Cuộc không kích đầu năm
Chiến dịch mà Mỹ tiến hành tại Somalia vào đầu năm 2007 này là nhằm tiêu diệt mạng lưới khủng bố al-Qaeda ở Đông Phi. Thủ tướng Ali Gedi của Somalia cho biết những nghi can đang nằm trong tầm ngắm là Fazul Abdullah Mohammed, Saleh Ali Saleh Nabhan và Abu Taha al-Sudani, những nhân vật bị cáo buộc đã đạo diễn các vụ đánh bom Đại sứ quán Mỹ ở Kenya và Tanzania vào năm 1998 khiến 257 người chết và hơn 4.000 người bị thương.
|
|
Mỹ còn cho thủy quân lục chiến hỗ trợ lính biên phòng Kenya tuần tra dọc đường biên giới với Somalia. Sau khi đã án ngữ mặt biển và mặt đất, Mỹ bắt đầu dùng sức mạnh không quân. Ngày 8.1.2007, một máy bay chiến đấu AC-130 cất cánh từ căn cứ ở Djibouti đã oanh tạc thành phố cảng Kismayo ở miền nam Somalia sau khi các máy bay không người lái do thám và phát hiện một số mục tiêu của phiến quân Hồi giáo. Tiếp đó, một chiếc AC-130 khác tấn công sâu vào trong đất liền. Một nguồn tin quân sự còn cho biết tàu sân bay USS Dwight D.Eisenhower đã tới ngoài khơi Somalia, dấu hiệu cho thấy Mỹ có thể mở rộng không kích.
Điều này đã được chứng minh sau đó, khi Mỹ mở thêm ít nhất 4 cuộc oanh tạc bằng AC-130 nữa. Ngoài ra, một số vụ không kích khác đã bị hủy vì mất dấu mục tiêu. Theo giới chức Somalia, ít nhất 50 người đã thiệt mạng trong các đợt tấn công của Mỹ, trong đó có một số tay súng Hồi giáo, số khác là thường dân. Thông tin ban đầu còn cho biết nghi can Fazul Abdullah Mohammed đã bị tiêu diệt nhưng Đại sứ Mỹ tại Kenya sau đó nói rằng Mohammed vẫn còn sống và không có thành viên nào của al-Qaeda bị giết.
Cùng với chiến thuật bao vây và không kích, Mỹ đã tung các điệp viên CIA cùng lực lượng đặc nhiệm hoạt động bên cạnh quân Ethiopia trong các chiến dịch trên đất Somalia. Lực lượng này xuất phát từ khu vực Galkayo tại Somalia và Le Monier, một căn cứ quân sự lớn mà Mỹ thiết lập tại Djibouti sau sự kiện 11.9.2001.
Chiến dịch Tái tạo hy vọng
|
|
Tháng 1.1993, sau khi nhậm chức, Tổng thống Bill Clinton đã cắt giảm quân Mỹ tại Somalia và trao lại quyền chỉ huy cho LHQ. Lực lượng LHQ sau đó được đổi tên thành UNOSOM II với nhiệm vụ chính là giải giáp các nhóm vũ trang địa phương, xây dựng cơ sở hạ tầng, vãn hồi trật tự và thành lập chính phủ lâm thời. UNOSOM II có 28.000 quân đến từ 26 nước.
Thế rồi một bi kịch đã xảy ra. Ngày 5.6.1993, 24 lính Pakistan thuộc UNOSOM II bị các tay súng Somalia sát hại khi đang kiểm tra một kho vũ khí. Thủ lĩnh quân sự địa phương Mohamed Farrah Aidid bị nghi ngờ là thủ phạm của vụ thảm sát. Ngay lập tức, quân Mỹ tấn công hàng loạt mục tiêu liên quan tới tướng Aidid ở Mogadishu và đô đốc Mỹ Jonathan Howe treo giải thưởng 25.000 USD cho ai cung cấp thông tin dẫn tới việc bắt giữ Aidid.
Ngày 12.6.2006, trực thăng AH-1 Cobra của Mỹ tấn công một khu nhà nơi các thủ lĩnh địa phương đang hội họp. Tòa nhà bị phá hủy và nhiều người Somalia thiệt mạng. Sau đó, 4 nhà báo phương Tây đã tới để điều tra sự kiện này nhưng họ bị một đám đông Somalia đánh chết. Tình hình trở nên đặc biệt nghiêm trọng và người Mỹ đã quyết định hành động.
