Mê mẩn sầu riêng, mận, vải... nhưng ngại nổi mụn, thực hư thế nào?

E ngại ăn trái cây có tính nóng vì sợ bị nổi mụn 

Mùa hè đang đến gần, đây là thời điểm các loại trái cây vào độ chín rộ, được bán tràn ngập từ chợ truyền thống đến siêu thị. Tuy nhiên, đến hẹn lại lên, người trẻ lại lo ngại ăn các loại trái cây như sầu riêng, mận, xoài, vải,… vì cho rằng dễ gây nổi mụn. Thường mỗi khi ăn các loại trái cây được cho là có tính nóng, người trẻ sẽ nói vui với nhau rằng: ăn ít thôi, coi chừng nở hoa (tức nổi mụn) trên mặt.

Lê Ngọc Huyền Trân, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, cho biết bản thân rất thích ăn nhãn, sầu riêng và vải vì các loại trái cây này có vị ngọt, thơm và hương vị đặc trưng. "Trong đó, mình đặc biệt yêu thích sầu riêng bởi vị béo thơm, còn nhãn và vải thì mọng nước", Trân nói.

Trân thừa nhận, bản thân đã từng bị nổi mụn sau khi ăn quá nhiều các loại trái cây trên. "Mình nghĩ nguyên nhân có thể do lượng đường cao và tính nóng của các loại quả này khiến cơ thể dễ nóng, da tiết nhiều dầu hơn nên xuất hiện mụn", Trân chia sẻ.

Sau khi bị nổi mụn, Trân đã chủ động hạn chế ăn nhãn, sầu riêng và vải trong một thời gian, đồng thời còn uống nhiều nước và ăn thêm rau xanh. 

ẢNH: TUẤN QUANG

Bảo cho biết cũng nghe thông tin trên mạng xã hội lan truyền các loại trái cây như mận, vải, mít hay sầu riêng dễ gây nổi mụn. Tuy nhiên, Bảo cho rằng điều này còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người. "Có người dễ nổi mụn, có người thì không. Bản thân mình cũng dễ nổi mụn khi nóng trong người, nhưng mình nghĩ nguyên nhân không hoàn toàn do trái cây mà còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác", Bảo nói.

ẢNH: TUẤN QUANG

Tương tự, Rơ Lan Viên (23 tuổi), giáo viên Trường mầm non 2/9, ngụ tỉnh Gia Lai, cho biết bản thân yêu thích sầu riêng bởi hương vị béo ngậy. Hơn nữa, gia đình có người thân trồng sầu riêng nên mỗi mùa thu hoạch, thường được thưởng thức trái cây tươi ngay tại vườn.

"Thường mình ăn vào tháng 6 vì đây là mùa sầu riêng chín rộ. Ngoài mùa thì mình ít mua hơn vì thích ăn trái mới hái. Gần đây thấy mọi người truyền tai nhau cho rằng sầu riêng có tính nóng, dễ gây nổi mụn nên mình cũng hơi e ngại, chỉ dám ăn ít vì sợ nổi mụn ảnh hưởng đến làn da", Lan Viên nói.

Lư Khả Ái Vân (19 tuổi), làm nhân viên công ty bất động sản ở P. Hòa Hưng, TP.HCM, cho biết vào mùa hè, nhiều loại trái cây như: sầu riêng, xoài,.. thường bị cho là gây nóng, nổi mụn hay nhiệt miệng. Tuy nhiên, Vân cho rằng những tác động này chỉ xảy ra khi ăn quá nhiều.

Theo Vân, bản thân đã ăn hầu hết các loại trái cây nhưng chưa từng bị nổi mụn. Vân cho rằng nổi mụn không chỉ do trái cây mà còn phụ thuộc vào chế độ ăn uống, sinh hoạt và cơ địa của từng người.

Không phải ai ăn trái cây có tính nóng cũng nổi mụn

Phân tích rõ về các loại trái cây, bác sĩ CK 2 Ngô Thị Bạch Yến, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho biết theo quan niệm dân gian, nhiều người cho rằng một số loại trái cây như vải, nhãn, xoài chín hay mận... có tính nóng, ăn nhiều dễ nổi mụn. "Thực tế, y học hiện đại không phân loại thực phẩm theo khái niệm "nóng – mát", tuy nhiên có cơ sở khoa học cho thấy một số loại trái cây ngọt nếu ăn quá nhiều có thể làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể", bác sĩ Yến giải thích.

ẢNH: NVCC

Theo bác sĩ Yến, nguyên nhân là do các loại trái cây quá ngọt chứa hàm lượng đường cao. Khi nạp nhiều đường trong thời gian ngắn, cơ thể tăng tiết insulin, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, khiến da dễ đổ dầu và nổi mụn ở những người có cơ địa nhạy cảm. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải hiểu rằng trái cây vẫn là thực phẩm rất tốt cho sức khỏe nếu ăn đúng cách và đúng lượng. Không nên vì sợ nổi mụn mà kiêng hoàn toàn trái cây.

"Không phải ai ăn trái cây ngọt cũng bị nổi mụn. Điều này phụ thuộc nhiều vào cơ địa và tình trạng sức khỏe của từng người. Đối với những người da dầu, tuổi dậy thì, có rối loạn nội tiết hoặc đang có sẵn mụn trứng cá thường dễ bị ảnh hưởng hơn. Trong khi đó có người ăn khá nhiều nhưng da vẫn bình thường. Do đó, mỗi người nên hiểu cơ thể mình để điều chỉnh chế độ ăn phù hợp thay vì áp dụng một cách cứng nhắc", bác sĩ yến nói.

