Lợi ích tiêm vắc xin cúm đối với nhóm đối tượng nguy cơ cao

Các chuyên gia y tế khuyến cáo những đối tượng này cần chủ động tiêm phòng cúm hằng năm càng sớm càng tốt nhằm giảm nguy cơ nhập viện, diễn tiến nặng trong bối cảnh vi rút cúm liên tục biến đổi và lưu hành quanh năm.

Nhóm nguy cơ cao đối mặt nhiều biến chứng nguy hiểm khi mắc cúm

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm cúm mùa gây khoảng 3 - 5 triệu ca bệnh nặng và từ 290.000 - 650.000 ca tử vong liên quan đến hô hấp trên toàn cầu. WHO cũng cảnh báo phần lớn ca bệnh nặng tập trung ở các nhóm nguy cơ cao như người lớn tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, trong mùa cúm 2024 - 2025, nhóm người trên 75 tuổi có tỷ lệ nhập viện do cúm cao nhất, gần 599 ca trên 100.000 dân. Đây được xem là nhóm dễ tổn thương nhất do hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác.

Các chuyên gia nhận định ở người cao tuổi, cúm không chỉ gây sốt, ho hay mệt mỏi thông thường mà còn có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, nhiễm trùng huyết hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh lý nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường. Một số nghiên cứu còn cho thấy cúm mùa có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim ở người lớn tuổi trong thời gian ngắn sau nhiễm bệnh.

Trẻ nhỏ cũng là nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Theo CDC Mỹ, mùa cúm vừa qua tại Mỹ ghi nhận ít nhất 216 trẻ em tử vong liên quan đến cúm - mức cao nhất trong khoảng 15 năm gần đây.

Các bác sĩ cho biết cúm ở trẻ em có thể diễn tiến nhanh chỉ trong vài ngày, gây viêm phổi, viêm tai giữa, co giật do sốt cao hoặc suy hô hấp. Trẻ dưới 2 tuổi và trẻ có bệnh nền về hô hấp là những đối tượng cần được theo dõi đặc biệt khi mắc cúm.

Đối với phụ nữ mang thai, WHO và CDC đều xếp đây là nhóm ưu tiên tiêm phòng cúm. Trong thai kỳ, những thay đổi về miễn dịch, tim mạch và hô hấp khiến thai phụ có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn khi nhiễm cúm.

Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ, cúm còn có thể làm tăng nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân hoặc biến chứng thai kỳ. Các chuyên gia y tế cho rằng việc tiêm phòng cúm trong thai kỳ không chỉ bảo vệ người mẹ mà còn giúp truyền kháng thể sang thai nhi, hỗ trợ bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời.

Trong khi đó, người mắc bệnh nền như tim mạch, hen suyễn, COPD, tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch cũng thuộc nhóm dễ diễn tiến nặng khi mắc cúm. Theo CDC Mỹ, khoảng 90% trường hợp nhập viện do cúm có ít nhất một bệnh nền đi kèm.

Vắc xin cúm - "Tấm khiên" bảo vệ sức khỏe

WHO cho biết thế giới ghi nhận khoảng 1 tỉ ca cúm mùa mỗi năm. Trong đó có hàng triệu trường hợp phải nhập viện điều trị do biến chứng. Cúm mùa vẫn là gánh nặng lớn đối với y tế toàn cầu bởi vi rút cúm có khả năng biến đổi liên tục qua từng năm.

Tại Việt Nam, cúm không chỉ xuất hiện theo mùa đông như ở các nước ôn đới mà có thể lưu hành quanh năm do điều kiện khí hậu nhiệt đới. Thời điểm giao mùa, môi trường đông người hoặc thời tiết thay đổi thất thường là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch cúm trong cộng đồng.

Theo các chuyên gia y tế, tất cả người dân từ 6 tháng tuổi trở lên đều nên tiêm vắc xin cúm. Đặc biệt, nhóm đối tượng nguy cơ cao có thể tiêm nhắc lại vắc xin cúm mùa 2 lần/năm, để tăng cường hiệu quả bảo vệ sức khỏe cho cơ thể.

CDC Mỹ khẳng định vắc xin cúm không chỉ đóng vai trò phòng bệnh, mà còn giúp người dân giảm mức độ nghiêm trọng nếu không may nhiễm cúm.

Hiện nay, tại Việt Nam đang lưu hành 4 loại vắc xin cúm mùa, trong đó có 3 loại nhập khẩu từ Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và một loại vắc xin do Việt Nam tự sản xuất. Điểm chung của cả 4 loại vắc xin này là đều được sản xuất theo công nghệ vắc xin bất hoạt, có thành phần tương đương nhau.

Đại diện Viện Vắc xin và Sinh phẩm Y tế (IVAC) cũng cho biết, việc tiêm phòng cúm không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn giúp hạn chế lây lan trong cộng đồng, nhất là tại các gia đình có trẻ nhỏ hoặc người già.

Riêng đối với phụ nữ mang thai, việc tiêm vắc xin cúm còn có thể đem lại lợi ích gấp đôi khi là lá chắn bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Khi tiêm vắc xin cúm, các kháng thể được tạo ra trong cơ thể người mẹ sẽ được truyền sang thai nhi, những kháng thể này sẽ bảo vệ bé phòng ngừa bệnh cúm cho đến khi trẻ có thể tiêm phòng ngừa cúm lần đầu tiên lúc được 6 tháng tuổi.

Các chuyên gia lưu ý miễn dịch từ vắc xin cúm thường kéo dài khoảng 6 - 12 tháng. Do vi rút cúm liên tục biến đổi nên người dân cần tiêm nhắc lại hằng năm để duy trì hiệu quả bảo vệ.

Hiện nay, tại Việt Nam, Viện Vắc xin và Sinh phẩm Y tế là đơn vị làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin cúm mùa. Đây cũng được xem là bước tiến quan trọng của ngành y tế Việt Nam trong năng lực tự chủ vắc xin và ứng phó với nguy cơ dịch bệnh trong tương lai.

Việc IVAC sản xuất vắc xin cúm mùa 3 chủng nhằm tối ưu hóa quá trình sản xuất, giảm chi phí và tăng khả năng phòng ngừa cúm hiệu quả cho người dân. Bên cạnh đó, sản xuất vắc xin 3 chủng cũng giúp IVAC điều chỉnh nhanh chóng và kịp thời đáp ứng nhu cầu tiêm phòng trong mỗi mùa cúm, đảm bảo phù hợp với tình hình dịch tễ trong nước.

Theo chủ trương của Đảng và Nhà nước thì dự kiến đến năm 2030, vắc xin cúm mùa sẽ được đưa vào tiêm chủng mở rộng, để tăng tỷ lệ bao phủ trong cộng đồng. Đây là điều có ý nghĩa rất lớn, vì Việt Nam là quốc gia nằm trong khu vực nhiệt đới và cũng là nơi có bệnh cúm lưu hành quanh năm.