Trận chiến Mogadishu
Sau sự kiện 24 lính Pakistan bị giết, Mỹ thành lập một chiến đoàn đặc biệt (TFR) bao gồm lính biệt kích Delta Force, Ranger Force, lực lượng đặc nhiệm hải quân và một đơn vị không quân. TFR không thuộc lực lượng của LHQ nên có thể chủ động mở các chiến dịch riêng lẻ. Nhiệm vụ chính của chiến đoàn mới là truy bắt tướng Aidid và thủ hạ. Chính trong chiến dịch Con rắn Gothic mà TFR tham gia, sự kiện đẫm máu có tên gọi Trận chiến Mogadishu đã xảy ra. Trận đánh này đã được nhà văn Mark Bowden tái hiện lại trong cuốn Black Hawk Down: A Story of Modern War (Máy bay Black Hawk bị bắn hạ: Câu chuyện về chiến tranh hiện đại) rồi được đạo diễn Ridley Scott dựng thành phim Black Hawk Down vào năm 2001.
Trận chiến bắt đầu vào chiều 3.10.1993, khi TFR mở chiến dịch truy quét lực lượng của tướng Aidid. Mục tiêu chính là hai thủ lĩnh của tổ chức Habr Gidr trú tại một địa điểm ở trung tâm Mogadishu. TFR huy động 160 lính, 19 máy bay và 12 xe tham chiến. Khi 4 lính biệt kích đu dây từ trực thăng để áp sát mục tiêu, binh nhì Todd Blackburn tuột tay, rơi từ độ cao khoảng 20m xuống đất. Ngay lập tức, phiến quân bao vây khu vực mà quân Mỹ định tấn công. Cuộc chiến ác liệt diễn ra trên từng góc phố. Phiến quân đã dùng súng phóng lựu bắn trúng một xe tải của Mỹ và sau đó một chiếc trực thăng UH-60 Black Hawk của Mỹ bị bắn rơi, hai phi công chết tại chỗ. Một máy bay UH-60 Black Hawk khác cũng bị bắn cháy khi đang làm nhiệm vụ thay thế chiếc thứ nhất. Phiến quân Somalia ngay lập tức vây lấy khu vực máy bay rơi và bắn chết một số lính đặc nhiệm của Mỹ.
|
|
Phía Mỹ có 19 lính thiệt mạng, 73 bị thương và 1 bị bắt trong chiến dịch này. Một lính Malaysia tham gia giải cứu cũng thiệt mạng, 9 binh sĩ khác bị thương, trong đó có 2 của Pakistan. Trận chiến cũng làm thiệt mạng khoảng 1.000 tay súng và thường dân Somalia, 3.000 người khác bị thương. Đây được coi là một chiến dịch thất bại của Mỹ vì họ không bắt được tướng Aidid trong khi lại chịu tổn thất nặng nề. Mãi đến năm 1996, Aidid mới chết sau khi dính đạn trong cuộc đọ súng với một nhóm phiến quân ở Somalia. Có thông tin cho rằng CIA đứng đằng sau cái chết của Aidid nhưng đến nay thì đây vẫn là điều bí ẩn.
Trận chiến Mogadishu với hình ảnh lính Mỹ bị bắt, bị trói và xác họ bị kéo lê trên đường phố đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với quân đội và người dân Mỹ. Sau trận đánh này, Tổng thống Clinton đã ra lệnh rút quân khỏi Somalia. Đầu năm 1995, quân Mỹ có trở lại Somalia nhưng là để bảo vệ cuộc rút quân của 6.200 lính LHQ.
Hơn 1 thập kỷ sau, vào đầu năm 2007, người Mỹ lại tiến hành chiến dịch quân sự mới tại vùng đất đầy ám ảnh Somalia. Tuy nhiên, lần này không phải là một cuộc đổ bộ ồ ạt và những trận đánh giáp lá cà như Trận chiến Mogadishu 14 năm về trước mà là vài đợt không kích rời rạc và một loạt hoạt động bí mật.
Đỗ Hùng
Bình luận (0)