Lần đầu tiên Việt Nam nghiên cứu xét nghiệm chỉ dấu sinh học phát hiện sớm Alzheimer

ẢNH: BVĐK TÂM ANH

Hiện nay, bệnh Alzheimer chủ yếu được nhận diện dựa trên biểu hiện lâm sàng, các dấu hiệu sớm thường mơ hồ, dễ nhầm với suy giảm trí nhớ sinh lý ở người cao tuổi hay các phương pháp chẩn đoán như xét nghiệm dịch não tủy của người bệnh, tức là phải thực hiện thủ thuật xâm lấn chọc não tủy với nguy cơ biến chứng cao. Việc chẩn đoán sớm và chính xác còn gặp nhiều hạn chế do nhận thức xã hội, công nghệ, phương pháp, số lượng cơ sở y tế đủ năng lực thực hiện và tiếp cận chẩn đoán bệnh trong cộng đồng còn thấp.

Trong bối cảnh đó, 2 đơn vị hàng đầu về chuyên ngành lão khoa và công nghệ khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học là Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống BVĐK Tâm Anh sẽ cùng hợp tác nghiên cứu toàn diện bệnh Alzheimer và các bệnh sa sút trí tuệ. Trong đó, đặc biệt quan trọng là triển khai phương pháp xét nghiệm máu hiện đại hàng đầu thế giới biomarkers (dấu ấn sinh học) nhằm phát hiện bệnh từ sớm. Xét nghiệm biomarkers là phương pháp xét nghiệm máu công nghệ hiện đại hàng đầu và mới được thực hiện tại các trung tâm khoa học thần kinh, bệnh viện lớn trên thế giới, giúp phát hiện các dấu ấn sinh học của Alzheimer từ rất sớm và trong suốt quá trình điều trị hoặc bệnh tiến triển, dễ thực hiện, độ chính xác cao và có khả năng áp dụng trong việc chẩn đoán sớm cho cộng đồng để phát hiện sớm, kiểm soát sớm bệnh Alzheimer - căn bệnh sẽ có tới 150 triệu người mắc vào năm 2050. Biomarkers là các phân tử sinh học có thể đo lường được trong cơ thể (máu, dịch não tủy, nước tiểu…) phản ánh tình trạng sinh lý hoặc bệnh lý. Nghiên cứu được đánh giá có thời gian thực hiện lâu nhất tại Việt Nam khi kéo dài tới 10 năm với quy mô rất lớn khi tuyển bệnh trên tất cả cơ sở của hai bệnh viện này trên toàn quốc.

Đây là bước dịch chuyển mang tính chiến lược trong chẩn đoán, theo dõi điều trị và quản lý bệnh Alzheimer tại Việt Nam, từ mô hình "bất lực và bị động" khi không thể phát hiện bệnh sớm và chính xác để theo dõi bệnh tiến triển tăng nặng, sang dễ dàng phát hiện sớm để chủ động phòng ngừa, làm chậm tiến triển bệnh và chăm sóc người bệnh tốt hơn. Việc xác định tiến trình bệnh thông qua xét nghiệm máu có độ chính xác cao hơn rất nhiều so với chẩn đoán chỉ nhờ triệu chứng lâm sàng, đồng thời dễ dàng thực hiện hơn so với phương pháp xét nghiệm bằng dịch não tủy hiện nay, vốn cũng chưa được thực hiện phổ biến tại Việt Nam do yêu cầu cao về phương tiện kỹ thuật cũng như nguy cơ biến chứng cao trong quá trình thực hiện thủ thuật xâm lấn cơ thể. 

ẢNH: BVĐK TÂM ANH

PGS-TS Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương nhận định, mô hình hợp tác này được kỳ vọng góp phần giảm gánh nặng kinh tế - xã hội khi sa sút trí tuệ gây chi phí chăm sóc rất lớn và kéo dài. Phát hiện sớm và can thiệp sớm giúp làm chậm tiến triển bệnh, giảm thời gian phụ thuộc chăm sóc, giảm chi phí y tế dài hạn và nâng cao chất lượng sống người cao tuổi.

Bên cạnh lĩnh vực chẩn đoán, trong khuôn khổ hợp tác, hai đơn vị còn thống nhất triển khai các nội dung trọng tâm và ý nghĩa khác. Trong điều trị, hai bên hợp tác nghiên cứu lâm sàng và can thiệp, đánh giá hiệu quả và độ an toàn của các phương pháp hiện hành, đồng thời tiếp cận các liệu pháp mới theo y học chứng cứ và y học cá thể hóa. Song song đó là trao đổi chuyên môn, đào tạo liên tục và cập nhật tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị, phục hồi chức năng thần kinh và chăm sóc dài hạn. Trong chăm sóc và quản lý bệnh, hai bên phối hợp nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các giải pháp công nghệ, nền tảng số và ứng dụng di động… nhằm hỗ trợ người bệnh, người chăm sóc và hệ thống y tế trong quản lý Alzheimer lâu dài, qua đó giảm tải cho tuyến trên.

Hợp tác giữa Bệnh viện Lão khoa chuyên sâu duy nhất ở cấp trung ương và Hệ thống Bệnh viện tư nhân hàng đầu Việt Nam - BVĐK Tâm Anh là hành động hiện thực hóa những chủ trương quan trọng của Bộ Chính trị trong các Nghị quyết 57, 68 và 72 khi hai bên cùng nhau triển khai ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị, quản lý những bệnh lý có tác động nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và gánh nặng y tế. Hợp tác cũng phù hợp với chủ trương đề cao công tác y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, đồng thời giúp người dân Việt Nam tiếp cận dịch vụ y tế công nghệ cao ngay trong nước.

ẢNH: BVĐK TÂM ANH

Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Hệ thống BVĐK Tâm Anh khẳng định sự kết hợp giữa thế mạnh lâm sàng và nghiên cứu chuyên sâu về lão khoa, thần kinh của Bệnh viện Lão khoa Trung ương với kinh nghiệm hợp tác quốc tế, hạ tầng công nghệ hiện đại và đội ngũ chuyên gia của Hệ thống BVĐK Tâm Anh sẽ tạo nên một mô hình hợp tác tiên phong không chỉ về bệnh Alzheimer mà còn có thể mở rộng hơn ở nhiều bệnh thần kinh khác. Đó không chỉ là cơ hội được khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện, hiệu quả mà còn là tiêu chuẩn bình đẳng về y tế cho người dân Việt Nam với thế giới trong kỷ nguyên mới