Mũi Né nằm ở phía đông bắc thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận cũ (nay thuộc phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng). Khu vực này sở hữu vị trí địa lý đặc thù hiếm có trên dải Duyên hải Nam Trung bộ. Với khí hậu khô ráo, gió mạnh quanh năm, cùng hệ thống bãi cát trắng mịn, cồn cát vàng đặc trưng, Mũi Né tạo nên một cảnh quan tự nhiên vừa đa dạng, vừa giàu sức hút.
Sự giao thoa giữa biển và đất liền đã hình thành các vùng nước êm như Bãi Sau, Hòn Rơm, Làng Chài, thuận lợi cho tàu thuyền neo đậu, tránh gió. Theo các chuyên gia, vịnh Mũi Né còn là nơi hiếm hoi kết hợp hài hòa giữa hệ sinh thái biển và cồn cát, ít chịu tác động trực tiếp của bão lớn.
Tuy nhiên, sau ngày thống nhất đất nước (30.4.1975), Mũi Né vẫn là vùng đất khó khăn. Dù chỉ cách trung tâm Phan Thiết khoảng 20 km, việc di chuyển phải mất nửa ngày do đường cát. Khi đó, người dân chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt hải sản, làm mắm và làm vườn, đời sống còn nhiều thiếu thốn.
Đồi cát bay Mũi Né
ẢNH: QUẾ HÀ
Khai phá tiềm năng văn hóa - du lịch biển tại Mũi Né
Phải nhiều năm sau, tiềm năng của Mũi Né mới được các nhà đầu tư nhận ra. Cột mốc quan trọng là sự kiện nhật thực toàn phần năm 1995, thu hút sự chú ý của du khách và giới đầu tư. Từ đó, hàng loạt dự án du lịch hình thành, các resort ven biển phát triển nhanh chóng.
Chỉ sau khoảng một thập kỷ, Mũi Né đã trở thành điểm đến nổi tiếng với hàng trăm khu nghỉ dưỡng, hệ thống giao thông được cải thiện, cảnh quan ven biển được quy hoạch đồng bộ. Du khách trong và ngoài nước bắt đầu biết đến Mũi Né như một “thủ phủ resort” của Việt Nam.
Vịnh Mũi Né
ẢNH: QUẾ HÀ
Không chỉ nổi bật về tài nguyên tự nhiên, vùng đất này còn sở hữu giá trị văn hóa đặc sắc. Theo ông Nguyễn Ngọc Ẩn, nhà nghiên cứu văn hóa và sưu tập cổ vật, Giám đốc Bảo tàng cổ vật Mũi Né, vùng đất này là không gian giao thoa văn hóa lâu đời giữa làng chài và nền văn hóa Chămpa. Dấu ấn này vẫn hiện hữu qua cộng đồng người Chăm và hệ thống tháp cổ Pôsaihnư.
“Mũi Né là không gian phát triển đa giá trị, cần được nhìn nhận không chỉ ở góc độ kinh tế mà còn ở chiều sâu văn hóa”, ông Ẩn nhấn mạnh.
Văn hóa làng chài giao thoa với văn hóa Chămpa ở Mũi Né
ẢNH: VĂN THÀNH
Vị trí chiến lược của kinh tế biển và logistics
Vịnh Mũi Né mở ra vùng biển rộng, kín gió, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển cảng biển, dịch vụ hậu cần và trung chuyển hàng hóa. Đây cũng là tuyến kết nối ngắn và ổn định nhất ra đảo Phú Quý, đóng vai trò quan trọng trong giao thương và du lịch.
Theo ông Lê Hồng Lợi, Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quý, vịnh Mũi Né chính là hậu phương ven bờ đủ mạnh để kết nối với đảo, không chỉ từ phát triển hạ tầng kinh tế biển, giao thương, văn hóa mà còn là hậu cứ tiếp sức cho Trường Sa và hậu cần nghề cá.
Ông Phạm Văn Nam, Bí thư Đảng ủy phường Mũi Né, nhận định khu vực này nằm trên trục kết nối với TP.HCM và các trung tâm kinh tế phía nam, rất thuận lợi để phát triển logistics và dịch vụ hậu cần nghề cá.
