Theo ông Bình, sở dĩ năm nay người dân đón giao thừa đúng vào ngày 30 tháng Chạp thay vì ngày 29 như năm ngoái là vì tháng 12 của m lịch 2008 là tháng đủ (còn nếu là tháng thiếu thì chúng ta sẽ phải đón giao thừa vào ngày 29).
Cơ sở khoa học của phép tính m lịch dựa trên sự dịch chuyển của mặt trăng và vòng quay của trái đất quanh mặt trời. Theo đó, thời điểm ba hành tinh trái đất - mặt trăng - mặt trời thẳng hàng được coi là ngày mùng 1 m lịch. Năm nay, theo tính toán của các nhà khoa học, phải đến ngày 26.1 Dương lịch, ba hành tinh trên mới thẳng hàng.
Còn tháng nhuận và tháng thiếu được tính như sau: Nếu tháng nào các hành tinh mặt trăng, mặt trời, trái đất cách nhau 29 ngày thì tháng đó được coi là tháng thiếu; cách nhau 30 ngày thì được coi là tháng đủ. Tuy nhiên, vì tháng trung bình của năm m lịch là 29,53 ngày, do vậy, cứ vài ba năm, người ta lại chèn thêm 1 tháng gọi là tháng nhuận. Việc “chèn thêm” này không phải là sự thêm thắt tùy tiện mà căn cứ vào các tiết khí (sương giáng, đại hàn, v.v...).
“Nguyên nhân của sự đồn đoán có thể do người dân đã mua lịch in sai, in ẩu hoặc mua nhầm lịch Trung Quốc do một số nhà xuất bản dịch lại. Cách tính m lịch của Việt Nam và Trung Quốc tuy giống nhau, nhưng vì sử dụng múi giờ khác nhau (Việt Nam dùng múi giờ 7, Trung Quốc dùng múi giờ 8) nên kết quả phép tính sẽ khác nhau”, ông Bình giải thích.
Đồng quan điểm với TS Trần Tiến Bình, PGS.TS Lê Thành Lân (Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam) - một chuyên gia về lịch pháp, người có công tìm ra các cuốn lịch cổ Bách trúng kinh, Khâm định vạn niên thư, Lịch đại niên kỳ bách trúng kinh, và là tác giả sách Lịch và niên biểu lịch sử hai mươi thế kỷ (0001-2010) cũng khẳng định: “Lịch của ta khác lịch Trung Quốc và có những năm còn lệch hẳn 1 tháng so với lịch Trung Quốc. Vì vậy, nếu ăn Tết theo lịch Việt Nam thì hôm nay (25.1) đúng là ngày 30 tháng Chạp m lịch”.
Y Nguyên
Bình luận (0)