng viêm và tổn thương phổi; tuy nhiên, không thể suy diễn rằng mọi trường hợp đồng nhiễm đều sẽ diễn tiến nặng.
Những nhóm cần đặc biệt thận trọng
Người cao tuổi, người có bệnh nền (tim mạch, đái tháo đường, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh thận, ung thư hoặc suy giảm miễn dịch), phụ nữ có thai và trẻ nhỏ là những nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng khi mắc cúm, Covid-19 và các bệnh hô hấp khác, có thể làm bệnh nền mất ổn định và tăng nguy cơ phải nhập viện.
Nhìn chung, WHO và CDC Mỹ đều xác định các nhóm nêu trên có nguy cơ cao gặp biến chứng do các bệnh hô hấp. Với các nhóm này, việc thăm khám sớm khi có triệu chứng bất thường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Tiêm phòng cúm góp phần chủ động bảo vệ sức khỏe
Tiêm vắc xin cúm hằng năm là một trong những biện pháp chủ động quan trọng để giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng liên quan. Vắc-xin cúm không phòng được Covid-19 và vắc xin Covid-19 cũng không thay thế vắc xin cúm. Việc giảm nguy cơ mắc cúm cũng đồng thời làm giảm cơ hội dẫn đến tình trạng đồng nhiễm cúm và Covid-19.
Bên cạnh tiêm chủng, những biện pháp tưởng như rất đơn giản vẫn có giá trị: rửa tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian thông thoáng, đeo khẩu trang khi có triệu chứng và hạn chế tiếp xúc gần với người khác trong thời gian mắc bệnh. Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên đi khám sớm khi xuất hiện triệu chứng, vì một số thuốc kháng vi rút phát huy hiệu quả tốt hơn khi được chỉ định sớm. Cần đi khám ngay khi có khó thở, đau hoặc tức ngực kéo dài, lơ mơ, tím tái, mất nước hoặc các triệu chứng nặng dần.
Đồng nhiễm cúm và Covid-19 không phải là lý do để hoang mang, nhưng cũng không nên xem nhẹ. Với phần lớn người khỏe mạnh, bệnh có thể nhẹ và tự hồi phục; ngược lại, đối với nhóm nguy cơ cao, một nhiễm trùng hô hấp tưởng như thông thường có thể nhanh chóng trở nên phức tạp. Chủ động tiêm phòng, giảm nguy cơ lây nhiễm, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và thăm khám đúng lúc vẫn là những biện pháp thiết thực nhất để bảo vệ bản thân và gia đình.
Bình luận (0)