“Lấy kinh tế làm trung tâm của mọi trung tâm”

Ông chủ cà phê Trung Nguyên - Đặng Lê Nguyên Vũ:

“Lấy kinh tế làm trung tâm của mọi trung tâm”

Ông Vũ nhận xét: "Để có thương hiệu toàn cầu thì vô cùng khó khăn, và mục tiêu đó càng đặc biệt khó khăn đối với các doanh nghiệp tại những nước đang phát triển như Việt Nam. Một thương hiệu muốn vươn ra toàn cầu thì theo tôi, trước hết thương hiệu đó phải có chỗ đứng trong lòng đất mẹ của nó trước đã, và phải hội đủ những cơ sở vô hình lẫn hữu hình. Thứ hai, thương hiệu đó phải là thương hiệu đại diện cho thế mạnh của quốc gia đó".

Một điều ông Vũ luôn tâm đắc đó là doanh nghiệp sở hữu thương hiệu đó phải thật sự có khát khao, tầm nhìn lẫn tư duy đủ lớn để đem thương hiệu vươn tầm thế giới.

Nhà nước cần có những chiến lược đột phá, xem xét những ngành nghề nào có tính khả thi nhất để hỗ trợ thật hữu hiệu trong mục tiêu vươn tầm thế giới - Ảnh: D.Đức Minh

Hiện nay, chỗ đứng dành cho các tập đoàn mang thương hiệu lớn của thế giới đã bão hòa, vì những tập đoàn khổng lồ, nổi tiếng thế giới đã choáng hết chỗ. Do vậy, muốn đem thương hiệu của doanh nghiệp ra toàn cầu, thì ngoài năng lực, tầm nhìn và khát khao của chính doanh nghiệp đó thì họ còn cần cả chính sách hỗ trợ kịp thời từ chính phủ, nhà nước.

"Tôi nghĩ chính phủ cần phải lấy kinh tế là trung tâm của mọi trung tâm. Tôi mong muốn rằng chúng ta sẽ có những thay đổi tích cực về nhận thức. Nhà nước cần có những chiến lược đột phá, xem xét những ngành nghề nào có tính khả thi nhất để hỗ trợ thật hữu hiệu trong mục tiêu vươn tầm thế giới" - Đặng Lê Nguyên Vũ

"Vừa qua, khi tôi cùng các giáo sư VN sang Mỹ gặp những nhân vật, giáo sư hàng đầu nước này, chúng tôi đã trình bày những quan điểm, lý luận cà phê đầy sinh động của VN và khiến họ bị thuyết phục lẫn ngưỡng mộ. Đến nỗi, họ đã đề xuất đưa chương trình cà phê học từ phía VN vào giáo trình của ĐH Harvard. Nếu có được điều này thì không những hình ảnh cà phê của VN của Trung Nguyên, mà quan điểm rất mới, không phải cà phê từ vật chất mà còn là lối sống, văn hóa Việt, triết lý sống người Việt, được trường ĐH hàng đầu thế giới ghi nhận" - ông Vũ chia sẻ. 

Ông Vũ kết luận: "Ngày nay, thế giới không thiếu cà phê để uống, cái họ thiếu là thiếu những giá trị, những quan điểm mới ẩn chứa phía sau ly cà phê".

Cà phê VN không chỉ mang lại thu nhập cho người lao động mà còn góp sức quảng bá hình ảnh VN thông qua thức uống đặc biệt này - Ảnh: D.Đ.Minh

Theo ông Vũ, nếu chinh phục được nước Mỹ tức là đã chinh phục được toàn thế giới. Nhưng để thực hiện được điều đó, Trung Nguyên cũng phải còn rất nhiều, rất nhiều điều để làm ở phía trước.

Ông Vũ bày tỏ mong muốn: "Trong buổi tọa đàm lần này, tôi mong muốn rằng chúng ta sẽ có những thay đổi tích cực về nhận thức. Nhà nước cần có những chiến lược đột phá, xem xét những ngành nghề nào có tính khả thi nhất để hỗ trợ thật hữu hiệu trong mục tiêu vươn tầm thế giới".

"Nhà nước không thể cứ đầu tư vào các tập đoàn nhà nước trong khi hầu hết các tập đoàn đó không có khát khao để đẩy mạnh thương hiệu ra thế giới. Đó là chưa kể, những người đứng đầu các tập đoàn còn phải thật sự gắn bó cuộc đời của họ với khát khao ấy nữa, thì mới làm nên chuyện. Chính phủ cần phải lấy kinh tế là trung tâm của mọi trung tâm. Bây giờ chúng ta không nên cứ mất thời gian để bàn cãi rằng nền kinh tế nhiều thành phần là như thế nào, gồm thành phần nào nữa, như thế chỉ thêm tổn hao sức lực của chúng ta mà thôi. Điều quan trọng là nhà nước, chính phủ phải có cách tiếp cận phương pháp đúng, mang tính đột phá, thông minh", ông Vũ cho biết thêm.

