Hội chứng 'đồng nghiệp thoáng qua' là gì và vì sao người trẻ hay nghỉ việc?

"Đồng nghiệp thoáng qua", nghỉ việc sau hai tuần, chia tay chóng vánh

"Có người vào làm được chưa đến một tháng đã nghỉ", Huỳnh Thị Mai Trâm (27 tuổi, làm việc tại 58 Yên Thế, P.Tân Sơn Hòa, TP.HCM; trước đây là P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM) kể. Theo Trâm, chỉ trong vòng một năm, có nhiều "đồng nghiệp thoáng qua" khi nhóm của chị đã thay đến 5 người. Có người nghỉ việc sau hai tuần thử việc, có người ở lại vài tháng rồi rời đi không một lời tạm biệt. 

"Thành ra tôi chẳng còn động lực để làm thân. Vì biết đâu vài bữa nữa lại phải tiễn thêm người khác", Trâm nói.

Câu chuyện ấy không còn lạ trong môi trường làm việc của người trẻ. Ở nhiều công ty, chuyện nhảy việc diễn ra thường xuyên. Để rồi khái niệm "đồng nghiệp thân thiết" dần trở nên xa xỉ. Nói như anh Vương Tiến Hảo (33 tuổi, làm việc ở 1060 Nguyễn Văn Linh, P.Tân Hưng, TP.HCM; trước đây là P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM) thì: "Mối quan hệ nơi công sở bây giờ giống như hợp đồng cảm xúc ngắn hạn. Cùng nhau qua vài dự án, ăn vài bữa trưa, rồi đường ai nấy đi".

Anh Hảo cho biết đã từng cố gắng bắt chuyện, rủ cả nhóm đồng nghiệp đi cà phê, nhưng chỉ vài tuần sau thì hai người bạn mới quen đã nhảy việc. "Thế nên mỗi lần có người mới, tôi lại tự hỏi: có nên thân không, hay thôi khỏi gắn bó để lỡ họ có nghỉ việc cũng đỡ buồn", anh Hảo chia sẻ.

Anh Vũ Minh Tuấn (30 tuổi, làm việc tại 160bis Bùi Thị Xuân, P.Bến Thành, TP.HCM; trước đây là P.Phạm Ngũ Lão, Q.1, TP.HCM), cho hay: "Ở công ty tôi, trung bình 2 tháng là có người nghỉ. Tôi vừa tuyển được một bạn hợp gu, làm việc ăn ý thì bạn ấy nhận công việc mới. Thế là mọi nỗ lực xây dựng văn hóa công ty coi như từ đầu. Mỗi lần như vậy, tinh thần cả nhóm tụt hẳn".

Anh Tuấn nói thêm: "Hội chứng đồng nghiệp thoáng qua không chỉ khiến người ở lại cảm thấy cô đơn, mà còn làm giảm niềm tin vào các mối quan hệ nghề nghiệp. Khi mọi thứ trở nên tạm bợ, sự gắn bó cũng mong manh".

ẢNH MINH HỌA: THANH NAM

Vì sao một bộ phận người trẻ hay nghỉ việc?

Theo ông Lê Tấn Trí, quản lý nhân sự tại Công ty TNHH Công nghệ thông tin Bảo Tín, P.Thủ Đức, TP.HCM (trước đây là P.Linh Chiểu, TP.Thủ Đức, TP.HCM), "hội chứng đồng nghiệp thoáng qua" là câu chuyện khá phổ biến hiện nay.

Ông Trí cho rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Ông Trí phân tích: "Người trẻ, nhất là gen Z, coi trọng môi trường cởi mở, thoải mái và được là chính mình, nên khi cảm thấy gượng ép họ dễ rời đi. Nhiều bạn cũng thiếu kiên nhẫn vượt qua giai đoạn đầu khó khăn, muốn thấy kết quả sớm nên dễ bỏ cuộc khi gặp áp lực hay không được ghi nhận. Bên cạnh đó, tâm lý so sánh với bạn bè, nhất là khi mạng xã hội tràn ngập hình ảnh "công việc mơ ước", khiến họ dao động. Sự nhàm chán do công việc lặp lại, ít sáng tạo, hay cảm giác không thấy ý nghĩa, không có lộ trình phát triển rõ ràng cũng là lý do khiến họ chọn nghỉ việc".

