Nỗi nhọc nhằn
Thạc sĩ Hoàng Văn Duật hiện là Giám đốc Trung tâm Tư vấn, sản xuất và dịch vụ khoa học công nghệ thuỷ sản, thuộc Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản III (trụ sở tại TP Nha Trang, Khánh Hòa).
Anh cho biết: Khoảng năm 2000, nghề nuôi ốc hương ở Khánh Hòa bắt đầu phát triển. Hiện nay, ốc hương được xuất khá nhiều sang Trung Quốc, được bán tại nhà hàng dưới dạng tươi sống. Để đảm bảo chất lượng sản phẩm, phải thu hoạch ốc hương vào ban đêm, vì ban ngày ánh nắng mặt trời chiếu xuống đáy ao nuôi có thể làm ốc yếu đi hoặc chết.
 |
| Điều khiển máy thu hoạch ốc hương - Ảnh: Hoàng Văn Duật |
Trước khi thu hoạch ốc hương, người ta tháo cạn nước ao; chạy máy phát điện, kéo dây điện ra giữa ao để thắp đèn chiếu sáng; rồi dùng muôi bới đất lên, nhặt từng con ốc. Với diện tích ao vài ngàn mét vuông cần 30-40 người.
Bắt như vậy bị sót khá nhiều, mỗi lần chỉ thu được khoảng 40-50% số ốc. Nếu đến sáng chưa thu hoạch xong, lại phải xả nước vào ao, rồi tối đến tháo nước ra, thu hoạch tiếp. Số ốc thu hoạch ngày hôm sau sẽ yếu đi do ao cạn nước thời gian dài, lại bị chân người dẫm lên…; dẫn đến chất lượng ốc giảm, khó bán.
Nghề nuôi ốc hương còn nhiều công việc vất vả khác như vệ sinh ao nuôi, san chuyển ốc. Những việc này cũng phải làm thủ công vào ban đêm, nên ốc thường bị chân người dẫm lên, dẫn đến bỏ ăn, chậm lớn…
Trăn trở trước nỗi vất vả của người nuôi ốc hương, năm 2005, thạc sĩ Hoàng Văn Duật (lúc đó đang là kỹ sư) và cộng sự bắt tay nghiên cứu máy thu hoạch ốc.
Chiếc máy đa năng
Chiếc máy do thạc sĩ Hoàng Văn Duật và kỹ thuật viên Hoàng Diện thiết kế có cấu tạo đơn giản: một máy bơm nước (để trên dàn phao nổi trên mặt nước), vòi dẫn nước, đầu nén áp lực và lưới thu.
Khi thu hoạch, đầu nén áp lực phun nước qua nhiều lỗ, xói xuống đáy ao, ốc bị xới tung lên và rơi vào lưới thu. Máy dễ sử dụng, chỉ cần 3 người: 1 người kéo máy, 1 người điều khiển đầu nén áp lực, 1 người lấy ốc từ lưới thu.
Nếu thu hoạch ốc theo kiểu thủ công, thì 30-40 người thu được 300-400 kg ốc/đêm. Trong khi đó, máy có thể thu hoạch trong những điều kiện thời thiết khác nhau (nắng, mưa, ban ngày, ban đêm…), không cần tháo nước ao, năng suất khoảng 2 tấn/ngày.
Qua hàng trăm lần cải tiến, đến nay máy có thể thu hoạch gần 100% số ốc trong ao, thay cho công sức của 40-50 người. Chi phí sản xuất một máy thu hoạch ốc hương khoảng 15 triệu đồng.
Thạc sĩ Hoàng Văn Duật cho biết, đầu nén áp lực là bộ phận quan trọng nhất của máy. Do đầu nén này có nhiều tốc độ phun và góc phun khác nhau, nên có thể dùng máy làm nhiều việc khác như: chuyển ốc, san ốc sang ao khác; làm vệ sinh đáy ao…
Làm những công việc này bằng máy có thể làm ban ngày, không phải tháo nước ao, không sợ trời mưa hay nắng, mà lại ít ảnh hưởng sức khoẻ ốc. Cũng có thể dùng máy này thu hoạch một số loại động vật thân mềm sống trên nền đáy; dùng cải tạo ao nuôi tôm, cua… Thấy được hiệu quả của máy thu hoạch ốc hương, nhiều người đã tìm đến học và làm theo.
Xuân Hòa
Bình luận (0)