Nhận dạng ông trùm
Trong hồ sơ của FBI, tên của thủ lĩnh al-Qaeda được viết là Usama Bin Laden. Đó là một người cao gầy. Hắn cao từ 1,93m đến 1,95m, nặng chừng 75 kg. Bin Laden có nước da màu ô-liu và thuận tay trái. Hắn thường cầm gậy khi đi lại. Thời gian sau này, hắn thường quấn khăn trắng chứ không đội khăn trùm đầu theo truyền thống của Ả Rập Xê Út.
Trong bộ phim tài liệu In the Footsteps of bin Laden do Đài truyền hình CNN thực hiện và phát sóng mới đây, bin Laden được miêu tả là một người nói tiếng Anh khá trôi chảy. Bạn bè và người quen cho biết bin Laden ăn nói nhẹ nhàng, tính tình ôn hòa. Nếu xét đơn thuần về tính cách, theo CNN, có thể nói hắn rất lịch sự, hấp dẫn và dễ mến. Một người bạn của trùm khủng bố dẫn phóng viên CNN tới một khu đất trống ở thủ đô Riyadh, nơi bin Laden từng đá bóng thời nhỏ. "Cậu ấy đá rất hăng. Trong các trận đấu, chúng tôi chơi khá ăn ý", người này kể và cho biết mình thường cùng bin Laden xem truyền hình Mỹ và hồi đó ông trùm tương lai rất khoái phương Tây.
Lần theo mối quan hệ của Bin Laden trước đây, CNN thu thập rất nhiều thông tin chưa hề được biết đến rộng rãi về trùm khủng bố. Một thầy giáo cũ của Bin Laden nói rằng hắn chỉ là một học sinh trung bình, chẳng có điểm gì nổi bật. Những lúc rảnh rỗi, hắn thường cưỡi ngựa một mình trên sa mạc với rất ít thức ăn và nước mang theo. Nhiều khi bin Laden ngủ qua đêm trên sa mạc để thử sức chịu đựng của mình. Những chuyến đi đó có lẽ đã giúp ích rất nhiều cho trùm khủng bố sau này, khi hắn trở thành kẻ bị truy nã gay gắt nhất.
Đám tang Bin Laden
Thông tin về cái chết của bin Laden xuất phát từ một tư lệnh lực lượng Hồi giáo cực đoan Taliban. Ngày 25/12/2001, người này (giấu tên) khẳng định với Báo The Observer của Pakistan rằng chính mình đã đi dự đám tang của bin Laden 10 ngày trước đó và đã tận mắt thấy mặt người chết trước khi đem chôn tại vùng núi Tora Bora ở Afghanistan.
"Ông ta bị biến chứng nặng ở phổi rồi chết một cách tự nhiên và yên bình", nhân vật cấp cao Taliban nói. Ông ta còn cho biết 30 tay súng al-Qaeda đã dự đám tang ông trùm, một vài người thân và bạn bè thuộc lực lượng Taliban cũng có mặt. Các tay súng đã bắn một loạt đạn để tiễn đưa người chết. Cũng theo nguồn tin trên, Bin Laden được chôn theo truyền thống Wahhabi, tức là người ta không để lại dấu vết gì ở nơi chôn. Điều này khiến cho việc tìm kiếm mộ huyệt của trùm khủng bố trở nên cực kỳ khó khăn. Theo viên tư lệnh Taliban này thì có thể người Mỹ sẽ không bao giờ tìm thấy dấu vết của Bin Laden nữa.
|
|
Trước đó, chính Tổng thống Pervez Musharraf của Pakistan cũng đề cập đến khả năng bin Laden đã chết trong các đợt oanh kích của Mỹ tại Tora Bora vào tháng 12/2001. Trong cuộc trả lời phỏng vấn được phát trên Đài truyền hình quốc gia Trung Quốc vào ngày 22/12/2001, ông Musharraf nói: "Có thể Bin Laden đã chết vì tất cả các chiến dịch đã được triển khai và tất cả các hang động đều bị tấn công. Khả năng hắn ta chết ở đó là rất cao".
Một số ý kiến khác cũng cho rằng bin Laden đã chết, nhưng thông tin khẳng định hắn còn sống cũng rất nhiều.
Những cái chết liên quan
Chưa giết được Bin Laden, nhưng chiến dịch tìm diệt mà Mỹ triển khai đã loại khỏi vòng chiến nhiều nhân vật chủ chốt của al-Qaeda. Trong số đó có Mohammed Atef và Abu al-Zarqawi. Atef chính là "tổng đạo diễn" các vụ đánh bom đẫm máu nhằm vào đại sứ quán Mỹ tại Tanzania và Kenya hồi năm 1998. Trong các hình ảnh được al-Qaeda phát tán thời gian sau đó, người ta thường thấy bộ ba khét tiếng: ông trùm bin Laden ngồi giữa, phó tướng Ayman al-Zawahiri ngồi bên trái, bên phải là "Bộ trưởng Quốc phòng" Atef, nhân vật số 3 của al-Qaeda. Sau sự kiện 11/9, Atef "được thăng hạng" trong danh sách truy nã của FBI. Đến ngày 16/11/2001, hắn thiệt mạng khi quân Mỹ tấn công vào thủ đô Kabul của Afghanistan. Sau đó 3 ngày, lực lượng Taliban xác nhận: "Abu Hafs al-Masri (tên khác của Atef) đã chết sau khi bị thương do trúng bom Mỹ ở gần Kabul". Trong một cuộn băng video được Đài truyền hình al-Jazeera (Qatar) lần đầu công bố hôm 7/9 vừa qua, người ta thấy Atef luôn kè kè bên cạnh Bin Laden trong buổi huấn luyện chuẩn bị cho vụ tấn công 11/9/2001.
