Học sinh học cách phản biện qua đề thi tiếng Việt thành tiếq Việt

14 Thanh Niên Online
Từ bài viết trên Báo Thanh Niên, ngày 11.12, giáo viên Trường THPT Nguyễn Du (Q.10, TP.HCM) đã ra đề thi môn văn học kỳ I  cho học sinh để giáo dục về văn hóa tranh luận.
Bài viết trên Báo Thanh Niên được đưa vào đề thi Văn của Trường THPT Nguyễn Du Bài viết trên Báo Thanh Niên được đưa vào đề thi Văn của Trường THPT Nguyễn Du
Bài viết trên Báo Thanh Niên được đưa vào đề thi Văn của Trường THPT Nguyễn Du
Học sinh học cách phản biện qua đề thi tiếng Việt thành tiếq Việt - ảnh 1Học sinh học cách phản biện qua đề thi tiếng Việt thành tiếq Việt - ảnh 2
Đề thi học kỳ I môn Văn của Trường THPT Nguyễn Du (Q.10, TP.HCM) vừa qua
Sự kiện về cải tiến tiếng Việt cũng có trong đề thi học kỳ 1 của hàng loạt trường phổ thông.
Chung sống cùng sự khác biệt
Đề thi của Trường THPT Nguyễn Du dành hẳn một trang giấy để trích lại bài phỏng vấn ông Lương Hoài Nam với tựa đề “Nếu đủ sức thuyết phục, Tiếng Việt viết thành Tiếq Việt cũng có sao?” (đăng trên Thanh Niên Online ngày 25.11) trước đó. Chủ yếu đề thi trích những câu phỏng vấn xoay quanh việc chỉ trích, “ném đá” của cộng đồng mạng và câu trả lời nói về cách ứng xử, tranh luận có văn hóa trước những điều khác biệt, mới mẻ. 
Theo đó, những yêu cầu đưa ra cho học sinh hết sức lý thú. Đề thi hỏi “vì sao cần khuyến khích xã hội tranh luận? Tranh luận, phản biện cần dựa trên tinh thần gì?”, “Anh/chị hiểu như thế nào là tranh luận có văn hóa và chung sống với sự khác biệt quan điểm?”. Ngoài ra, đề thi nêu vấn đề là việc cải tiến Tiếng Việt này có người đồng tình cũng có người phản đối và đề nghị học sinh viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của mình.  

