Loạt "giang hồ mạng" sa lưới
Điểm chung của những "giang hồ mạng" đã bị xử lý là sống nhờ sự nổi tiếng tung hê từ cộng đồng mạng. Từ sự nổi tiếng ấy, bằng cách này hay cách khác, họ chuyển hóa thành những khoản thu lợi lớn cho bản thân.
Như Bùi Xuân Huấn (tức Huấn Hoa Hồng), các tài khoản của bị can thu hút hàng triệu lượt người theo dõi bằng những phát ngôn, nội dung phản cảm, hoặc tạo ra tranh cãi với những cá nhân khác có ảnh hưởng trên không gian mạng.
Khi đã có "tiếng tăm", Huấn Hoa Hồng cùng đồng phạm thông qua bán hàng online, hoạt động từ thiện, mua bán tài sản… để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật, thu lợi bất chính đặc biệt lớn.
Các bị can: Huấn Hoa Hồng, Phú Lê, Phạm Tuấn, "Cô giáo Hương" (từ trái qua)
ẢNH: T.H
"Kiểu mẫu" trên cũng được Lê Văn Phú (tức Phú Lê) áp dụng. Tận dụng sự "nổi tiếng", Phú Lê cùng vợ đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, thu về tới hơn 107 tỉ đồng nhưng không hạch toán đầy đủ vào sổ sách kế toán.
Hoặc như Nguyễn Thị Hương (tức "Cô giáo Hương"), sở hữu các tài khoản có hàng trăm nghìn người theo dõi, thường xuyên xuất hiện chung với Huấn Hoa Hồng và Phú Lê.
Hương được biết đến qua loạt video với phong cách sexy, thổi phồng công dụng của sản phẩm Loramen - được quảng cáo hỗ trợ sinh lý nam giới, qua đó thu lợi nhiều tỉ đồng.
Mới đây nhất là Phạm Tuấn, người tự xưng là "đàn em" của Ngô Bá Khá (tức Khá "bảnh"), cũng đã bị bắt. Tuấn quản lý, vận hành kênh YouTube có hơn 1 triệu người đăng ký, sản xuất và đăng tải nhiều video, phim ngắn tự dàn dựng có nội dung cổ xúy bạo lực, sử dụng vũ khí thô sơ, súng đạn để giải quyết mâu thuẫn, thu về hơn 500 triệu đồng.
Công an xác định YouTuber Phạm Tuấn cầm đầu, thu lợi bất chính 500 triệu đồng
Việc khởi tố hàng loạt "giang hồ mạng" cho thấy sự kịp thời trong xử lý những vi phạm do các bị can trực tiếp gây ra. Và hơn thế, đây là động thái rất cần thiết để "thanh lọc" mạng xã hội, ngăn ngừa người dùng tránh xa các nội dung độc hại, lệch chuẩn.
Như thông điệp đã được cơ quan công an đưa ra: không gian mạng không phải là "vùng miễn trừ" của pháp luật; mọi hành vi lợi dụng để gây rối, phát tán thông tin sai sự thật… đều sẽ bị xử lý nghiêm.
Cắt đứt cơ chế chuyển hóa danh tiếng ảo thành tiền
TS Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học, chỉ ra rằng, khi danh tiếng ảo chuyển hóa thành tiền bạc, đây sẽ là "động lực" thúc đẩy các "giang hồ mạng" ngày càng lún sâu vào con đường lệch chuẩn.
Những chuẩn mực đạo đức vốn có bắt đầu bị bào mòn. Điều từng bị coi là sai trái dần được hợp lý hóa bằng những suy nghĩ như "ai cũng làm như vậy", "tôi chỉ đang giải trí", "không ai bị tổn hại"… Lâu dần, để duy trì sự nổi tiếng, các cá nhân sẵn sàng bước qua ranh giới pháp luật.
Song, điều lo ngại hơn là phía sau hàng triệu lượt thích, chia sẻ, bình luận dưới mỗi video của "giang hồ mạng" là người xem, nhất là giới trẻ, rất dễ nhận thức sai lệch rằng sự ngông cuồng, bạo lực là con đường ngắn nhất dẫn tới thành công.
Ông Hiếu kiến nghị phải có giải pháp làm suy giảm "cơ chế phần thưởng" đang nuôi dưỡng các video, hình ảnh phản cảm, thông qua việc kiểm soát khả năng kiếm tiền, hạn chế mức độ lan truyền và xử lý nghiêm vi phạm.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cũng nhận định khi số lượt xem, lượt thích, người theo dõi được đồng nhất với giá trị của một con người, giới trẻ rất dễ ngộ nhận "chỉ cần nổi tiếng là thành công, bất kể nổi tiếng bằng cách nào".
Trong khi đó, những giá trị bền vững như học tập, lao động, năng lực chuyên môn, lòng tử tế hay sự cống hiến thường cần thời gian rất dài mới được ghi nhận.
Cùng với xử lý vi phạm, bà Nga lưu tâm đặt trách nhiệm lớn hơn đối với các nền tảng mạng xã hội, không thể để thuật toán liên tục khuếch đại nội dung gây sốc, gây tranh cãi chỉ vì nội dung đó tạo nhiều tương tác.
Thảo luận về dự án luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai) cũng cho rằng, cần quy định rõ trách nhiệm các nền tảng số, mạng xã hội, mạng viễn thông hay các ứng dụng AI trong việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam.
Chẳng hạn, khi mở ứng dụng ra sẽ có cảnh báo vi phạm pháp luật, hoặc sử dụng phụ đề, tức dòng chữ chạy trên nền tảng số, nhằm cảnh báo với người tiếp cận, người dùng một cách hiệu quả.
Bình luận (0)