Khao khát... có thai

Khắc khoải chờ mong

Trong nhiều lần đến những cơ sở chữa trị hiếm muộn, vô sinh (HMVS), chúng tôi đã chứng kiến rất nhiều những cặp vợ chồng đến đây chữa trị, ở họ luôn mang một tâm trạng lo lắng, đợi chờ... Mong muốn có được đứa con với họ là sự khát khao vô cùng, được thể hiện rõ ra bên ngoài, trên từng nét mặt, nhất là những đôi vợ chồng đã bước qua tuổi 40!

Anh K. - là một trí thức ở TP.HCM, đã gần kề tuổi 50, nhưng vợ chồng anh vẫn khắc khoải chờ mong có được một đứa con. Anh bày tỏ nỗi khát khao trong việc chạy chữa đã gần 10 năm qua, nhưng niềm ước ao ấy đến nay vẫn chưa thành hiện thực: "Vợ chồng tôi chạy chữa từ khi cô ấy mới ngoài 30 tuổi, giờ đã qua tuổi 40 rồi, nhưng vẫn chưa có được đứa con! Hai trung tâm chữa HMVS lớn ở TP.HCM tôi đã tìm đến cả rồi. Chỉ mỗi một vấn đề là không tìm được... người cho tinh trùng (TT)". Có lúc anh K. tỏ ra rất bức xúc nói rằng, tại sao những nơi chữa trị vô sinh không đến các trường đại học để vận động sinh viên hiến TT. Nhưng, rồi nghĩ lại anh cũng biết rằng, việc hiến tặng TT là chuyện còn rất... tế nhị ở trong nước. Người ta không dễ dàng đi hiến TT như hiến máu nhân đạo! Anh K. còn cho biết, một người bạn của anh là kỹ sư cũng gặp hoàn cảnh tương tự!

Nguồn TT mà anh K. muốn có được là phải từ một người cho có trình độ, hình thể xem khá. Cái khó của anh là ở chỗ đó, bởi, những người anh thích, thì họ lại không muốn cho... TT. Còn những người dễ... xin TT hơn thì anh sợ rằng TT không "đảm bảo chất lượng"!

Tỷ lệ chung về HMVS trên thế giới hiện tại chiếm khoảng 15% trong các cặp vợ chồng. Người ta ghi nhận: khi phụ nữ bước qua tuổi 35, khả năng thụ thai sẽ giảm khoảng 1/3 so với phụ nữ dưới 30 tuổi. Còn khi bước qua tuổi 40, khả năng mang thai của người phụ nữ sẽ "tuột dốc" nhiều hơn nữa (chỉ bằng 1/10 so với phụ nữ dưới tuổi 30). Các nghiên cứu của thế giới gần đây cho thấy, chất lượng TT của nam giới từ kém hơn đến ngang bằng chứ không hề hơn so với trước đây!

Còn chị L. (ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), đã qua 6 lần chữa trị hiếm muộn tại hai trung tâm điều trị vô sinh lớn đều thất bại. Nhiều lần chồng chị gục đầu trên bàn bác sĩ thất vọng, khóc, khi biết kết quả không thành, khiến bác sĩ điều trị cho chị L. cũng cảm thấy xót xa. Nhưng trường hợp chị H. (35 tuổi, ngụ ở TP.HCM) bi kịch hơn nhiều: đã làm thụ tinh trong ống nghiệm rất nhiều lần tại một số bệnh viện (BV), nhưng đều thất bại. Vì sự chờ mong đứa con ra đời không chỉ của riêng vợ chồng chị, mà còn là của cả phía gia đình bên chồng, nên chị đã phải ra nước ngoài chữa trị, nhưng rồi vẫn không có kết quả. Quay về nước, trong tâm trạng rất buồn, chị muốn có con bằng cách nhờ người mang thai hộ, tuy nhiên bác sĩ khuyên chị không nên, vì việc này luật pháp trong nước chưa cho phép. Giờ, chị lúc nào lòng cũng buồn rười rượi, như người thất thần, không còn thiết tha gì nữa! Nhiều người hỏi chị tại sao không xin con nuôi? Chị H. đau khổ cho biết, phía nhà chồng đã tuyên bố, nếu chị không sinh được con thì sẽ buộc vợ chồng chị ly dị, để chồng chị lấy người phụ nữ khác!