Trong những ngày gần đây, nhiều trường THPT cũng đã ra đề thi học kỳ 1 môn văn cho lớp 12 dựa trên sự kiện cải tiến tiếng Việt. Đề thi của Trường THPT Chợ Gạo (Tiền Giang) đề nghị học sinh viết đoạn văn ngắn 200 chữ để nói về cách thay đổi chữ viết này. Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ (Hà Nội) cũng yêu cầu học sinh trình bày suy nghĩ về đề xuất này sau khi đưa ra đoạn văn “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng. 
Ngày 13.12, Trường THPT chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) cũng đưa ra một đề thi hoàn toàn nói về sự kiện cải tiến tiếng Việt, đề cập đến chuyện “ném đá” khoa học, thái độ cần có trước cái mới, cái khác biệt. Phần 1 của đề thi trích một đoạn văn của tiến sĩ giáo dục Trần Thị Tuyết, yêu cầu học sinh nhận định và có ý kiến tại sao có thể nói: “…những con người không chấp nhận lối mòn, luôn loay hoay đổi mới, sáng tạo. Họ sẽ là động lực phát triển cho cả cộng đồng”?. Phần làm văn (7 điểm) đề nghị học sinh viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ về thái độ cần có trước cái mới, cái khác biệt từ quan điểm “Ai cũng có quyền đưa ra ý kiến của mình. Ai cũng có quyền tham gia tranh luận bằng học thuật, miễn là bằng một thái độ có văn hóa, bằng những luận điểm rõ ràng và hơn hết, bằng tinh thần tôn trọng cái mới, cái khác biệt”. 
Học sinh học cách phản biện qua đề thi tiếng Việt thành tiếq Việt - ảnh 4
Đề thi nói về văn hóa tranh luận của Trường THPT chuyên Tuyên Quang ngày 13.12 vừa qua
Trang bị kỹ năng phản biện cho học sinh
Trao đổi về đề thi môn văn ngày 11.12 vừa qua, bà Nguyễn Thị Lan Hương, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du, cho biết khi các giáo viên đưa đề thi này, bà đã đồng ý ngay lập tức. Lý do là bà đã đọc bài viết trên báo trước đó và cũng suy nghĩ rất nhiều về văn hóa tranh luận, phản biện trước sự kiện này. Ngoài ra, từ năm ngoái, trường chủ trương tất cả bài dạy, đề kiểm tra các môn học cố gắng tích hợp những vấn đề thời sự, không xa rời cuộc sống, đặc biệt là các môn văn, sử, địa. Các thầy cô được yêu cầu cần tận dụng tối đa câu hỏi có thể đưa kiến thức đời sống vào đề thi. Vấn đề này được học sinh bàn tán rất nhiều và đưa vào đề thi cho các em bày tỏ quan điểm cũng là hợp lý.
“Ngoài việc vận dụng thực tiễn vào môn học, chúng tôi cũng thường dặn dò học sinh về cách ứng xử trên mạng xã hội. Đã xảy ra nhiều trường hợp học sinh cãi nhau trên mạng, dẫn đến xích mích, đánh nhau, vì vậy cần định hướng học sinh sử dụng Facebook một cách thông minh. Có nhiều cách giáo dục học sinh, ra đề thi để định hướng các em cũng là một cách. Thầy cô lên lớp cũng hướng dẫn học sinh đừng làm anh hùng bàn phím nói theo. Khi chưa đủ nhận thức, đánh giá vấn đề. Điều quan trọng nhất chúng tôi muốn làm là hướng dẫn cho các em có kỹ năng phản biện, tiếp nhận, tranh luận thông minh, đúng đắn nhất. Trường phổ thông phải là nơi hướng dẫn cho học sinh kỹ năng này” – bà Lan Hương cho biết.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du, cũng cho biết nhiều năm trở lại đây chủ trương của trường là ra đề theo hướng mở, giúp người thầy cập nhật kiến thức thời sự, thổi hơi thở cuộc sống vào việc giảng dạy, kiểm tra, đánh giá học sinh. Điều này cũng làm người học cảm thấy hứng thú.
Trước đó, ông Lương Hoài Nam, nhân vật được phỏng vấn trong bài viết đưa vào đề thi của Trường THPT Nguyễn Du, cũng cho rằng việc đề xuất cải tiến Tiếng Việt bị chỉ trích, “ném đá” dữ dội có thể là hậu quả của một nền giáo dục thiếu tự do học thuật, thiếu phản biện, chỉ học theo sách giáo khoa và ý của thầy cô. Ở nhiều nước, học sinh được khuyến khích phản biện, tranh luận với nhau và với thầy cô. Học sinh cũng được giáo dục, trang bị các kỹ năng để tranh luận có văn hóa và chung sống với sự khác biệt quan điểm. Văn hóa tranh luận trong xã hội ta vẫn còn kém.
Trước hàng loạt đề thi môn văn nói về đề xuất cải tiến tiếng Việt, PGS.TS Bùi Hiền cho rằng học sinh chưa nắm rõ được bộ chuyển đổi như thế nào mà bắt các em phân tích mổ xẻ, cảm nhận là đánh đố, hầu hết sẽ phủ định. 
Tuy nhiên, cách ra đề này đã là sự mạnh dạn thay đổi của các trường phổ thông công lập, nơi vẫn bị đánh giá còn khô cứng trong giảng dạy. Với những đề thi kiểu này, các trường phần nào đã tiệm cận tới cách giáo dục mới: khuyến khích học sinh bày tỏ quan điểm, định hướng học sinh về cách tranh luận, phản biện có văn hóa trước cái mới, điều khác biệt. 

Bình luận 14

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Bùi Công Thuấn

Đây là cách ra đề chạy theo tin "hot". Hoàn toàn không phù hợp với việc học Ngữ Văn trong nhà trường.

Đề xuất cải tiến tiếng Việt là công trình của một Tiến sĩ, đòi hỏi phải có trình độ ngữ học sâu sắc về Tiếng Việt mới có thể "phản biện". Ngay cả các Giáo sư chuyên ngành nếu không am tường khoA học ngôn ngữ về chữ viết Tiếng Việt từ Alexandre de Rhodes đến nay cũng không thể "phản biện", vậy sao có thể cho học sinh tham gia giải quyết vấn đề?

Cái sai cơ bản của TS Bùi Hiền là ông chỉ đề xuất thay chữ mà không biết gì về âm của tiếng Việt. Tiếng Việt phát âm thế nào thì viết như thế, và viết thế nào thì phát âm như thế ấy. Nay theo cách viết của ông Bùi Hiền, thì khi phát âm theo cách viết của ông, Tiếng Việt không còn là tiếng Việt.

Cuộc sống có bao nhiêu vấn đề các em có thể lên tiếng nói: những vấn đề ngay tại trường học, vấn đề tại gia đình, sự xâm lăng văn hóa, vấn đề vấn đề chống tham nhũng vv... sao không cho các em tiếp cận?

Bộ Giáo dục cần phải có chỉ đạo cụ thể đối với các cán bộ ra đề. Khi ra đề xã hội quá sức các em, học sinh sẽ chỉ "chém gió", tức là dạy cho các em sự không trung thực. Buồn thay cho giáo dục Việt Nam.

