Không thể để bệnh nhân nghèo đột quỵ bỏ cuộc vì không có tiền

Một ngày giữa tháng 8.2026, từ 4 giờ sáng, hàng chục y bác sĩ Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ (S.I.S Cần Thơ) đã tập trung lại để cùng nhau vượt gần 70 km đến xã Gò Quao, tỉnh An Giang tổ chức chương trình "Sức khỏe cho mọi nhà".

ẢNH: THANH DUY

Đây là chuyến hành trình thứ 2 sau lần tổ chức đầu tiên rất thành công tại UBND xã Thạnh Hòa, TP.Cần Thơ. Trực tiếp đảm nhiệm việc đón tiếp bà con là BS.CK2 Phan Trịnh Minh Hiếu, Phó giám đốc điều hành S.I.S Cần Thơ - người đã tích cực truyền lửa cho các cộng sự blouse trắng về tinh thần nâng đỡ bệnh nhân nghèo và chia sẻ tình thương với cộng đồng nhiều năm qua.

Thông thường bệnh nhân đi tìm bác sĩ, nhưng chương trình "Sức khỏe cho mọi nhà" thì bác sĩ về tận vùng quê để gặp người dân. Phải chăng S.I.S Cần Thơ còn điều gì trăn trở với mục tiêu của mình?

BS.CK2 Phan Trịnh Minh Hiếu: Đột quỵ là sát thủ âm thầm, trễ một phút sẽ mất đi hàng triệu tế bào não. Thế nhưng, nhiều bà con miền Tây vẫn chưa nhận thức đúng về bệnh lý nguy hiểm này. Người dân mình vốn quen chịu thương chịu khó, hễ thấy mệt hay tê yếu chút đỉnh là ráng gồng, ráng chịu. Đến khi chịu hết nổi mới lên tuyến trên thì đã quá "giờ vàng" cấp cứu.

ẢNH: THANH DUY

Vì vậy, chúng tôi chủ động về vùng sâu, vùng xa để gặp bà con. Mục đích là giúp họ biết nhận diện sớm dấu hiệu đột quỵ, biết cách xử lý ban đầu và biết chính xác địa chỉ uy tín để đến cấp cứu kịp thời. Đột quỵ có thể để lại nhiều di chứng lâu dài, khi giúp bà con chủ động giữ được "giờ vàng" là giúp họ giữ được một cuộc đời, một gia đình.

Là một người từng công tác lâu năm tại các bệnh viện lớn ở TP.HCM, điều gì khiến bác sĩ trăn trở với bệnh nhân miền Tây nhiều như vậy?

Làm trong ngành y nhiều năm, cảnh tượng khiến tôi ám ảnh nhất không phải là sự khốc liệt của bệnh lý. Mà đó là ánh mắt tuyệt vọng của người bệnh khi đứng trước ranh giới sinh tử nhưng kiệt quệ về tài chính.

Trong cơ chế vận hành thông thường của nhiều bệnh viện, nếu không đóng tiền tạm ứng thì không thể triển khai các kỹ thuật cao. Tôi đã chứng kiến nhiều người miền Tây gạt nước mắt xin vài viên thuốc cầm chừng rồi lặng lẽ ra về. Càng xót xa hơn khi ca bệnh đó hoàn toàn cứu được nhưng người ta phải bỏ cuộc vì thiếu điều kiện.

Chính nỗi day dứt ấy đã thôi thúc chúng tôi đặt nền móng xây S.I.S tại Cần Thơ. Trong mục tiêu của mình, chúng tôi về đây không chỉ để đưa công nghệ y khoa hiện đại về gần dân hơn, mà còn muốn mang đến thêm cơ hội điều trị cho những người nghèo nhất. Dấn thân với ngành y, trái tim tôi luôn mách bảo: không thể để bệnh nhân nghèo bỏ cuộc vì không có tiền.

ẢNH: THANH DUY

Chỉ một năm sau khi thành lập (2019) - thời điểm bất kỳ doanh nghiệp tư nhân nào cũng phải gồng mình thu hồi vốn - bệnh viện đã ra mắt Quỹ từ thiện giúp đỡ bệnh nhân đột quỵ. Động lực nào thôi thúc bệnh viện đưa ra quyết định đầy mạo hiểm nhưng nhân văn này?

Ý tưởng thành lập quỹ đã nhen nhóm trước khi đặt những viên gạch đầu tiên. Tuy nhiên, chúng tôi cần thời gian để vận hành mọi thứ vào nề nếp, rồi mới xin phép thành lập quỹ. Chúng tôi chọn con đường chính thống, vì muốn từng đồng tiền từ thiện phải được hạch toán rõ ràng, minh bạch, đi đúng mục đích.

Thời điểm đó, 3 - 4 cá nhân trong Hội đồng sáng lập S.I.S Cần Thơ đã tự gom góp, trích từng khoản lương riêng để đóng góp khoảng 6,5 tỉ đồng. Thế rồi chúng tôi dần lan tỏa đến tập thể y bác sĩ, các đối tác và cả những bệnh nhân đã bình phục. Đến nay, với sự đồng hành của hơn 500 công ty đối tác và hơn 1.000 nhân viên, nguồn quỹ vận hành ổn định, luôn trong tâm thế sẵn sàng giúp đỡ bà con.

ẢNH: THANH DUY

Sau hơn 6 năm vận hành, nguồn quỹ đó đã góp phần thay đổi số phận của những bệnh nhân nghèo ra sao, thưa bác sĩ?