Với nhóm lý do liên quan đến công việc và kỹ năng, ông chỉ ra: "Một số trường hợp không thích nghi được với cách làm việc chuyên nghiệp. Vì mới ra trường chưa quen áp lực deadline, quy trình báo cáo, hoặc cách giao tiếp công sở. Sốc nhịp làm việc khiến họ nhanh nản. Chưa kể, có người thiếu kỹ năng mềm để hòa nhập. Họ ngại nói chuyện, không biết xử lý xung đột, hoặc thiếu chủ động trong giao tiếp khiến họ khó hòa mình với tập thể. Hay có trường hợp mong được cầm tay chỉ việc, khi không có ai kèm cặp, họ thấy lạc lõng và nghĩ rằng mình không phù hợp".

Có một nhóm lý do nữa theo ông Trí là về tư duy thế hệ và hoàn cảnh xã hội. Một bộ phận người trẻ hiện nay nghĩ rằng nhảy việc để tăng trải nghiệm. Họ coi mỗi nơi làm việc như "một mùa học", không nhất thiết gắn bó lâu. Họ tin mỗi công việc chỉ nên làm một thời gian ngắn để học thêm kỹ năng mới. Không thể bỏ qua lý do hiện có sự ảnh hưởng của mạng xã hội và trào lưu tự do nghề nghiệp, khi có nhiều clip, bài viết cổ vũ "nghỉ việc để sống đúng với bản thân" khiến họ bị cuốn vào ảo tưởng về sự tự do. 

"Cũng có người ưu tiên cân bằng cuộc sống hơn sự ổn định nghề nghiệp. Thay vì gắn bó lâu dài, nhiều người chọn công việc ít áp lực, thời gian linh hoạt để chăm sóc sức khỏe tinh thần. Và thêm nữa, có người mong muốn thử nhiều lĩnh vực để tìm bản ngã nghề nghiệp. Họ có suy nghĩ không ai bắt mình làm mãi một nghề. Họ đổi việc không vì bất mãn, mà vì muốn khám phá bản thân", ông Trí phân tích.

Theo Đỗ Công Khôi (27 tuổi), ngụ ở hẻm 15 đường số 7, P.Thủ Đức, TP.HCM; trước đây là P.Linh Chiểu, TP.Thủ Đức, TP.HCM), bản thân từng nhảy việc liên tục từ năm 2022 – 2024. "Sau đó, tôi nhận ra sự thiếu kiên nhẫn nơi công sở khiến đánh mất cơ hội trưởng thành trong môi trường thực tế. Bởi kỹ năng, sự hiểu biết, hay văn hóa làm việc… tất cả đều cần thời gian tích lũy. Và rồi, tôi không muốn nhảy việc thêm một lần nào nữa".

ẢNH MINH HỌA: MAI TRÂM

Chị Trần Đỗ Thanh Hoa, Trưởng phòng nhân sự, Công ty TNHH du lịch Trải nghiệm Việt (P.Khánh Hội, TP.HCM; trước là P.9, Q.4, TP.HCM), cho rằng khi nhân sự thay đổi liên tục, không ai ở lại đủ lâu để duy trì tinh thần chung, khiến cách làm việc và sự gắn kết dần bị xóa nhòa.

Theo chị Hoa, không phải lúc nào nguyên nhân cũng nằm ở doanh nghiệp. Nhiều người trẻ dễ chán, ngại áp lực, thiếu kỹ năng hòa nhập nên chọn rời đi sớm, từ đó đánh mất cơ hội rèn luyện khả năng thích nghi.

Chị Hoa nhấn mạnh, mỗi người trẻ có quyền lựa chọn, nhưng sự kiên định vẫn rất quan trọng. Ở lại đủ lâu không chỉ giúp hiểu đồng nghiệp mà còn học được nhiều kỹ năng và trải nghiệm, bởi môi trường công sở không chỉ là nơi kiếm sống mà còn là nơi trưởng thành.

Anh Mai Quốc Bảo, Phó giám đốc Công ty Viet Digital Market (P.Tân Định, TP.HCM; trước là P.Đa Kao, Q.1, TP.HCM), nói: "Hội chứng đồng nghiệp thoáng qua khiến các mối quan hệ nơi công sở trở nên ngắn hạn, thiếu gắn kết, ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc và động lực của người trẻ. Để cải thiện, người trẻ cần chủ động kết nối, hợp tác và giao tiếp rõ ràng, thay vì chỉ làm tốt phần việc cá nhân. Trong khi đó, nhà quản lý nên tạo môi trường cởi mở, minh bạch, khuyến khích tương tác và ghi nhận nỗ lực. Khi cả hai phía cùng thay đổi, nơi làm việc sẽ bớt "thoáng qua", thay vào đó là những mối quan hệ bền vững và tích cực hơn".