Làng chài Mũi Né
ẢNH: QUẾ HÀ
Nhìn xa hơn, ông Nam cho rằng các dự án điện gió ngoài khơi đang được các tập đoàn năng lượng trong và ngoài nước khảo sát, đo gió để làm thủ tục triển khai. Đây là một trong các lợi thế nữa của Mũi Né mà không phải vùng biển nào cũng có được.
Cũng theo ông Nam, vùng biển Mũi Né gắn với sinh kế của hàng chục nghìn ngư dân Phan Thiết - Bình Thuận suốt nhiều thế hệ. Ngư trường vùng biển Bình Thuận (cũ) là một trong 3 ngư trường lớn nhất cả nước, là sinh kế của bao đời ngư dân vùng biển Nam Trung bộ này.
"Những năm đầu đất nước mới thống nhất, nghề cá còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết. Nhưng ngày nay ngư trường ổn định, hệ thống cảng cá có sẵn, khu neo đậu tránh trú bão đã hình thành. Bình Thuận cũ từng nằm trong nhóm địa phương có sản lượng khai thác hải sản lớn của cả nước (năm 2024 đạt khoảng 24.000 tấn); trong đó khu vực biển Phan Thiết - Mũi Né - Phan Rí Cửa - La Gi đóng vai trò chủ lực", ông Phạm Văn Nam cho biết.
Du khách quốc tế lướt ván diều trên biển Mũi Né
ẢNH: QUẾ HÀ
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần tái cấu trúc nghề cá theo hướng hiện đại: giảm tàu nhỏ ven bờ, phát triển đội tàu xa bờ, gắn với chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn IUU. Đây là hướng đi giúp cân bằng giữa bảo tồn nghề truyền thống và phát triển du lịch.
Động lực tăng trưởng du lịch Lâm Đồng
Theo ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Lâm Đồng, Mũi Né giữ vai trò quyết định trong việc hình thành thương hiệu du lịch Mũi Né - Phan Thiết.
Mỗi năm, Khu du lịch quốc gia Mũi Né đón hàng triệu lượt khách, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế. Năm 2025, toàn tỉnh Lâm Đồng đón khoảng 20 triệu lượt khách, trong đó Mũi Né là điểm đến chủ lực.
“Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách. Điều này đòi hỏi các cơ sở du lịch tại Mũi Né phải đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút du khách”, ông Khoa nói.
Chiến lược nào để Mũi Né bứt phá bền vững?
Theo ông Nguyễn Văn Khoa, để Mũi Né phát triển bứt phá nhưng vẫn đảm bảo tính bền vững, trước hết cần một cơ chế chính sách thông thoáng, được dẫn dắt bởi quy hoạch tích hợp cho toàn vùng. Cách tiếp cận này nhằm tránh tình trạng chia cắt hành chính, hạn chế xung đột lợi ích giữa các ngành như du lịch, thủy sản và năng lượng, đồng thời đảm bảo hài hòa với sinh kế của người dân địa phương.
Bên cạnh đó, yếu tố then chốt là cải cách thủ tục, rút ngắn quy trình và minh bạch trong thu hút đầu tư. Những dự án mang tính chiến lược, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, hạ tầng giao thông và logistics biển, cần được ưu tiên để tạo sức hút với các nhà đầu tư lớn, có năng lực và tầm nhìn dài hạn.
Trong bối cảnh hiện nay, khi sân bay Phan Thiết đã bắt đầu triển khai các hạng mục dân dụng, Mũi Né không còn chỉ là điểm đến du lịch đơn thuần. Khu vực này đang dần trở thành không gian chiến lược để mở rộng phát triển kinh tế biển.
Từ đó, tầm nhìn quy hoạch sẽ quyết định vị thế, còn bản lĩnh trong tổ chức thực hiện sẽ định hình tương lai của Mũi Né nói riêng và tỉnh Lâm Đồng trong những năm tới.
Bình luận (0)