Sau khi ăn nhiều trái cây ngọt, một số người lại bị nổi mụn, ngứa hoặc phát ban. Với các trường hợp này, bác sĩ Yến cho biết có nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó ăn quá nhiều trái cây ngọt có thể làm tăng lượng đường huyết nhanh chóng, từ đó thúc đẩy tình trạng viêm và tăng tiết dầu trên da. Bên cạnh đó, một số người có cơ địa dị ứng với thành phần trong trái cây, ví dụ như xoài, dứa hoặc vải... khi đó cơ thể có thể xuất hiện ngứa, nổi mề đay hoặc phát ban. Ngoài ra, nhiều trường hợp không chỉ do trái cây mà còn liên quan đến lối sống như: thức khuya, căng thẳng, uống ít nước hoặc ăn nhiều đồ ngọt cùng lúc.

Bác sĩ Đặng Thanh Dũng, Phó giám đốc điều hành Phòng khám chuyên khoa da liễu Medcare, cũng cho biết dưới góc độ y khoa, hiện chưa có khái niệm khoa học chính thức gọi là trái cây nóng hay gây mụn.

ẢNH: TUẤN QUANG

Theo bác sĩ Dũng, mụn là tình trạng bệnh lý chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như loại da, hoạt động tuyến bã nhờn, nội tiết tố, stress, giấc ngủ, chế độ chăm sóc da và dinh dưỡng. Một số loại trái cây ngọt có thể góp phần làm tình trạng mụn nặng hơn nếu ăn quá nhiều, nhưng không phải cứ ăn là sẽ nổi mụn ngay lập tức.

Cũng theo bác sĩ Dũng, đối với các loại trái cây như vải, nhãn, xoài chín,...thường chứa lượng đường khá cao. Khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt trong thời gian ngắn có thể tăng kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, làm da dễ đổ dầu và tăng nguy cơ bị tắc lỗ chân lông, đây có thể là yếu tố thuận lợi cho mụn hình thành.

"Về cơ chế, khi chúng ta ăn quá nhiều thực phẩm có hàm lượng đường cao, bao gồm cả một số loại trái cây ngọt, lượng đường trong máu sẽ tăng lên. Điều này kích thích cơ thể tăng tiết insulin và yếu tố tăng trưởng IGF-1, đây là những chất có liên quan mật thiết đến cơ chế hình thành mụn", bác sĩ Dũng nói.

Bác sĩ Dũng cho rằng các hormone này có thể tăng kích thích tuyến bã nhờn hoạt động, làm tăng tiết dầu trên da, thúc đẩy quá trình sừng hóa nang lông tạo điều kiện cho vi khuẩn gây mụn phát triển và phản ứng viêm xảy ra mạnh hơn. Khi đó, da dễ xuất hiện mụn đầu trắng, mụn viêm hoặc tình trạng bóng dầu nhiều hơn bình thường.

Bác sĩ Dũng nhấn mạnh không phải ai ăn trái cây ngọt cũng bị nổi mụn. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào cơ địa từng người, đặc biệt là những người vốn có làn da dầu, đang trong giai đoạn rối loạn nội tiết hoặc có tiền sử mụn trứng cá.

Nên ăn trái cây như thế nào cho đúng cách?

Bác sĩ Yến khuyến khích người trưởng thành nên ăn khoảng 200–300 gram trái cây mỗi ngày, tương đương khoảng 2 phần trái cây vừa phải, chẳng hạn như: 1 quả táo nhỏ, 1 quả cam, 1 chén nhỏ dưa hấu, 1 múi bưởi lớn. Điều quan trọng là ăn cân đối và không nên xem trái cây là món "ăn vô tư".

Mùa hè là thời điểm nhiều loại trái cây vào mùa, tuy nhiên mọi người nên ăn điều độ đa dạng nhiều loại trái cây, chia nhỏ lượng ăn trong ngày, uống đủ nước và ưu tiên trái cây tươi. Ngoài ra, hạn chế uống nước ép thêm đường, trái cây dầm sữa, sinh tố quá ngọt, ăn thay hoàn toàn bữa chính bằng trái cây.

Bác sĩ Yến cũng khuyến cáo khi gặp tình trạng nổi vài nốt mụn nhẹ trên khuôn mặt sau ăn trái cây, chúng ta có thể giảm lượng trái cây quá ngọt, uống nhiều nước, ngủ sớm, chăm sóc da nhẹ nhàng bằng cách rửa mặt 2 lần/ngày bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, không chà xát mạnh hoặc nặn mụn vì dễ làm da viêm nặng hơn.

Bên cạnh đó, nên giữ da sạch, hạn chế dùng mỹ phẩm quá dày hoặc sản phẩm dễ gây bít tắc lỗ chân lông. Thông thường tình trạng sẽ cải thiện sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu như ngứa nhiều, phát ban toàn thân, sưng môi hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm vì đây có thể là phản ứng dị ứng.

"Những loại trái cây ít ngọt, giàu vitamin C và chất chống oxy hóa thường tốt hơn cho da như: ổi, bưởi, táo, lê, kiwi, dâu tây, thanh long. Các loại này giúp bổ sung vitamin, hỗ trợ tiêu hóa và giảm phản ứng viêm trong cơ thể", bác sĩ Yến nói.