HOSE đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng chất lượng thị trường chứng khoán

PV: Thưa ông, trong bối cảnh thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng, HOSE sẽ tập trung vào những nhiệm vụ nào để đồng hành cùng doanh nghiệp niêm yết trong giai đoạn phát triển mới?

Ông Trịnh Sơn Hồng: Việc TTCK Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là kết quả của quá trình cải cách đồng bộ, với sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các đơn vị tổ chức vận hành và sự phối hợp của các thành viên thị trường, cộng đồng doanh nghiệp. Đây là dấu mốc quan trọng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng thị trường và chất lượng doanh nghiệp niêm yết.

Với HOSE, đồng hành cùng doanh nghiệp chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Chúng tôi xác định một thị trường phát triển bền vững phải được xây dựng trên nền tảng những doanh nghiệp có chất lượng, quản trị tốt, minh bạch và có khả năng tạo ra giá trị dài hạn cho cổ đông cũng như nền kinh tế.

Trong thời gian tới, HOSE sẽ tiếp tục hoàn thiện chất lượng tổ chức và vận hành thị trường; nâng cao chất lượng công bố thông tin; tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện tốt các nghĩa vụ của một doanh nghiệp niêm yết; đồng thời thúc đẩy việc áp dụng các thông lệ tốt về quản trị công ty và quan hệ nhà đầu tư.

HOSE cũng sẽ tiếp tục tăng cường kết nối, trao đổi với doanh nghiệp, các thành viên thị trường và nhà đầu tư, qua đó giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn yêu cầu của thị trường vốn hiện đại, đặc biệt là yêu cầu ngày càng cao của các nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư quốc tế.

ẢNH: HOSE

Vậy theo ông, doanh nghiệp niêm yết cần làm gì để tận dụng tốt hơn cơ hội từ việc TTCK được nâng hạng?

Nâng hạng thị trường mở rộng cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế, nhưng dòng vốn dài hạn chỉ tìm đến những thị trường có chất lượng và những doanh nghiệp có nền tảng tốt.

Trước hết, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị công ty. Quản trị tốt không chỉ để đáp ứng yêu cầu tuân thủ mà phải trở thành một bộ phận của năng lực cạnh tranh và chiến lược phát triển. Hội đồng quản trị cần thực hiện tốt vai trò định hướng, giám sát; tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm soát xung đột lợi ích và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cổ đông.

Thứ hai là minh bạch thông tin. Trong một thị trường ngày càng hội nhập, thông tin là yếu tố quyết định chất lượng kết nối giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư. Doanh nghiệp cần bảo đảm thông tin công bố đầy đủ, chính xác, kịp thời, nhất quán và dễ tiếp cận; đồng thời từng bước nâng cao chất lượng công bố thông tin bằng tiếng Anh, tăng cường hoạt động quan hệ nhà đầu tư.

Thứ ba là các doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức về việc quản trị công ty gắn với phát triển bền vững. Các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị cần được tích hợp thực chất vào chiến lược kinh doanh, quản trị rủi ro và phân bổ nguồn lực, thay vì chỉ được xem là một nội dung báo cáo.

Từ góc độ HOSE, chúng tôi mong muốn doanh nghiệp nhìn nhận việc niêm yết trên HOSE không chỉ giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu huy động vốn, mà đây còn là thước đo năng lực quản trị công ty, tính minh bạch trong công bố thông tin để tạo dựng niềm tin lâu dài cho cổ đông.

Khi từng doanh nghiệp nâng cao chất lượng, chất lượng hàng hóa trên thị trường được nâng lên; khi chất lượng hàng hóa được cải thiện, sức hấp dẫn của toàn thị trường cũng được củng cố.

Nhìn lại 26 năm hoạt động, ông đánh giá thế nào về vai trò của HOSE đối với cộng đồng doanh nghiệp và nền kinh tế?

Ngày 28.7.2000, Trung tâm Giao dịch chứng khoán TP.HCM - tiền thân của HOSE - tổ chức phiên giao dịch đầu tiên với 2 doanh nghiệp niêm yết, 6 công ty chứng khoán thành viên. Khối lượng giao dịch bình quân/ngày trong năm 2000 chỉ có 55.497 chứng khoán tương ứng với giá trị giao dịch bình quân/ngày là 1,4 tỉ đồng.

Sau 26 năm, đến hết tháng 8.2026, VN-Index đạt 1.832,12 điểm; giá trị giao dịch bình quân đạt 24.371 tỉ đồng mỗi ngày. HOSE có 80 công ty chứng khoán thành viên; giá trị vốn hóa cổ phiếu niêm yết đạt 8,84 triệu tỉ đồng. Trên HOSE hiện có 405 mã cổ phiếu, 23 mã chứng chỉ quỹ và 328 mã chứng quyền có bảo đảm.

Ngoài những số liệu về quy mô giao dịch thị trường ngày càng mở rộng và phát triển, giá trị lớn hơn là TTCK đã trở thành một kênh huy động vốn quan trọng, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực cho đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, quá trình niêm yết đã thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và chất lượng quản trị. Đây là những yếu tố không chỉ phục vụ TTCK mà còn góp phần nâng cao chất lượng doanh nghiệp Việt Nam. Trong giai đoạn mới, vai trò đó càng cần được phát huy. Lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã nhiều lần khẳng định, TTCK không chỉ cần lớn hơn về quy mô mà phải tốt hơn về chất lượng, sâu hơn về chiều sâu và rộng hơn về khả năng kết nối với dòng vốn quốc tế.

Với HOSE, đồng hành với doanh nghiệp cũng chính là góp phần phát triển thị trường. Một doanh nghiệp niêm yết tốt sẽ tạo ra hàng hóa tốt; nhiều doanh nghiệp có chất lượng sẽ tạo nên một thị trường có sức hấp dẫn; và một thị trường minh bạch, hiệu quả sẽ tạo nền tảng để dòng vốn được phân bổ tốt hơn cho nền kinh tế.

Đối với nhà đầu tư, mục tiêu là tạo dựng môi trường giao dịch công bằng, minh bạch, thuận lợi và an toàn; nâng cao khả năng tiếp cận thông tin để hỗ trợ quá trình ra quyết định đầu tư. Đối với thành viên thị trường, HOSE tiếp tục phối hợp hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực vận hành.

Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13.10, tôi cho rằng cộng đồng doanh nghiệp và TTCK có mối quan hệ ngày càng gắn bó. Doanh nghiệp phát triển sẽ tạo nền tảng cho thị trường phát triển; ngược lại, một thị trường vốn hiệu quả sẽ mở thêm cơ hội để doanh nghiệp huy động nguồn lực, mở rộng đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

BOX: "HOSE sẽ tiếp tục lấy chất lượng thị trường, chất lượng doanh nghiệp và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư làm những trọng tâm trong quá trình phát triển. Dưới sự chỉ đạo của các cơ quan quản lý, HOSE tiếp tục đồng hành doanh nghiệp và thành viên thị trường, góp phần xây dựng một TTCK minh bạch, công bằng, hiệu quả và hội nhập sâu rộng với thị trường vốn quốc tế" - ông Trịnh Sơn Hồng.