EVN vẫn còn gánh nợ 'khủng', tiếp tục đối mặt với thách thức tài chính

Bước chuyển ngoạn mục sau chu kỳ thua lỗ

Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, EVN đạt doanh thu 645.658 tỉ đồng, tăng 11,2% so với năm 2024; chỉ số lợi nhuận sau thuế đạt 51.881 tỉ đồng, gấp 6,3 lần so với năm 2024. Riêng công ty mẹ EVN đạt doanh thu 535.220 tỉ đồng (tăng 11,5%) và lợi nhuận sau thuế đạt 39.762 tỉ đồng, gấp 7,6 lần năm 2024.

Nhờ đó, EVN đã xóa được phần lớn lỗ lũy kế hợp nhất tại thời điểm cuối năm 2025. Khoản lỗ lũy kế công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỉ đồng xuống còn 5.611 tỉ đồng.

Cũng theo báo cáo tài chính, doanh thu EVN tăng hơn 11%, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng hơn 530%, cho thấy động lực tăng trưởng chính không đến từ việc bán được nhiều điện hơn mà bản chất là nhờ sự cải thiện mạnh mẽ của biên độ lợi nhuận gộp hợp nhất.

Ông Nguyễn Đình Phước, Phó tổng giám đốc EVN, sự tăng trưởng năm 2025 đến từ các yếu tố: thủy điện, giá nhiên liệu ổn định và nỗ lực quản trị. Trong đó, thủy điện là "đòn bẩy" tốt khi điều kiện thủy văn thuận lợi, sản lượng khai thác đạt kỷ lục khoảng 105,7 tỉ kWh, tăng 17,5 tỉ kWh so với năm 2024. Thủy điện là nguồn có giá thành phát điện thấp nhất trong hệ thống nên việc gia tăng huy động nguồn này giúp EVN giảm đáng kể chi phí sản xuất điện.

Ngoài ra, 3 đơn vị phát điện thành viên: GENCO 1, GENCO 2 và GENCO 3 tăng trưởng mạnh mẽ trong sản xuất kinh doanh. GENCO 1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.099 tỉ đồng, tăng mạnh so với mức 167,8 tỉ đồng so với năm 2024. GENCO 2 báo lãi 2.397 tỉ đồng, gần gấp đôi năm 2024. Đáng chú ý nhất là GENCO 3 khi chuyển từ mức lỗ 878 tỉ đồng sang lãi 3.732 tỉ đồng.

EVN kiểm soát tốt chi phí nhờ giá nhiên liệu đầu vào cho sản xuất điện tương đối ổn định; nỗ lực tiết giảm chi phí thông qua đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết kiệm chi phí thường xuyên và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

Ảnh: EVN

Thách thức tài chính của EVN

Để đánh giá đầy đủ sức khỏe tài chính của một doanh nghiệp, báo cáo tài chính một năm chỉ phản ánh một lát cắt tại một thời điểm nhất định mà phải đặt trong cả một chu kỳ kinh doanh và bối cảnh kinh tế rộng hơn.

Những khó khăn của EVN tích tụ từ các giai đoạn trước chưa được giải quyết hoàn toàn. Công ty mẹ EVN vẫn lỗ lũy kế gần 6.000 tỉ đồng và hơn 17.000 tỉ đồng chi phí chênh lệch tỉ giá liên quan đến các nhà máy điện chưa được ghi nhận đầy đủ vào kết quả kinh doanh. Đây là những khoản chi phí đã phát sinh trên thực tế nhưng chưa được phản ánh hoàn toàn trong báo cáo tài chính hiện nay và trạng thái tài chính của EVN chưa thực sự vững chắc như nhiều doanh nghiệp khác.

Nếu đặt hơn 152.000 tỉ đồng tiền gửi trong tổng doanh thu khoảng 650.000 tỉ đồng thì số dư tiền gửi tương đương khoảng 3 tháng doanh thu và không phải toàn bộ số tiền này đều là nguồn tiền có thể tự do sử dụng. Báo cáo tài chính không thuyết minh chi tiết từng khoản nhưng thực tế hoạt động của các doanh nghiệp hạ tầng lớn, một phần đáng kể số dư tiền gửi được sử dụng để bảo đảm các nghĩa vụ tài chính với tổ chức tín dụng.

Đối với các khoản vay dài hạn, nhiều hợp đồng tín dụng yêu cầu bên vay phải duy trì một mức tiền gửi tối thiểu trên tài khoản. Các khoản tiền này vẫn được ghi nhận trong số dư tiền gửi nhưng không thể sử dụng hoàn toàn theo nhu cầu thông thường.

Ngoài ra, EVN phải duy trì nguồn tiền mặt lớn để phục vụ hoạt động thanh toán thường xuyên cho các đơn vị phát điện, nhà cung cấp nhiên liệu, các khoản đầu tư xây dựng cũng như nghĩa vụ trả nợ. Nếu đối chiếu theo các tiêu chuẩn tài chính quốc tế, quy mô tiền gửi khoảng 152.000 tỉ đồng đang thấp hơn tổng nợ ngắn hạn đến hạn thanh toán trong 1 năm của toàn EVN hiện ở mức trên 200.000 tỉ đồng.