Nhìn lại chặng đường đã qua tôi thực sự tự hào. Tinh thần vì cộng đồng đã thấm sâu vào từng nhân viên, đặc biệt là lực lượng tuyến đầu ở phòng cấp cứu. Quy trình hỗ trợ bệnh nhân nghèo tại S.I.S Cần Thơ rất đơn giản. Bác sĩ cấp cứu chỉ cần gọi một cuộc điện thoại báo cáo ngắn gọn là chúng tôi sẽ phản hồi ngay.

Nếu đúng đối tượng, toàn bộ hệ thống lập tức kích hoạt, bệnh nhân được đưa thẳng vào phòng mổ theo đúng phác đồ mà không chờ đợi tiền bạc. Sau 6 năm, tổng số tiền hỗ trợ cho bệnh nhân đã hơn 23 tỉ đồng. Trong đó, hơn một nửa là từ nguồn quỹ từ thiện, phần còn lại bệnh viện tự bỏ tiền túi ra gánh vác cho những ca không nằm trong điều lệ quỹ. Sự nhanh chóng, quyết đoán ấy đã cứu sống nhiều người giữa lằn ranh sinh tử.

Tinh thần của S.I.S Cần Thơ là cố gắng mang về những trang thiết bị y khoa hiện đại. Đầu tư lớn nhưng lại sẵn lòng chia sẻ với người dân. Hai định hướng này dường như trái ngược nhau. Với vai trò điều hành bệnh viện, bác sĩ cân bằng bài toán kinh tế này thế nào?

Đó là một bài toán cực kỳ khó và vô cùng cân não. Công nghệ đỉnh cao luôn đi đôi với chi phí đầu tư đắt đỏ. Có những thiết bị xác định đầu tư là cầm chắc lỗ. Chẳng hạn như chiếc máy CT Photon đầu tư gần 120 tỉ đồng, nếu thu đủ giá để khấu hao trong 7 năm phải hơn 10 triệu đồng/ca. Thế nhưng, chúng tôi chỉ thu khoảng 5,5 triệu đồng/ca, đồng nghĩa với việc 15 năm chưa chắc hoàn vốn. Dù vậy, chúng tôi vẫn quyết định "xuống giá" để người dân có thể tiếp cận kỹ thuật điều trị cao.

ẢNH: THANH DUY

Để giải bài toán này, Ban giám đốc bệnh viện phải tối ưu hóa triệt để chi phí vận hành, tiết kiệm ở những dịch vụ nhỏ để bù lỗ cho dịch vụ lớn. Bằng cách này, hiệu quả chuyên môn và bài toán tài chính vẫn đảm bảo, nhưng có nhiều người bị đột quỵ được cứu sống hơn.

Không chỉ tròn vai điều hành bệnh viện, bác sĩ còn đi từ thiện ở các mái ấm, nhà chùa. Cơ duyên nào đưa bác sĩ tới những hoạt động bên ngoài, trong khi khối lượng công việc tại S.I.S Cần Thơ là không nhỏ?

Tất cả xuất phát từ một câu chuyện xót xa vài năm trước. Bệnh viện cứu sống một cụ bà bán vé số quê Hà Nội bị đột quỵ, ngất xỉu giữa đường ở Cần Thơ. Khi bà hồi phục, chúng tôi tìm mọi cách liên hệ với gia đình nhưng không được. Giấy tờ thủ tục đưa vào trung tâm bảo trợ xã hội thì bế tắc.

Cuối cùng, chúng tôi giúp đưa bà vào mái ấm nuôi dưỡng người già neo đơn nằm trong một ngôi chùa ở Cái Răng. Đến đây, tận mắt thấy các sư cô tận tụy chăm từng muỗng cơm, tấm áo, giấc ngủ cho các cụ, tôi xúc động và ngưỡng mộ vô cùng.

ẢNH: THANH DUY

Từ đó, tôi nghĩ rằng, khi mình lo ổn định cho đời sống nhân viên rồi thì phải có trách nhiệm san sẻ với cộng đồng. Thế là bệnh viện đã phối hợp, tổ chức nhiều hoạt động thường quy tại nhiều mái ấm, trung tâm bảo trợ trẻ mồ côi, khuyết tật và các bếp ăn từ thiện. Việc mở lòng với những người khó khăn giúp tôi có thêm sự kết nối, giao lưu, đặc biệt là thêm niềm vui và năng lượng để làm việc tốt hơn.

Điều còn trăn trở của bác sĩ với y tế miền Tây là gì?

Nguồn quỹ từ thiện của bệnh viện dù lớn đến đâu cũng chỉ là hữu hạn, không thể bao cấp mãi mãi. Chúng tôi mong rằng tất cả người dân sẽ có thêm tấm thẻ BHYT.

Chính vì vậy, trong mỗi chuyến đi về vùng sâu vùng xa, bên cạnh khám chữa bệnh, chúng tôi luôn tuyên truyền và trích quỹ phối hợp cùng chính quyền địa phương trao tặng hàng trăm thẻ BHYT cho hộ nghèo. Khi có BHYT dằn lưng, cộng thêm sự tiếp sức của quỹ từ thiện S.I.S, người dân nghèo sẽ vững tâm hơn trước sóng gió bệnh tật.

Cảm ơn bác sĩ đã tham gia phỏng vấn.