Hoàng

Đề thi này không bắt học sinh nói về chuyện cải tiến thế nào mà chỉ nói về văn hóa tranh luận, qua đó trang bị về kỹ năng phản biện cho học sinh. Theo tôi nghĩ cách tiếp cận này là phù hợp.

Phương

Một con người không thể chỉ trưởng thành trên sách vở, sách giáo khoa không phản ánh hoàn toàn thực tế cuộc sống. Ở đây, đề thi yêu cầu các em học sinh phải biết về những thông tin xã hội và nêu ra những suy nghĩ của bản thân về chúng. Tôi cảm thấy cách ra đề này là rất tốt .

Ngoc

Bạn là ai, bạn có đủ sức để phản biện. Tôi thấy bạn đang phản biện.

Tôi

Bạn này đọc kĩ bài báo chưa mà bình luận vậy bạn?

Thơm Trương Công

Nói gì thì nói chứ giáo dục cho học sinh theo kiểu ăn theo này là thiếu thực tế, trình độ học sinh phổ thông làm sao tiếp cận vấn đề để phản biện một khi đề bài còn nhiều bất cập, chưa được xã hội đón nhận, chỉ là 1 số ít coment công nhận còn đa số hoài nghi đề tài này. Nếu ta đưa vào bài thi cho các em là hơi vội vàng hay nói cách khác lal hồ đồ của bộ phân nhỏ ra đề thi gọi là đề mở. Thiết nghĩ trong cuộc sống hằng ngày , trong phát triển xã hội thời công nghệ 4.0 có vô số chuyện để nói, để tham gia sáo giáo viên không nghĩ ra mà chỉ đọc qua internet lại chộp đại để ra đệ thi vộ căn cứ, nhiều hệ lụy vì vô hình chung mình đồng lõa với thông tin này hơn là kiểm tra trình độ nhận thức của học sinh. Thật buồn cười kiểu đề thi này.

Công Thành Danh Toại

Bám thực tiễn cuộc sống ? Tôi cho rằng trường hợp này chưa ổn.

Tran Hoang

Cuộc sống luôn thay đổi chúng ta phải biết thích ứng với nó.VD như ở những tòa lâu đài bên Anh ngày xưa chưa có điện nước máy sưởi máy giặt, bây giờ ở đó đều có cả...Tuy nhiên tôi vẫn lấy làm lạ là công nghệ xây móng nhà và đúc betong cũng đã đổi mới hiện đại hơn rất nhiều sao họ không thay móng nhà và thay sàn betong công nghệ mới?
Câu hỏi này chắc phải nhờ giáo sư Bùi Hiền trả lời....

Hải

Tiếng Việt là 1 ngôn ngữ đặc biệt về âm sắc ,âm vị....!Ngày xưa,các giáo sỹ phương tây đã cố thể hiện qua các mẫu tự la tinh,bằng cách sáng tạo thêm các dấu,lẫn các phụ âm ghép(Ch,ng,ngh.....)Tiến sĩ Bùi Hiền đã sa vào lối đơn giản chữ viết,theo các viết và đọc của ông ta,tiếng Việt không còn là tiếng Việt nữa!
Các em học sinh làm sao hiểu sâu được ngôn ngữ Việt mà phản biện??
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Trường ĐH Kinh tế TP.HCM sẽ rời khỏi cơ quan chủ quản là Bộ GD-ĐT
 /// Ảnh: Đào Ngọc Thạch>

Bỏ bộ chủ quản để 'giải phóng' trường ĐH

Tại diễn đàn Tự chủ trong giáo dục ĐH do Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật VN tổ chức hôm qua (21.9), các chuyên gia cho rằng chừng nào còn duy trì bộ chủ quản thì trường ĐH vẫn chưa thể được 'giải phóng', cho nên tự chủ sẽ vẫn chỉ mang tính hình thức.
GS Phạm Phụ phát biểu tại hội thảo sáng 21.9 /// Hà Ánh>

Lợi nhuận trường ĐH tư thục lên tới 40%?

Sáng 21.9, hội thảo góp ý dự án luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Giáo dục ĐH do Thường trực Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức đã diễn ra tại TP.HCM.

Dư luận đang đặt vấn đề về việc sử dụng sách giáo khoa gây lãng phí như hiện nay  /// Ngọc Dương>

Lãng phí sách giáo khoa: Bộ GD-ĐT nói gì?

Trước băn khoăn của dư luận xã hội về việc lãng phí sử dụng sách giáo khoa, tiêu tốn mỗi năm hơn 1.000 tỉ đồng  nhưng chỉ dùng được một lần, gây lãng phí, ngày 21.9, ông Nguyễn Hữu Độ, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho biết quan điểm về vấn đề này