Dưới tác động của đô thị hóa và dòng chảy thời gian, làng Vinh Thạnh, xã Tuy Phước (tỉnh Gia Lai) vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn dáng dấp của một làng quê xưa cũ với những "bức tường xanh" trải dài, mát mắt.
Từ cánh cổng hơn 100 năm tuổi, những con ngõ nhỏ dần mở ra dưới bóng cây xanh. Hai bên đường, những hàng duối được cắt tỉa vuông vức nối tiếp nhau như những bức tường sống. Tất cả tạo nên một khung cảnh hiếm gặp giữa những miền quê đang ngày càng bê tông hóa. Chính sự hòa quyện giữa dấu ấn lịch sử và màu xanh của thiên nhiên đã tạo nên nét riêng cho làng Vinh Thạnh.
Vinh Thạnh vẫn giữ gần như nguyên vẹn cổng làng trăm tuổi cùng những 'bức tường xanh' mát mắt
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Cổng làng trăm tuổi
Ông Phan Hoàng Tuấn, Trưởng thôn Vinh Thạnh, cho biết làng có từ hàng trăm năm trước. Nhưng cánh cổng làng mới được xây dựng năm 1918, dưới thời vua Khải Định. Trải qua hơn 1 thế kỷ với những biến thiên của lịch sử, cánh cổng làng vẫn đứng đó sừng sững, uy nghi.
Theo ông Tuấn, công trình mang dáng dấp giao thoa giữa kiến trúc truyền thống Việt Nam và kiến trúc Pháp. Mặt ngoài cổng là dòng chữ tiếng Pháp: Porte Du Village Du Vinh Thạnh, phía dưới là dòng chữ Hán: Vinh Thạnh Lý Môn. Từ phía trong làng nhìn ra, dòng chữ được thay bằng tiếng Việt giản dị: "Cửa làng Vinh Thạnh".
Hai bên cổng nổi bật với họa tiết cây mai, khóm trúc tượng trưng cho khí khái của người quân tử. Nhắc đến Vinh Thạnh không thể không nhắc đến Đào Tấn, người con nổi tiếng nhất của vùng đất này.
Cổng làng Vinh Thạnh được xây dựng năm 1918 mang dáng dấp giao thoa giữa kiến trúc truyền thống Việt Nam và kiến trúc Pháp
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Danh nhân Đào Tấn (1845 - 1907), tên thật Đào Đăng Tiến, tự Chỉ Thúc, hiệu Mộng Mai, Mai Tăng. Ông sinh ra và lớn lên tại làng Vinh Thạnh, phủ Tuy Phước.
Ông đỗ cử nhân năm 1867 và trải qua gần 30 năm làm quan triều Nguyễn. Ông đã kinh qua nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình, như: Tổng đốc Nam Ngãi, Tổng đốc An Tĩnh, Thượng thư các bộ Công, bộ Hình, bộ Binh.
Từ phía trong làng nhìn ra, dòng chữ tiếng Pháp được thay bằng tiếng Việt - "cửa làng Vinh Thạnh"
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Trong thời gian làm Tổng đốc An Tĩnh, Đào Tấn đã sử dụng tuồng như một thứ vũ khí sắc bén để cổ vũ mạnh mẽ phong trào cứu nước với các vở diễn như: Cổ thành, Trầm Hương các, Hoàng Phi Hổ quá Giới Bài quan, Diễn Võ đình, Hộ Sanh đàn...
Không chỉ sáng tác, Đào Tấn còn có công lớn trong việc chỉnh lý, nâng cao nghệ thuật tuồng, đào tạo nghệ sĩ và góp phần đưa loại hình sân khấu truyền thống này phát triển đến một trình độ mới. Những đóng góp ấy khiến ông được hậu thế suy tôn là "Hậu tổ" của nghệ thuật tuồng Việt Nam.
Những 'bức tường xanh'
Rời cổng làng, ông Tuấn tiếp tục dẫn chúng tôi len qua những con ngõ nhỏ. Càng đi sâu vào bên trong, không gian càng trở nên khác lạ. Hai bên đường không phải những bức tường bê tông khô cứng mà là những hàng duối xanh mướt được cắt tỉa vuông vức, kéo dài từ nhà này sang nhà khác.
"Những hàng duối này đã có từ rất lâu. Ngày trước người dân trồng làm hàng rào quanh nhà, nối từ cổng lào vào nhà cụ Đào Tấn. Đời sau cứ thế tiếp tục chăm sóc, cắt tỉa nên mới thành những 'bức tường xanh' như bây giờ", ông Tuấn kể.
Những bức tường xanh được cắt tỉa vuông vức, kéo dài từ nhà này sang nhà khác
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Dừng trước ngôi nhà của bà Trần Cẩm Tú (55 tuổi), ông Tuấn giới thiệu đây là một trong những hộ vẫn còn giữ được hàng rào cây cổ. Hàng rào được tạo nên từ những cây duối già, xen lẫn chè tàu và một số cây bản địa mọc tự nhiên. Qua nhiều năm vun trồng, các loại cây đan cài vào nhau, tạo thành một mảng xanh dày, kín và mát mắt.
Hàng rào được tạo nên từ những gốc duối già, xen lẫn chè tàu và một số cây bản địa
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Bà Tú bảo chẳng biết hàng rào có từ bao giờ. Chỉ biết rằng, từ đời cha ông đến đời chồng bà, nó vẫn lặng lẽ hiện diện trước ngõ. Đến nay, đều đặn mỗi tháng một lần, chồng bà lại mang kéo ra cắt tỉa, gìn giữ mảng xanh đã gắn bó với bao thế hệ.
Bức tường xanh dẫn vào nhà thờ danh nhân Đào Tấn
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Nhờ đôi bàn tay đã quen việc suốt nhiều năm, hàng rào luôn giữ được dáng thẳng tắp như được tạo hình. Không chỉ là ranh giới của khuôn viên, những hàng cây ấy còn mang lại bóng mát, điều hòa không khí và lưu giữ vẻ mộc mạc của một làng quê xưa.
Những bức tường xanh tạo nên vẻ đẹp mộc mạc, bình dị cho Vinh Thạnh
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Theo ông Tuấn, đã có thời gian nhiều hộ dân thay hàng rào cây bằng tường gạch để thuận tiện sinh hoạt, bảo đảm an ninh hoặc phục vụ việc mở rộng đường giao thông nông thôn. Sau khi sáp nhập, toàn thôn có 1.084 hộ với gần 4.700 nhân khẩu, nhưng hiện chỉ còn khoảng 10 - 15 hộ còn giữ được những hàng duối lâu năm.
Hai bên đường, những hàng duối được cắt tỉa vuông vức nối tiếp nhau như những bức tường sống
ẢNH: ĐỨC NHẬT
"Nếu mất những hàng duối này thì Vinh Thạnh cũng mất đi một phần hồn cốt. Bởi vậy, thôn đang vận động người dân giữ lại những hàng rào duối còn sót lại, đồng thời dự kiến trồng thêm hàng cau dọc tuyến đường vào khu di tích Đào Tấn để tăng mảng xanh, gìn giữ diện mạo mộc mạc của ngôi làng", ông Tuấn nói.
Bình luận (0)