Nằm trong khu di tích đền Cùng, giếng Ngọc có hình bán nguyệt rộng chừng 20m2, gồm: 11 bậc gạch, 4 bậc đá và 1 bậc gỗ ở sát mép nước giếng. Điều đặc biệt là nước giếng Ngọc rất ngọt, trong vắt, mát lạnh quanh năm và chẳng bao giờ cạn. Theo sách “Văn hiến Kinh Bắc” nguồn nước này được chảy từ hai ngọn núi là Kim Sơn và Kim Lĩnh. Dưới lòng giếng là lớp đá ong tự nhiên ước chừng phải sâu tới 10m. Đáy giếng có một cái hang nhỏ sâu chừng 2m là nơi mạch nước ngầm phun ra đều đặn, bền bỉ hằng ngày.
Truyền thuyết cá thần
Đền Cùng là ngôi đền có từ thời Lý thờ “nhị nhân thần nữ”. Theo tương truyền đó chính là hai công chúa con vua Lý Thánh Tông có tên Tiên Dung và Thủy Tiên. Chuyện kể rằng trong một đêm trăng thanh gió mát, hoàng hậu đang nằm ngủ chợt thấy có một ánh hào quang rọi khắp cung điện. Từ trong ánh hào quang chói lọi đó có hai con cá chép vàng hiện ra và xin được đầu thai làm người. Hoàng hậu sau đó mang song thai và hạ sinh ra hai nàng công chúa đẹp như hoa.
Lớn lên, hai nàng công chúa không chỉ đẹp mà còn rất giỏi việc triều chính. Bấy giờ ở vùng núi Kim Lĩnh của làng Diềm còn hoang sơ, có nhiều thú dữ. Hai nàng liền xin phép vua cha cho về đây để diệt trừ thú dữ, giúp dân làng tránh tai họa.
|
Thông tin thêm: Từ Hà Nội về làng Diềm khoảng 40km. Ngoài di tích đền Cùng, làng Diềm còn có rất nhiều địa danh như đình, đền vua bà thủy tổ quan họ… Người làng Diềm rất hiếu khách, bạn có thể được nghe những làn điệu quan họ cổ đặc sắc ngay tại đình làng, trong đền vua bà thủy tổ làng quan họ. |
Sau này, khi vua cha tận dụng một hang động lớn dưới chân dãy núi Kim Lĩnh để làm “thủ khố ngân sơn”, hai nàng liền tự nguyện xin được trông nom, quản lí kho quân lương này. Rồi nhằm tiết Thanh Minh, một năm nọ, hai nàng cùng hướng về kinh thành lạy ba lạy rồi khấn “chúng con xin mãi mãi ở lại chốn này để phù giúp dân lành” rồi cùng hóa thành cá. Dân làng liền lập đền dưới chân núi Kim Lĩnh và đặt tên là đền Cùng. Giếng Ngọc có trước khi hai nàng công chúa hóa cá. Dân làng Diềm luôn tin rằng các “ông cá” trong giếng Ngọc là hiện thân của 2 nàng công chúa cùng người hầu cận kề có từ hàng nghìn năm nay. Và giếng Ngọc-cá thần là niềm tự hào, là chốn linh thiêng luôn được họ trân trọng, giữ gìn. Hằng năm, người dân trong làng lấy ngày 3-3 âm lịch tổ chức lễ tát giếng.
Hát hay vì uống nước giếng Ngọc
Người làng Diềm có một thói quen cha truyền con nối là múc nước giếng Ngọc về để pha trà, nấu rượu. Dòng nước nguồn chảy từ trong núi, thấm qua tầng tầng lớp lớp đá ong đã tạo nên vị ngọt mát hiếm có. Vì thế, người làng Diềm mới ví von: “Nước giếng Ngọc, trà Tân Cương/Như chàng Kim Trọng đẹp duyên Thúy Kiều” để nói về chén nước trà “đặc sản” chẳng nơi nào có được ở làng mình. Dòng nước ấy còn nuôi dưỡng những giọng hát dân ca quan họ nổi tiếng khắp đất Kinh Bắc. Cụ Ngô Văn Sự năm nay đã gần 90 tuổi, nghệ nhân dân ca quan họ nói: “Từ năm 17 tuổi, nhờ nước giếng Ngọc mà tôi mới có giọng ca “vang, rền, nền, nảy” và tôi không bao giờ uống thứ nước khác”.
|
|
|
|
|
|
Hồng Minh
Bình luận (0)