Lo ngại bạo lực mạng nhưng phụ huynh vẫn đăng thông tin của con lên internet

"Điểm mù" bảo mật từ thói quen chia sẻ của cha mẹ

Nghiên cứu chuyên sâu do Kaspersky phối hợp cùng Viện Công nghệ Singapore (SIT) thực hiện vừa được công bố đã chỉ ra "sharenting" - hành vi đăng tải hình ảnh, video và hành trình nuôi dạy con cái lên không gian trực tuyến - đang vô tình mở đường cho các rủi ro bảo mật dài hạn, bên cạnh vấn nạn bạo lực mạng hiện nay. Theo số liệu từ Kaspersky, 75% phụ huynh được hỏi lo ngại các bài đăng của mình có thể bị đối tượng xấu khai thác. Khoảng 74% tin rằng người lạ có thể xác định chính xác vị trí nhà ở, 73% lo ngại trường học của con bị lộ thông qua các dữ liệu hình ảnh được chia sẻ.

Ảnh: AFP

Không dừng lại ở nguy cơ từ người lạ, nhiều bậc cha mẹ cũng nhận thức được hoạt động thu thập thông tin của các nền tảng thương mại, mạng xã hội. Ngay cả khi trẻ chưa tự lập tài khoản, không ít công ty mạng xã hội và đơn vị tiếp thị bên thứ ba vẫn có thể xây dựng "hồ sơ ngầm" về hành vi của trẻ dựa trên bài đăng được gắn thẻ từ phụ huynh. Khảo sát ghi nhận 74% phụ huynh lo ngại dữ liệu của con bị dùng để huấn luyện phần mềm, 73% lo sợ con bị lập hồ sơ số, 71% quan ngại con trở thành mục tiêu của các chiến dịch quảng cáo định hướng.

Phó giáo sư Jiow Hee Jhee - đại diện SIT - nhận định những mối lo ngại này hoàn toàn có cơ sở. Việc lưu lại hình ảnh và ghép nối dữ liệu có thể phơi bày trẻ trước nhiều rủi ro trên môi trường số hơn cha mẹ tưởng tượng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư của trẻ trong tương lai.

Nghịch lý "sharenting" và giải pháp bảo vệ dấu chân số

Dù nhận thức rõ các mối đe dọa, phụ huynh vẫn rơi vào tâm lý trăn trở giữa lợi ích kết nối xã hội và việc bảo mật thông tin. Phần lớn phụ huynh (80%) cho rằng việc dữ liệu bị sử dụng sai mục đích có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Đồng thời, 82% lo ngại về những hệ lụy không mong muốn khi vô tình để lộ nơi ở của con mình. Ngoài ra, 69% tin rằng những bài đăng khiến con xấu hổ hiện nay có thể bị hiểu sai ngữ cảnh hoặc bị khai thác theo hướng tiêu cực trong tương lai.

Bên cạnh đó, cũng có khoảng một nửa số người tham gia khảo sát thừa nhận việc chia sẻ đem lại cho họ sự đồng cảm, kết nối và khích lệ từ cộng đồng trực tuyến. Tuy nhiên, để tự bảo vệ, đa số phụ huynh (82%) khẳng định họ lựa chọn cách tiếp cận thận trọng và không thường xuyên cập nhật các cột mốc riêng tư của gia đình lên mạng xã hội.

Bà Trishia Octaviano, Quản lý cấp cao phụ trách Giáo dục An ninh mạng khu vực APAC của Kaspersky nói: "Ngay cả khi trẻ không sở hữu tài khoản mạng xã hội, các nền tảng này vẫn có thể phác họa chân dung hành vi của trẻ như những người tiêu dùng tiềm năng thông qua dữ liệu từ người dùng khác".

Để thực hành "sharenting" an toàn, bà Octaviano nhấn mạnh phụ huynh cần chủ động quản lý dấu chân số của con trẻ. Các biện pháp kỹ thuật cần được thực hiện ngay bao gồm: kích hoạt chế độ riêng tư cho tài khoản, định kỳ rà soát và tháo gỡ bài viết định vị địa điểm con thường xuyên lui tới (trường học, khu vui chơi...), gỡ bỏ siêu dữ liệu (metadata) trên file ảnh trước khi đăng tải, sử dụng các công cụ quản lý chuyên dụng để giám sát, điều tiết thời lượng sử dụng thiết bị phù hợp của trẻ.