Hàng ngàn người tiễn biệt nhà cách mạng, nhà báo Trần Bạch Đằng

Theo một cán bộ Nhà tang lễ TP.HCM, vài năm nay chưa có đám tang nào đông người đến viếng như đám tang chú Tư Ánh - Trần Bạch Đằng. Càng về sau, người đến viếng càng đông. 3 cuốn sổ tang cũng không đủ cho các trưởng đoàn ghi cảm tưởng; 1 người ngồi viết, 2 - 3 người phải đứng chờ. Trong phòng tang lễ, chúng tôi thấy tất cả các vị đương nhiệm và nguyên lãnh đạo cao nhất của các tổ chức, cơ quan, đơn vị, ban, ngành Trung ương Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ... đều có vòng hoa "Kính viếng đồng chí Trần Bạch Đằng".

Một phụ nữ dáng nông dân đi trong đoàn mang vòng hoa "Bà con phường Tân Phong, Q.7 kính viếng" cho chúng tôi biết, bà chỉ "quen" ông Trần Bạch Đằng qua sách báo; thấy ông là người nghĩa khí, thủy chung với vợ, bà con trong phường cảm kích đến viếng, thế thôi. Bà Dao Nhiễu Linh thì bộc bạch "những tình cảm, tấm lòng và tinh thần của chú Tư dành cho đồng bào, cán bộ người Hoa mãi mãi còn trong nhận thức của chúng tôi".

Bí thư Thành ủy TP.HCM Lê Thanh Hải đọc điếu văn tại lễ truy điệu - Ảnh: TTXVN

Tướng Thành cho biết sắp đến giờ ông phải "bay", nhiều công việc đang chờ ông ngoài Hà Nội. Nói vậy, nhưng ông vẫn nấn ná bên quan tài. Tướng Thành nói với tôi, ông với chú Tư Ánh có với nhau rất nhiều kỷ niệm, nhất là trong vụ án Năm Cam cách đây 6 năm: "Hồi công an đánh vụ án đó, ảnh hay kêu anh lại nhắc nhở rằng: Đánh rắn là phải đánh trúng đầu, đánh cho chết, nếu không nó sẽ quay lại cắn chết mình". Tướng Thành bảo đó là một lời dạy quý giá với lớp người đi sau như ông.

Trong số các đoàn đến viếng, đông nhất có lẽ là đoàn của Bộ Công an do đích thân Bộ trưởng Lê Hồng Anh dẫn đầu (khoảng 20 người). Trao đổi với chúng tôi, đại tướng không giấu giếm tình cảm đồng hương Kiên Giang với người quá cố. Bộ trưởng tâm sự: "Tôi bên Vĩnh Thuận, còn anh Tư Ánh bên Thạnh Hưng. Lúc tôi còn làm Bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang, anh Tư Ánh với tư cách là người hiểu biết, quan hệ ngoại giao rộng, luôn góp ý giúp cho chúng tôi trong việc làm sao để chăm lo cho tốt đời sống nông dân, để bà con vượt đói giảm nghèo, nâng cao dân trí, nhất là bà con vùng sâu, vùng xa". Dừng lại một lúc, ông nói tiếp, giọng chùng xuống: "Anh Tư... quyết liệt là vậy, nhưng lại là người rất rộng lượng, thủy chung với đồng chí, đồng bào, bạn bè. Cái gì tốt thì khen; cái gì chưa tốt thì động viên, chỉ dạy".

Chú Tư Ánh ra đi, không chỉ riêng thế hệ "thất thập", hay "lục tuần" đau xót. Đó còn là sự mất mát lớn của lớp trẻ; một chỗ dựa, một bệ phóng đã không còn nữa. Ngay sau khi hay tin chú Tư qua đời, anh Nông Quốc Tuấn - Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN VN cùng đoàn cán bộ Trung ương Đoàn đã kịp đến thắp một nén hương đưa tiễn.

Trong sổ tang, anh Tuấn viết: "Thành kính nghiêng mình trước hương hồn đồng chí Trần Bạch Đằng, nhà cách mạng lão thành trung kiên, tấm gương sáng cho thế hệ trẻ VN". Một cán bộ Đoàn ở Q.3, TP.HCM đã hứa trước vong linh chú Tư: "Chúng cháu nguyện sẽ phấn đấu suốt đời cho xứng đáng với bác và các bậc lão thành cách mạng".

Lễ truy điệu diễn ra lúc 12 giờ 10 phút. Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt và nhiều cán bộ cấp cao ở Trung ương, TP.HCM, Kiên Giang đã có mặt, thắp nén hương tiễn biệt người đồng chí, người bạn vong niên. Trong điếu văn, ông Lê Thanh Hải, Bí thư Thành ủy TP.HCM - Trưởng ban lễ tang, đã bày tỏ tình cảm sâu xa, chân tình mà cán bộ, chiến sĩ, đồng bào Nam Bộ nói riêng, cả nước nói chung đã dành cho nhà cách mạng, nhà báo, nhà văn hóa Trần Bạch Đằng.

Ông Hải xúc động kể lại câu chuyện cảm động, rằng trước lúc ra đi chú Tư còn gửi một bức thư cho Hội đồng biên soạn Lịch sử Nam Bộ, tỏ ý day dứt vì đã chưa kịp hoàn thành công trình quan trọng này, trong đó chú Tư là thành viên. "Chú Tư thân thương ơi! Chắc chú còn những day dứt khác, vì chú luôn tự nhủ mình còn mang nợ với đời" - trước vong linh người quá cố, ông Hải thay mặt anh em, đồng chí, những người trẻ hứa sẽ nối tiếp sự nghiệp, hoài bão của chú Tư để chú thanh thản ra đi, đi mãi.

12 giờ 40, cả ngàn người dân TP.HCM đến nghiêng mình, bái biệt, tiễn chú Tư về nơi yên nghỉ đời đời.

Nguyên Thuỷ