Kỳ thú vịnh Xuân Đài

19/09/2009 22:54 GMT+7

Tỉnh Phú Yên đang tiến hành lập hồ sơ về vịnh Xuân Đài để công nhận là danh thắng cấp quốc gia và đề nghị UNESCO công nhận là một trong những vịnh đẹp nhất thế giới.

Vẻ đẹp độc đáo

Vịnh Xuân Đài được tạo thành nhờ dãy núi Cổ Ngựa chạy dài ra biển khoảng 15 km, trông giống đầu con kỳ lân. Vịnh có diện tích mặt nước khoảng 13 nghìn ha, bờ vịnh dài trên 50 km, nằm dọc theo hướng bắc - nam, được bao bọc bởi những rừng dừa, rừng dương xanh ngát. Cửa vịnh rộng 4,4 km. Phần lớn diện tích vịnh thuộc huyện Sông Cầu, một phần thuộc huyện Tuy An. Ít có vịnh nào sự đa dạng đan xen về địa hình như vịnh Xuân Đài. Ghềnh nối tiếp vũng, vũng nối tiếp bãi, bãi nối tiếp núi, uốn lượn trùng điệp. Chỉ riêng vũng đã có hàng chục cái, to nhỏ, nông sâu khác nhau, mỗi vũng đều có một điển tích riêng. Ca dao có câu: Vũng La, vũng Sứ, vũng Chào/Vũng Dông, vũng Lắm... vũng nào cũng thương.

Rất  nhiều núi, đảo và bán đảo như cù lao Ông Xá, hòn Nhất Tự Sơn, hòn Yến, hòn Móm, mũi Ghềnh, mũi Đá Mài, mũi Tai Mã, mũi Đèn..., chỗ nào cũng đẹp một cách hoang sơ. Đảo Nhất Tự Sơn, trông giống như chữ nhất trong Hán tự, tạo thành một nét ngang trên biển. Đây là hòn đảo đẹp nổi tiếng với rừng cây cổ thụ, bãi đá bị bào mòn nổi vân như thớ gỗ mịn và những khối đá chồng lên nhau, tạo thành bậc ghế ngồi sát mặt nước. Đặc biệt, ở đây có hang Phật, nước mát lạnh đến rùng mình. Một hòn đảo khác cũng rất nổi tiếng là hòn Yến, nếu chạy quanh nó một vòng, lúc trông giống như cánh buồm, có lúc lại tựa như con hổ ngồi thả hồn trên biển. Xưa kia,  yến về làm tổ rất nhiều, giờ vẫn thấy đàn yến chao liệng.

Một nét độc đáo khác của vịnh Xuân Đài là những bãi cát sạch mịn màng, đẹp không tả nổi. Chúng tôi đếm sơ sơ đã có hơn chục bãi: bãi Than, bãi Vũng Lắm, bãi Trước, bãi Sau, bãi Tràm, bãi Nồm, bãi Ôm, bãi Rạng, bãi Trầu, bãi Nhỏ, bãi Nhàu... Ấn tượng hơn cả là bãi Bình Sa hay còn gọi là bãi Dài. Ông Shanne McKirdy, người Áo, giám đốc một công ty du lịch tại Quy Nhơn, luôn miệng xuýt xoa: “Tôi đã từng đi nhiều nơi, ít thấy nơi nào nhiều bãi cát đẹp đến thế. Bãi dài, rộng và hoàn toàn nguyên sơ như Bình Sa thì càng hiếm”. Từ biển nhìn vào, Bình Sa như một dải lụa trắng óng ả chạy dài 5 km, ven những rừng dừa, rừng dương và những ngọn đồi lúp xúp.

Dấu ấn lịch sử

Bí thư Huyện ủy Sông Cầu (Phú Yên) Lương Minh Sơn cho biết: Trên vịnh Xuân Đài hiện có khoảng 14.000 lồng tôm hùm. Mỗi lồng tôm khoảng 50 con, với giá hiện nay, tôm loại 9 lạng trở lên là gần 700.000 đồng/kg, thì đây là một tài sản khổng lồ. Đã có rất nhiều làng nghèo ở Sông Cầu trở thành làng tỉ phú nhờ con tôm hùm. Một đặc sản nữa của Xuân Đài là ốc vú nàng. Những con ốc vú nàng béo núc trên lửa than, ngọt lạ lùng, ai một lần được thưởng thức thật khó quên…

Theo Chủ tịch Hội Sử học Phú Yên Phan Đình Phùng, Xuân Đài là nơi lưu dấu nhiều sự kiện lịch sử, là một trong những nơi đặt chân đầu tiên của lưu dân người Việt theo ông Lương Văn Chánh vào mở cõi, lập nên tỉnh Phú Yên vào giữa thế kỷ XV.

Vịnh Xuân Đài cũng là nơi diễn ra hoạt động ngoại giao đầu tiên giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Năm 1832, phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ do Edmund Robert và George Thompson mang theo thư của Tổng thống Andrew Jackson đến vũng Lắm. Vua Minh Mạng cử viên Ngoại lang Nguyễn Tri Phương và Tư vụ Lý Văn Phức đến cùng quan tỉnh Phú Yên lên thuyền thết tiệc và hỏi ý định của phái đoàn Hoa Kỳ. Khi dịch quốc thư ra thì có nhiều chỗ không hợp thức nên vua Minh Mạng phê là không cần đề lên ngự lãm, chỉ giao quyền Lãnh thương bạc (cơ quan ngoại giao) trả lời rằng: không có gì trở ngại trong việc thông thương, nhưng phải tuân theo pháp luật nước ta.

Vịnh Xuân Đài cũng là chiến trường ác liệt giữa quân Tây Sơn và Nguyễn Ánh. Rất nhiều trận thủy chiến giữa hai bên diễn ra tại đây. Đây cũng là nơi quân viễn chinh Pháp dưới sự chỉ huy của Trần Bá Lộc đổ bộ đàn áp cuộc khởi nghĩa hưởng ứng phong trào Cần Vương do Bùi Giảng chỉ huy. Cũng tại đây, vào tháng 4.1945, tàu hải quân Nhật bị máy bay Đồng minh bắn chìm. Nhiều di vật lịch sử đã được phát hiện tại Xuân Đài... 

 Phan Xuân Luật

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.