Cái chết của al-Zarqawi vào ngày 7/6/2006 cũng là một thành tựu của cuộc chiến chống khủng bố. Al-Zarqawi là thủ lĩnh mạng lưới al-Qaeda tại Iraq, từng thực hiện hàng loạt vụ bắt cóc và cắt cổ con tin phương Tây. Dù không quan hệ mật thiết với Bin Laden nhưng al-Zarqawi được coi là nhân vật nguy hiểm hàng đầu của tổ chức do Bin Laden cầm đầu. Sau nhiều lần đánh hụt, đến ngày 7/6 vừa qua, khi al-Zarqawi đang dự một buổi họp bí mật tại căn hầm trú ẩn gần Baquba (Iraq) thì hai máy bay F-16C của Mỹ xuất hiện. Hai quả bom GBU-12 và GBU-38 rơi trúng mục tiêu, kết liễu mạng sống của nhân vật khét tiếng này.
Lần theo dấu vết ông trùm
Trong thời gian bị truy nã, Bin Laden thoắt ẩn thoắt hiện như một bóng ma. Hắn luôn rời nơi trú ẩn "chỉ vài phút" trước khi quân Mỹ ập tới. Định vị bin Laden là một thách đố lớn, nhưng từ những thông tin thu thập được, người ta cũng có thể thấy được phần nào hành tung của ông trùm trong thời gian qua.
Tháng 1/2001, Bin Laden đã đến Kandahar (Afghanistan) để dự đám cưới khi người con trai tên Mohammed Bin Laden của hắn kết hôn với con gái của Atef, nhân vật số 3 của al-Qaeda đã được nhắc đến trên đây. Từ đó đến nay, hắn chỉ liên lạc với mẹ của mình ở Ả Rập Xê Út một lần.
|
|
Sau vụ 11/9/2001, tình báo Mỹ đã đưa Alec Station, đơn vị đặc nhiệm được thành lập vào năm 1996 với nhiệm vụ duy nhất là truy bắt bin Laden, tới Afghanistan. Toán lính đặc nhiệm này nhận được lệnh từ thượng cấp rằng: "Hãy đưa đầu bin Laden về đây". Alec Station đã không hoàn thành được nhiệm vụ trên và bị giải tán vào năm ngoái. Tuy nhiên, nhóm cũng đã thành công trong việc phối hợp với quân đội Mỹ bắt giữ nhiều tay súng Taliban và al-Qaeda tại Afghanistan. Những kẻ bị bắt sau đó khai rằng Bin Laden bị thương ở tay trái, khi Mỹ tấn công Tora Bora hồi tháng 12/2001. Trong những đoạn video được al-Qaeda tung lên mạng sau đó, người ta không hề thấy bin Laden cử động cánh tay trái trong khi bàn tay thì được giấu kín. Như vậy, có cơ sở để khẳng định hắn đã bị thương ở tay, thậm chí cụt tay.
Hồi tháng 1/2002, giới chức tình báo Mỹ nhận định bin Laden đang ở Tora Bora nhưng sau đó 1 tháng, họ lại nói không xác định được tình trạng của thủ lĩnh al-Qaeda. Đến tháng 4/2003, giới chức Nhà Trắng cho rằng Bin Laden có thể đã chạy sang Pakistan hoặc ở đâu đó giữa biên giới nước này với Afghanistan. Cuối năm 2003, giới phân tích tình báo Mỹ nhận định Bin Laden đang trốn trên cao nguyên Chitral ở Pakistan vì trong một đoạn video quay cảnh ông trùm kêu gọi chống Mỹ được thực hiện cùng năm, người ta thấy hình ảnh các loại cây đặc trưng của vùng. Đến tháng 5/2006, dân địa phương thấy một số người Mỹ tới đây thuê chỗ ở. Nghi ngờ đấy là nhân viên FBI và CIA đến để truy tìm Bin Laden, chính quyền tại Chitral đã khuyến cáo họ đi chỗ khác để giữ bình yên cho khu vực nghỉ mát này.
Hồi tháng 7/2006, Báo al-Hayat của Pakistan cho biết chính phủ nước này nghi ngờ bin Laden trú ẩn tại vùng đèo Chilinji và vành đai Wakhan, nằm gần biên giới với Trung Quốc. Chính phủ đã khuyến cáo khách du lịch nên rời khỏi nơi đây, một động thái gợi cho người ta tin rằng "sắp có đánh nhau". Tuy nhiên, sau đó thì không có chiến dịch quân sự nào được triển khai. Các nhà phân tích cho rằng có thể Bin Laden và phó tướng al-Zawahiri chọn khu vực đèo Chilinji và vành đai Wakhan để ẩn náu vì Mỹ khó có khả năng không kích nơi đây do sợ bắn nhầm qua Trung Quốc.
Đỗ Hùng
Bình luận (0)