Năm 1994, một vụ án mạng xảy ra tại khu Việt Nam ở Cabramatta ở phía tây nam thành phố Sydney đã làm chấn động nước Úc. Nạn nhân là dân biểu John Newman. Ông bị bắn gục vào đêm 5.9.1994 khi đang cùng vợ ra ngoài sân để kiểm tra chiếc xe của mình, vì cách đó mấy ngày hình như có ai đó "sờ mó" chiếc xe.
Khi ông Newman bị hạ sát, mọi nghi vấn đổ dồn vào ông Ngô Cảnh Phương, lúc ấy là nghị viên Hội đồng thành phố Fairfield và cũng là chủ tịch danh dự của câu lạc bộ Mekong. Theo cáo buộc thì ông Phương hạ sát ông Newman nhằm mục đích ngồi vào chiếc ghế dân biểu của nạn nhân.
Sau khi vụ án mạng xảy ra, ông Phương đã xuất hiện trên các phương tiện truyền thông kêu gọi mọi người hãy bình tĩnh vì trong lúc này, chưa có được bất cứ đầu mối nào. Đến ngày 13.3.1998 thì ông Phương bị bắt và phải trải qua 3 phiên tòa. Đến phiên thứ ba (năm 2001), ông Phương mới bị cáo buộc đã chủ mưu ám sát dân biểu John Newman. Hai phiên tòa trước đều thất bại do thiếu bằng chứng.
Ngày 29.6.2001, Tòa thượng thẩm New South Wales buộc tội ông Phương với tội danh chủ mưu giết người, đồng thời tha bổng hai người bị cáo buộc là đồng phạm của ông Phương là David Dinh và Đào Tự Quang.
Thế nhưng, chương trình Four Corners của Đài truyền hình quốc gia Úc (ABC) phát vào tối hôm 7.4.2008 đã cho thấy những bằng chứng mới và tính bất hợp lệ của phiên tòa. Những bằng chứng mới và các cuộc phỏng vấn ở Four Corners cho thấy ông Phương có thể bị oan. Theo đó, khẩu súng mà giới điều tra cho là được dùng để bắn ông Newman là khẩu Beretta nòng 3.2 và gần bốn năm sau vụ ám sát, các thám tử mới tìm khẩu súng này ở đáy sông George. Lúc đó nó đã bị ăn mòn nên các chuyên viên đạn đạo không thể kết luận rằng đó là khẩu súng đã bắn chết ông Newman. Việc các nhà điều tra kết luận khẩu súng này là hung khí đã dựa vào một đánh giá mơ hồ của một chuyên gia súng đạn người Đức. Chuyên gia này khi đó nói rằng "rất có khả năng" đây là khẩu súng được dùng để giết ông Newman.
Trong chương trình Four Corners mới đây, tiến sĩ Ian MacLeod, một chuyên gia nổi tiếng của Úc về lĩnh vực ăn mòn kim loại, cho rằng khẩu súng trên đã bị ăn mòn quá nhiều chứng tỏ nó được vứt xuống sông George rất lâu trước khi vụ ám sát ông Newman xảy ra.
Trước đây, để củng cố cho lời buộc tội ông Phương, cảnh sát đã đưa ra những dữ liệu gồm các cuộc gọi điện thoại di động của ông Phương. Theo đó, chỉ 30 phút sau khi ông Newman bị hạ sát, ông Phương đã đến gần địa điểm khẩu súng được tìm thấy sau này. Tuy nhiên, theo ABC thì quanh những tháp phát sóng điện thoại di động luôn có những "vùng xám", tức vùng khó xác định, điều này dẫn đến nhiều nghi vấn trong kết luận nói trên của cảnh sát.
Cũng trong chương trình mới đây, ABC đã phỏng vấn ông Đào Tự Quang và đây là lần đầu tiên ông này xuất hiện trước công chúng kể từ phiên tòa năm 2001. Trong cuộc phỏng vấn, ông Quang đã nói rất rõ ràng: "Tôi biết chắc ông Phương không dính líu gì đến vụ sát nhân đó". Đài ABC còn giải thích một cách chi tiết những thương lượng của cảnh sát và công tố viên với những nhân chứng khác: họ đã cung cấp bằng chứng gì để được tha bổng, và cảnh sát đã dựa vào đó như thế nào để buộc tội ông Phương.
Đài ABC cũng chú ý đến một bồi thẩm viên đặc biệt, người đã gây ra tình trạng "hung jury" (tức tình trạng bồi thẩm đoàn không thể đưa ra phán quyết chung) trong phiên tòa thứ hai vào năm 2000. Đa số đều cho rằng có tội trong khi ông này phủ quyết. Ông ta đã thông báo với thẩm phán James Wood rằng phiên xử này bồi thẩm đoàn không thể đưa ra phán quyết cuối cùng. Chính vì vậy mới dẫn đến phiên tòa thứ ba. Sau đó khá lâu, bồi thẩm viên này đã viết trên website của mình: "Để công bằng với tôi, bây giờ Viện công tố cần phải nói với quốc gia và với thế giới một điều tích cực về tôi - đó là tôi đã chống lại việc một người vô tội phải suốt đời sống trong vòng lao lý".
Hiện ông Phương đang thụ án tại nhà tù được canh gác chặt chẽ nhất nước Úc là Supermax ở Goulburn, thuộc tiểu bang New South Wales. Năm 2004, khi Tòa án tối cao Úc xem xét đơn kháng án của ông Phương, họ đã không cho phép ông rời nhà tù để dự phiên tòa.
Chương trình Four Conner của ABC một lần nữa làm chấn động nước Úc và gây xôn xao trong cộng đồng người Việt trong suốt những ngày qua.
Nguyễn Bá Huy Cường (Đại học Curtin, Úc)
Bình luận (0)