Ông Huỳnh Thế Du (chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright):

Tiến tới doanh nghiệp đại chúng

Trao đổi khá thẳng thắn với Thanh Niên Online, ông Huỳnh Thế Du (chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright) nhận xét: “Nếu nói kinh tế Nhà nước làm chủ đạo, ngay lập tức đã tạo ra sự bất bình đẳng trong cạnh tranh giữa các thành phần kinh tế. Bởi chữ “chủ đạo”  đã thể hiện cái chính yếu, những cái còn lại đều là phụ. Tôi không ủng hộ việc chọn kinh tế Nhà nước (đại diện là doanh nghiệp nhà nước - DNNN) làm chủ đạo. Bởi lẽ, bản chất của doanh nghiệp này là đa số những người lãnh đạo không có động cơ để phát triển doanh nghiệp khi chủ sở hữu tài sản không rõ ràng. Mà khi sở hữu không rõ ràng, sẽ tạo điều kiện để người chủ của DNNN đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích tập thể, hay quốc gia”.

Phá bỏ độc quyền trong lĩnh vực viễn thông mang đến lợi ích thật sự to lớn cho xã hội và người dân - Ảnh: Nghĩa Phạm

Ông Du diễn giải, không thể nói sở hữu nhà nước chung chung mà phải gắn với quyền và trách nhiệm một cách rõ ràng. Chính vì vậy mà khi tiến hành cổ phần hóa, DNNN dần dần chuyển đổi thành DN sở hữu đại chúng (mô hình công ty cổ phần). Khi ấy, sự khác biệt rõ ràng được bật lên, người điều hành là tổng giám đốc ngoài việc nhận lương còn được nhận những khoản thưởng (tiền hoặc cổ phiếu) nếu điều hành tốt, tạo ra lợi nhuận cho công ty. Từ đó tạo nên động lực giúp họ toàn tâm, toàn ý với DN đó.

"Việc gì thị trường làm được cứ để nó tự quyết định, Nhà nước chỉ nên làm những điều thị trường không thể làm được, bù đắp lại những rủi ro thị trường mà khu vực doanh nghiệp tư nhân không thể tham gia" - Ông Huỳnh Thế Du

HĐQT công ty cổ phần khi ấy vừa vì quyền lợi sở hữu tài sản của mình, vừa có trách nhiệm với cổ đông (huy động được nguồn vốn bằng tài sản lớn) sẽ thường xuyên giám sát và có những kế hoạch, chiến lược hiệu quả để phát triển DN.

Dù vậy, ông Du hoàn toàn ủng hộ sự tham gia của Nhà nước trong việc quản lý kinh tế, hoặc tham gia vào những lĩnh vực mà thị trường không làm được, đặc biệt là trong lĩnh vực công ích.

Theo nhận xét của ông Huỳnh Thế Du, trên thế giới, ngoại trừ Singapore, chưa thấy mô hình doanh nghiệp nhà nước nào thành công. Ông Du cho rằng, kinh tế nhà nước, đặc biệt là DNNN nên chỉ tồn tại trong những lĩnh vực công ích: cây xanh, công viên… Những việc đó dù hiệu quả kinh tế thấp nhưng lại mang lại rất nhiều lợi ích cho xã hội.

Việc gì thị trường làm được cứ để nó tự quyết định, Nhà nước chỉ nên làm những điều thị trường không thể làm được, bù đắp lại những rủi ro thị trường mà khu vực doanh nghiệp tư nhân không thể tham gia. 

Vai trò rất lớn của Kinh tế tư nhân Trên website của Hội Doanh nhân trẻ VN (DNT), trong buổi thảo luận về chủ đề: "Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp VN trong hội nhập kinh tế quốc tế", ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Thanh niên VN, Phó Chủ tịch Thường trực, kiêm Tổng thư ký Hội Doanh nghiệp trẻ VN nhận xét: "Kinh tế tư nhân (KTTN) ngày càng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc làm cho xã hội. Sau 8 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX), các doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh cá thể đã phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng, vị trí và vai trò ngày càng tăng góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội. Tại đây, tiến sĩ Nguyễn Quang A đã đánh giá: "Nếu không có khu vực KTTN thì không hiểu Việt Nam sẽ phải đối phó ra sao để giải quyết được hết nhu cầu lao động. Mỗi năm, VN phải tạo ra 1 - 1,2 triệu việc làm mới, hơn 90% số lao động là do khu vực KTTN tạo ra. Thống kê gần đây cho thấy, số người làm khu vực Nhà nước (NN) càng ngày càng giảm, chiếm hơn 20% số lao động trong tất cả các DN. Nhưng xét trong toàn bộ số lao động thì KV doanh nghiệp nhà nước (KVDN NN) chỉ chiếm 4,3%. Trong 3 - 4 năm trở lại đây, khu vực DNNN không tạo ra được nhiều việc làm mới. Điều này cho thấy vai trò DN tư nhân lớn như thế nào. Với các con số khác như đóng góp vào tổng thu nhập quốc nội thì KVTN và DN đầu tư nước ngoài (FDI) đóng góp gần 70% GDP. Sản lượng công nghiệp, 2 KV này đóng góp trên 80%. Khỏi nói đến lĩnh vực thương mại, dịch vụ thì KVTN chiếm gần như toàn bộ. Ở đây, các DN cá thể chiếm gần 50%. Vì vậy, cần đánh giá cao hơn nữa vai trò của Kinh tế tư nhân trong văn kiện, thay vì lại đặt vấn đề là kinh tế Nhà nước (KTNN) giữ vai trò chủ đạo.

Thành Trung - Trí Quang