Hà Nội thúc đẩy công nghệ xanh trong bảo quản và chế biến nông sản

Chuyển đổi xanh - Yêu cầu tất yếu của nông nghiệp Thủ đô

Nhằm tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong khâu sau thu hoạch và nâng cao giá trị thương phẩm, ngày 29.9, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã phối hợp với Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội tổ chức Diễn đàn "Ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường trong bảo quản, chế biến nông sản".

ẢNH: PHẠM LINH

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Tạ Văn Tường, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội nhấn mạnh, chuyển đổi xanh đang đặt ra những yêu cầu mới và cấp thiết đối với từng khâu trong chuỗi sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu dùng nông sản.

Mục tiêu của Thủ đô không chỉ dừng lại ở việc gia tăng năng suất hay sản lượng, mà cốt lõi là hình thành nền nông nghiệp sinh thái, xanh, tuần hoàn và từng bước hướng tới cân bằng phát thải.

Để đạt được mục tiêu này, việc tổ chức lại chuỗi giá trị nông sản đóng vai trò quyết định. Sự chuyển dịch cần diễn ra toàn diện: từ quản lý, sử dụng tiết kiệm tài nguyên đất, nước, năng lượng và vật tư đầu vào đến đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong sơ chế, bảo quản và chế biến sâu.

Ông Tạ Văn Tường đặc biệt lưu ý, khâu bảo quản và chế biến có ý nghĩa sống còn đối với giá trị gia tăng của nông sản. Thực tế cho thấy, một sản phẩm nông nghiệp dù có chất lượng tốt ở khâu thu hoạch nhưng nếu tổn thất sau thu hoạch lớn, công nghệ bảo quản lạc hậu hoặc khâu chế biến chưa tinh thì hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh vẫn bị hạn chế.

ẢNH: PHẠM LINH

Công nghệ phải gắn liền với tiêu chuẩn và thị trường

Trình bày báo cáo đề dẫn, PGS-TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội khẳng định, khoa học và công nghệ phải tham gia sâu hơn nữa vào từng mắt xích của chuỗi nông sản.

Việc ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số, cảm biến, công nghệ sinh học và chế biến sâu sẽ giúp nâng cao năng lực bảo quản, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và kéo dài tuổi thọ sản phẩm.

Tuy nhiên, công nghệ phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với quy mô, chi phí đầu tư và năng lực vận hành của từng đối tượng, đặc biệt là các hợp tác xã, hộ sản xuất và doanh nghiệp vừa, nhỏ.

Đối với vấn đề bao bì thân thiện với môi trường, PGS-TS Bùi Thị An nhấn mạnh cần thay đổi tư duy từ "thay thế vật liệu đơn thuần" sang đánh giá toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Đánh giá này bao gồm từ nguồn nguyên liệu, năng lượng sản xuất, khả năng bảo vệ nông sản đến khả năng tái sử dụng, tái chế hoặc xử lý sau tiêu dùng. Bao bì xanh chỉ thực sự phát huy tác dụng khi bảo đảm đồng thời yếu tố an toàn thực phẩm, thời gian bảo quản, hiệu quả kinh tế và giảm tác động môi trường.

Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội đề xuất 3 yêu cầu cốt lõi: công nghệ phải tạo ra giá trị gia tăng; công nghệ phải gắn liền với tiêu chuẩn và thị trường; chuyển đổi công nghệ phải đi cùng chuyển đổi xanh.

PGS-TS Bùi Thị An đề nghị Hà Nội cần có cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa; tăng cường kết nối giữa các viện, trường với doanh nghiệp, hợp tác xã; xây dựng mô hình trình diễn và hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật đối với công nghệ bảo quản, chế biến và vật liệu bao gói mới. Bà Bùi Thị An cũng nhấn mạnh vai trò của đội ngũ trí thức, đặc biệt là nữ trí thức trong nghiên cứu, phản biện chính sách và kết nối tri thức với cộng đồng sản xuất.

Tại diễn đàn, các tham luận chuyên đề đã đi sâu phân tích nhiều giải pháp kỹ thuật và quản lý để làm rõ hành trình kết nối tri thức khoa học với thực tiễn, tạo tiền đề quan trọng cho việc hình thành hệ sinh thái nông nghiệp xanh, hiện đại cho Thủ đô.

* Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.