Theo Hội Công chứng viên TP.HCM, từ thực tiễn hành nghề của các công chứng viên, sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng, tờ trình của Chính phủ và thực tiễn vận hành cơ sở dữ liệu công chứng, Hội Công chứng viên TP.HCM đã có một số góp ý với các kiến nghị mang tính đột phá nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ và Nghị quyết 66-NQ.
Theo đó, bổ sung quy định cho phép tổ chức hành nghề công chứng đăng tải văn bản niêm yết lên cổng dịch vụ công của tỉnh/thành phố nơi có trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Thông tin này phải được công khai để bất kỳ người dân nào cũng có thể tra cứu trực tuyến. Hệ thống tự động gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi niêm yết để cán bộ tư pháp kiểm soát.
Sau khi hết thời hạn niêm yết (15 ngày), nếu không có khiếu nại, UBND cấp xã thực hiện xác nhận kết quả bằng văn bản điện tử (có chữ ký số) và đăng tải lên cổng dịch vụ công của tỉnh/thành phố. Tổ chức hành nghề công chứng lấy kết quả trực tiếp từ hệ thống để thực hiện công chứng.

Kiến nghị đối với công chứng trực tuyến phải quy định bắt buộc công chứng viên yêu cầu khách hàng tương tác trên camera
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Điều này giúp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân mọi lúc, mọi nơi, minh bạch hóa quá trình thụ lý di sản, giảm áp lực hành chính cho UBND cấp xã và đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ cho người dân, giảm chi phí gián tiếp và chi phí xã hội.
Về cơ sở dữ liệu công chứng cần phải xây dựng một nền tảng chủ quyền, trong đó cơ sở dữ liệu công chứng không chỉ là kho chứa PDF mà phải là một hệ sinh thái số.
Xóa bỏ tình trạng cát cứ dữ liệu theo địa phương. Cơ sở dữ liệu công chứng phải được quản lý tập trung tại Bộ Tư pháp nhưng phân quyền khai thác cho các địa phương.
Phải có cơ chế ép buộc cập nhật dữ liệu ngay tại thời điểm ký kết. Nếu chậm trễ 15 - 30 phút sẽ tạo "khoảng trống cơ hội" cho các đối tượng lừa đảo thực hiện giao dịch khác đối với 1 tài sản.
Bắt buộc kết nối trực tuyến với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (ứng dụng định danh VNeID) và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia để kiểm tra tình trạng của tài sản (ngăn chặn/được phép giao dịch) theo thời gian thực.
Đối với công chứng trực tuyến phải quy định bắt buộc công chứng viên yêu cầu khách hàng tương tác trên camera và sử dụng công nghệ AI Behavioral Analysis (phân tích hành vi) để cảnh báo rủi ro cưỡng ép hoặc giả mạo Deepfake (công nghệ mô phỏng hình ảnh khuôn mặt con người).
Hồ sơ công chứng điện tử bắt buộc phải bao gồm file video ghi hình phiên làm việc và nhật ký kỹ thuật ghi lại địa chỉ IP, tọa độ GPS. Đây mới là "bằng chứng vững chãi" bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên và công chứng viên trước tranh chấp, khiếu kiện có thể phát sinh.
Hội Công chứng viên TP.HCM cũng kiến nghị sửa đổi, bổ sung khoản 1 điều 67 theo hướng hồ sơ công chứng vẫn phải lưu bằng văn bản giấy áp dụng cho trường hợp công chứng bằng văn bản giấy. Bên cạnh đó dự thảo cho phép sử dụng bản sao điện tử hoặc bản chính điện tử đồng thời luật Công chứng hiện hành đã quy định hình thức công chứng điện tử.
Bản gốc văn bản công chứng là tài liệu, chứng cứ quan trọng phải được bảo quản chặt chẽ, thực hiện đủ các biện pháp an ninh, an toàn về phòng, chống cháy, nổ, ẩm mốc, mối mọt đối với hồ sơ công chứng vì bản gốc văn bản công chứng gắn liền với trách nhiệm pháp lý của tổ chức hành nghề công chứng, công chứng viên trong hoạt động công chứng. Nếu xảy ra mất, hư hỏng bản gốc văn bản công chứng thì không có biện pháp nào khắc phục được.
Bình luận (0)