Một tình cảnh khác còn éo le hơn, cho thấy sự mong mỏi đứa con hiếm muộn vượt ra khỏi chuyện của... hai vợ chồng. Đó là một ông bố chồng (ở một tỉnh) đích thân dẫn cô con dâu lên một BV chữa HMVS ở TP.HCM, đã đề nghị với bác sĩ, hãy lấy TT của ông làm thụ tinh cho... cô con dâu! Ban đầu, nhiều bác sĩ nghi ngờ về mối quan hệ giữa ông bố chồng và cô con dâu. Nhưng rồi lần sau ông và con dâu trở lại BV có cả người chú ruột của cô dâu, để tiếp tục đề nghị như lần trước. Thì ra, do chồng của cô gái (27 tuổi) này "trục trặc" không thể có con được, mà cả hai phía gia đình rất mong muốn có đứa cháu nhưng không muốn TT của người ngoài "xen" vào, nên cả hai bên đã đồng ý thực hiện kế hoạch "xưa nay chưa từng có" như vậy! Tuy nhiên, các bác sĩ đã từ chối. Một bác sĩ cho biết: "Hồi nào tới giờ chúng tôi chưa gặp tình cảnh như thế, thấy nó làm sao ấy. Hơn nữa sợ sẽ có những chuyện rắc rối về sau, nên không thể thực hiện theo yêu cầu, dù họ rất khẩn thiết!".

Những trường hợp "trục trặc" trong đường sinh nở mà may mắn hơn những tình cảnh nói trên thật sự thấy mình quá hạnh phúc. Như một bà mẹ hiếm muộn đã bày tỏ tâm trạng quá đỗi hạnh phúc của mình khi có được đứa con: "Tôi ngập tràn hạnh phúc khi có được đứa con. Nhiều lúc tưởng chừng như trong giấc mơ! Đối với những người có con dễ dàng, có thể họ thấy những điều đó là rất đỗi bình thường, nhưng với vợ chồng tôi là niềm hạnh phúc rất lớn lao...!".

Hiếm muộn... nỗi buồn khôn nguôi

Trữ lạnh tinh trùng tại BV Từ Dũ. Ảnh Thanh Tùng

Anh N.H.H (32 tuổi, ở TP.HCM), trước khi lập gia đình, thường nói vui "Mai mốt có vợ, tôi muốn sinh con trai hay con gái là sinh được ngay!". Nhưng rồi, H. cưới vợ đã hơn 2 năm mà không thấy con đâu, dù vợ chồng không kế hoạch gì! Gần cả năm nay anh H. đã chạy chữa tại hai BV, vì bản thân anh khó có con. Chị Q.H (36 tuổi, là một trí thức làm việc tại TP.HCM) cũng có chồng hơn 3 năm nay rồi, nhưng đến giờ hai vợ chồng vẫn chưa có con. Cả hai rất chờ mong đứa con, nên đang tích cực chạy chữa cả Tây và Đông y, vì chồng chị cũng đã gần 50 tuổi. Còn chị B.T (32 tuổi, làm kế toán cho một cơ quan ở TP.HCM), lập gia đình hơn hai năm nay, nhưng đến giờ chị vẫn chưa... mang thai. Gần đây hai vợ chồng đi kiểm tra mới hay, chuyện khó có con là do TT của chồng chị... yếu. 

Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Sương - Trưởng khoa Hiếm muộn (BV Phụ sản Hùng Vương, TP.HCM) cho biết: "Bình quân, mỗi tuần khoa tiếp nhận từ 20 - 30 trường hợp mới - cặp vợ chồng - đến khám, điều trị HMVS. Lứa tuổi bình quân từ 22 - ngoài 40 tuổi, một số ít trường hợp gần tuổi 50. Nhiều nhất trong số đó là độ tuổi từ 28 - 32 tuổi. Họ gồm nhiều thành phần: trí thức, nhân viên, nhà giáo, bác sĩ... 75% là người ở TP.HCM". Tại BV Phụ sản Từ Dũ, TP.HCM, số cặp vợ chồng đến khám, chữa trị HMVS còn nhiều hơn nữa. Bác sĩ Hồ Mạnh Tường - Trưởng khoa Hiếm muộn của BV Từ Dũ cho biết: "Bình quân mỗi ngày khoa tiếp nhận 100 lượt (gồm cả bệnh nhân cũ và mới) đến khám, điều trị. Mỗi năm có độ từ 10 - 15 ngàn trường hợp mới đến chữa trị. Phần lớn họ là những người lập gia đình muộn; hoặc lập gia đình rồi nhưng vì công việc, nghề nghiệp... nên trì hoãn có con. Đây là tình hình chung của các nước, không riêng gì trong nước...".

Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Sương nói: "Nhiều trường hợp qua kiểm tra thấy, người vợ có trứng phát triển tốt, ống dẫn trứng thông, TT người chồng tốt... nói chung mọi điều kiện cho việc thụ thai đều "OK", nhưng họ lại rất khó thụ thai. Gặp trường hợp như vậy, chúng tôi lưu ý đến yếu tố nghề nghiệp, công việc. Nhiều người, công việc không ai ép cả, nhưng vì trách nhiệm, tính chất công việc đã tạo nên ở họ sự căng thẳng thường xuyên, điều đó đã ảnh hưởng đến việc thụ thai (gây khó mang thai), nhóm này nằm trong những trường hợp HMVS không rõ nguyên nhân (nhóm không rõ nguyên nhân chiếm khoảng 20% - 22% trong số những trường hợp HMVS).

Qua thống kê, người ta nhận thấy, giảm căng thẳng sẽ tăng khả năng... có thai! Khi quá căng thẳng, lo lắng, phiền muộn dẫn đến hệ thần kinh trung ương tác động đến buồng trứng. Nam giới làm việc căng thẳng, môi trường làm việc nóng bức sẽ làm cho số lượng và chất lượng TT suy giảm. Gần đây, gặp nhiều là tình trạng TT của nam giới bị... yếu (bị tác động bởi các yếu tố: chế độ làm việc; sinh hoạt; thói quen ăn uống; nghề nghiệp...). Nhiều trường hợp số lượng TT bình thường, nhưng độ di động của TT lại kém".

Tương tự, theo bác sĩ Hồ Mạnh Tường: "Đời sống, công việc căng thẳng, lo tính nhiều vấn đề, cộng với môi trường ô nhiễm, lối sống, sinh hoạt, dinh dưỡng... đã tác động đến khả năng sinh sản của con người. Tỷ lệ chung về vô sinh do nam và nữ là tương đương, nhưng một số nghiên cứu gần đây cho thấy, vô sinh do nam có chiều hướng tăng. Tại BV Từ Dũ, trong số các cặp vợ chồng đến khám, điều trị, có đến 2/3 số trường hợp người chồng có bất thường về TT (TT giảm cả về số lượng và chất lượng) từ nhẹ đến nặng! Còn ở phụ nữ, có 3 nhóm thường gặp nhất là: tắc vòi trứng (do nhiễm trùng đường sinh sản); rối loạn phóng noãn; do lớn tuổi,  có con muộn...

Xét nghiệm tinh trùng tại BV Hùng Vương. Ảnh: Thanh Tùng

Thanh Tùng