Công văn được đưa ra trong bối cảnh phim ngắn, trong đó có phim tạo bằng AI, đang tràn lan mạng xã hội và các ứng dụng xem phim. Người xem cũng không còn gói gọn trong một nhóm tuổi hay nghề nghiệp cụ thể. Không ít người ban đầu chỉ xem vài phút cho vui, rồi bị cuốn từ tập này sang tập khác, kéo dài hàng giờ đến khuya, quên ăn quên ngủ, thậm chí nạp tiền chỉ để xem cho hết một bộ phim.
Chỉ cần gõ "phim AI" trên TikTok, Facebook hay Threads, hàng loạt video, tài khoản, hội nhóm hiện ra; bên cạnh người xem là những cộng đồng chia sẻ cách làm phim AI, công thức kéo "triệu view", mẹo đưa video lên xu hướng… Phim ngắn AI vì thế không chỉ là một trào lưu giải trí mà đã trở thành cuộc đua giành sự chú ý. Bởi giữ được người xem càng lâu đồng nghĩa càng có nhiều cơ hội chuyển hóa, tối ưu thành doanh thu.
Theo dữ liệu nền tảng Adjust, năm 2025, người Việt chi 11,5 triệu USD (hơn 302 tỉ đồng), cho các ứng dụng phim ngắn. Sang quý 1/2026, lượt cài đặt tăng 32%, số phiên truy cập tăng 76% so với cùng kỳ. Những con số ấy cho thấy phim ngắn đã vượt khỏi phạm vi một thú vui giải trí để trở thành một thị trường tiềm năng của sự chú ý và chi tiêu.
Nhìn từ góc độ truyền thông, sức hút của phim ngắn AI không khó lý giải. AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí sản xuất, trong khi mỗi tập chỉ kéo dài khoảng 1 - 3 phút, phổ biến nhất là 60 - 120 giây, rất phù hợp với thói quen tiêu thụ nội dung trên điện thoại. Thời lượng ngắn nhưng tình tiết lại được nén dày, xung đột đến nhanh, cao trào liên tục. Khi kết hợp với thuật toán phân phối, mô hình này tạo thành dây chuyền gần như khép kín: sản xuất nhanh, tung ra nhanh, đo phản ứng nhanh rồi tiếp tục nhân bản những gì giữ chân người xem tốt nhất.
Xem vài tập để giải trí thì chẳng có gì đáng bàn nhưng vài phút có thể kéo thành vài giờ mỗi ngày. Thức đến 1 - 2 giờ sáng để xem cho hết phim, hôm sau thiếu ngủ, mệt mỏi, khó tập trung; tối về lại mở tiếp. Cứ thế hình thành vòng lặp khó kiểm soát. Một thú vui vốn để thư giãn có thể dần rút cạn sức khỏe, tinh thần, hiệu suất làm việc và xa rời đời sống thật. Vì vậy, câu chuyện không đơn giản là có thời gian, có tiền thì xem. Khoảng thời gian ấy được "đánh đổi" bằng giấc ngủ, vận động, đọc sách, những cuộc trò chuyện, việc học hay công việc.
Bởi vậy, quản lý phim trên không gian mạng không thể chỉ dừng ở câu hỏi nội dung có vi phạm hay không. Cần nhìn cả vào cách nội dung được phân phối, cách nền tảng giữ chân người xem và cách sự chú ý được chuyển hóa thành tiền. Phân loại độ tuổi phải rõ ràng; nội dung do AI tạo ra cần được minh bạch; những cảnh báo về nguy cơ sử dụng quá mức cũng cần được truyền thông nhất quán, xuyên suốt. Quan trọng hơn, nền tảng nên có những cơ chế tạo "điểm dừng", thay vì tối ưu hóa mọi thiết kế chỉ để người xem tiếp tục bấm sang tập kế tiếp.
Tuy nhiên, không thể đặt toàn bộ trách nhiệm lên cơ quan quản lý hay nền tảng. Về phía người xem, thứ cần giữ không đơn thuần là tiền mà còn là quyền làm chủ thời gian và sự tập trung của mình. Biết mình đang giải trí hay đã bị dẫn dắt, lệ thuộc. Biết lúc nào nên xem tiếp và lúc nào cần tắt màn hình.
AI sẽ khiến phim được làm nhanh hơn, rẻ hơn và ngày càng giống thật. Nội dung có thể nhiều lên gần như không giới hạn, nhưng thời gian của mỗi người vẫn chỉ có 24 giờ. Thứ ngày càng khan hiếm vì thế có lẽ không phải là nội dung để xem, mà là khả năng giữ lại sự chú ý và thời gian cho những điều thực sự quan trọng trong cuộc đời.
Bình luận (0)