Lăng kính bạn đọc: Mong chờ đột phá chính sách nhà ở xã hội

Như Thanh Niên đã thông tin, tại buổi thảo luận mới đây về dự thảo luật Nhà ở xã hội (NƠXH) sửa đổi, đại biểu Quốc hội Phan Thị Thúy Linh, Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.Đà Nẵng, đã nêu bất cập giá thuê và giá bán NƠXH so với khả năng chi trả của người lao động.

Theo bà Linh, thu nhập bình quân của người lao động cả nước hiện nay khoảng 9 triệu đồng/tháng, nhiều địa phương cũng chỉ từ 6 - 8 triệu đồng. "Nhưng một căn NƠXH khoảng 50 m² mở bán đầu năm nay đã trên 1 tỉ đồng, bằng khoảng 10 năm thu nhập của người lao động. Tiền thuê mỗi tháng khoảng 5 triệu đồng. Nếu theo công thức tính hiện nay, người lao động rất khó có khả năng chi trả", bà Linh nói.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Nữ đại biểu cho hay dự luật đưa ra công thức tính giá nhưng đều xuất phát từ chi phí đầu tư, mà không có điều nào dựa vào khả năng chi trả của người dân. Trong khi đó, Nghị quyết 21 đã yêu cầu phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, hướng tới phù hợp với khả năng chi trả, không chỉ phù hợp với chi phí.

Cùng quan điểm, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM, cho rằng mục tiêu của chính sách NƠXH là tạo ra cơ chế công bằng để người lao động có thể mua, thuê hoặc thuê mua một chỗ ở phù hợp, yên tâm lao động và vun đắp gia đình.

"Dự thảo luật quy định xử lý vi phạm nhưng chưa có cơ chế kiểm tra, sàng lọc ngay từ khâu xét duyệt. Khoảng trống này có thể sẽ tạo kẽ hở để trục lợi chính sách", bà Trúc chỉ rõ và đề nghị bổ sung nguyên tắc xác định điều kiện thu nhập theo tiêu chí khách quan, kiểm chứng được...

Đi tìm "chi phí phù hợp"

Những bất cập chờ giải quyết trong chính sách NƠXH được các đại biểu Quốc hội nêu ra thu hút nhiều ý kiến sôi nổi của bạn đọc (BĐ) Thanh Niên.

BĐ Trường Lưu nhìn nhận chính sách NƠXH trước hết phải là một chính sách an sinh xã hội, đồng thời nêu ý kiến: "Theo quy luật, muốn giảm giá NƠXH thì phải tăng số lượng sản phẩm có mặt trên thị trường. Muốn tăng sản phẩm thì nhà nước ngoài cơ chế khuyến khích còn cần tự tay xây dựng NƠXH dưới góc độ thực hiện chính sách dân sinh, cộng đồng, chứ không tính toán kinh doanh".

Câu chuyện đi tìm "chi phí phù hợp" giữa thu nhập của người lao động và giá thành NƠXH cũng là nỗi băn khoăn chung của nhiều BĐ. "Nếu ở chung cư dạng NƠXH thì còn phải tính tới phí quản lý theo m² mỗi tháng nữa. Hai vợ chồng, 1 đứa con ở đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM có tổng thu nhập 30 triệu đồng/tháng cũng không dám tính toán dành dụm để mua NƠXH như giá cả hiện nay", BĐ Ba Phi viết.

Từ đó, BĐ Nguyễn Tấn đề nghị xây dựng chính sách NƠXH tập trung ưu tiên vào mục tiêu an sinh xã hội: "Đã là NƠXH thì chỉ nên phục vụ cho người thu nhập thấp đang không có chỗ ở. Không nhập nhằng NƠXH với nhà ở thương mại. Tôi cho rằng nhu cầu NƠXH hiện nay là rất lớn. Nhiều người không có đủ tiền trả một lần thì tạo điều kiện để người ta có nhà trước, sau đó trả dần".

Vẫn lo khâu thủ tục đăng ký

Nhiều BĐ cho biết rất kỳ vọng vào những đột phá sắp tới của chính sách NƠXH, và đặc biệt hy vọng khâu thủ tục đăng ký sẽ đơn giản, rõ ràng, dễ tiếp cận.

BĐ Lê Đắc Phúc tin tưởng: "Hằng năm, mỗi địa phương chỉ cần giải quyết khoảng 1.000 căn NƠXH ở đô thị nhỏ và vài ngàn căn ở đô thị lớn. Dự án nếu thực hiện ráo riết thì người dân, người lao động thu nhập trung bình và thấp sẽ sớm được an cư lạc nghiệp".

Chia sẻ câu chuyện cá nhân về những khó khăn khi thực hiện thủ tục đăng ký mua NƠXH, BĐ HoanTX nêu: "Tôi đăng ký mua NƠXH mà cần xin đủ các loại giấy xác nhận, rất mất thời gian. Tôi xin xác nhận điều kiện nhà ở thì được yêu cầu về xã, nơi cư trú. Xuống xã thì xã bảo không xác nhận được, phải lên chi nhánh đăng ký đất đai, quay lên chi nhánh thì người ta bảo không đủ thẩm quyền xác nhận, phải lên tỉnh".

Từ đó, BĐ này đề nghị: "Rất mong khi mở bán NƠXH, cơ quan quản lý ra văn bản cụ thể, hướng dẫn người dân xin giấy tờ cần thiết, tốt nhất là có hình thức một cửa một dấu. Chứ đến chỗ này lại chỉ chỗ kia, rất mệt mỏi".