Lao ngoài phổi: ‘Kẻ giấu mặt’ khiến nhiều người phát hiện bệnh muộn

Bệnh nhân N.T.M (20 tuổi), nhập viện với biểu hiện hạch cổ 2 bên sưng to kéo dài nhiều tuần, kèm sốt về chiều. Trước đó, dù đã được sinh thiết hạch cổ nhưng vẫn chưa tìm ra chẩn đoán chính xác.

Sau khi nhập viện Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, bệnh nhân M. được thăm khám toàn diện, ghi nhận tình trạng hạch to toàn thân và hình ảnh phổi nghi lao kê. Kết quả chọc hút dịch hạch cổ phát hiện vi trùng lao. Bệnh nhân sau đó được điều trị bằng thuốc lao và xuất viện sau 12 ngày. Hiện, tình trạng anh M. ổn định, ăn uống tốt, tái khám và nhận thuốc định kỳ tại bệnh viện.

ẢNH: BVCC

Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Ngọc Hà, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, bệnh lao (tuberculosis - TB) có thể biểu hiện rất khác nhau tùy thuộc vào việc bệnh ảnh hưởng đến phổi (gọi là lao phổi - PTB) hay các cơ quan khác (gọi là lao ngoài phổi - EPTB). Những khác biệt trong biểu hiện lâm sàng này khiến lao ngoài phổi dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn.

Một số dạng lao ngoài phổi và biểu hiện

Bác sĩ Ngọc Hà cho biết, lao phổi là thể bệnh phổ biến và dễ nhận biết nhất vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp, thường có các triệu chứng điển hình như:

Ho kéo dài trên 2-3 tuần, ho ra máu.

Đau ngực, có thể bị khó thở.

Đi kèm với các triệu chứng toàn thân như sốt, đổ mồ hôi đêm, sụt cân và mệt mỏi.

Ngược lại, lao ngoài phổi có thể ảnh hưởng đến hầu như bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể, dẫn đến một phổ biểu hiện triệu chứng rất rộng tùy thuộc vào vị trí tổn thương:

• Lao hạch: Thể thường gặp nhất, thường biểu hiện bằng hạch to không đau, hay gặp ở vùng cổ, các hạch to dần và có thể tạo đường rò.
• Lao màng phổi: Có thể gây đau ngực, nặng ngực, khó thở.
• Lao xương khớp: Thường biểu hiện bằng đau lưng mạn tính, sưng khớp và hạn chế vận động, điển hình như lao cột sống.
• Lao hệ thần kinh trung ương: Có thể gây đau đầu, nôn ói, rối loạn ý thức.
• Lao hệ tiết niệu-sinh dục: Có thể gây tiểu buốt, tiểu máu hoặc khó có con.

Tóm lại, lao phổi và lao ngoài phổi có sự khác biệt rõ rệt về biểu hiện bên ngoài. Lao phổi có các triệu chứng hô hấp tương đối đặc hiệu, giúp phát hiện sớm hơn; trong khi lao ngoài phổi biểu hiện đa dạng và không đặc hiệu, phụ thuộc vào cơ quan bị ảnh hưởng.

ẢNH: AI

Người dân nên chủ động tầm soát sớm bệnh lao

Theo bác sĩ Hà, các biểu hiện không đặc hiệu và đa dạng khiến việc chẩn đoán lao ngoài phổi gặp nhiều khó khăn. Đáng chú ý, bệnh thường không có các triệu chứng hô hấp điển hình như ho hay khạc đờm, nên dễ làm giảm mức độ nghi ngờ lao.

Bên cạnh đó, triệu chứng của lao ngoài phổi thường tương đồng với nhiều bệnh lý khác như ung thư, bệnh tự miễn hoặc các nhiễm trùng khác, dẫn đến việc chậm nghĩ đến và chẩn đoán bệnh.

“Lao phổi thường có thể được chẩn đoán bằng các xét nghiệm tương đối đơn giản và dễ tiếp cận như soi đờm, còn lao ngoài phổi thường cần các thủ thuật xâm lấn hơn như sinh thiết, chọc hút dịch hoặc các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nâng cao. Hơn nữa, số lượng vi khuẩn tại các vị trí ngoài phổi thường thấp, làm giảm độ nhạy của các xét nghiệm vi sinh”, bác sĩ Ngọc Hà cho hay.

Theo lời khuyên của bác sĩ Ngọc Hà, do Việt Nam vẫn còn đang ở trong vùng lưu hành cao của bệnh lao, người dân nên tầm soát lao phổi và cả lao ngoài phổi khi có các dấu hiệu nghi ngờ như ho kéo dài, sốt, sụt cân… để điều trị kịp thời nếu có bệnh, tăng khả năng hồi phục sớm cho bệnh nhân.