Mỹ, EU đồng loạt siết rào cản an toàn thực phẩm, kiểm dịch động, thực vật

Mỹ rà soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật

Theo tổng hợp mới nhất của Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), từ ngày 1 - 15.6.2026, các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã gửi tổng cộng 43 thông báo về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS).

ẢNH: ĐAN THANH

Trong đó, Mỹ nổi bật với 6 thông báo liên quan đến việc xây dựng, sửa đổi hoặc miễn trừ yêu cầu áp dụng mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên thực phẩm, nông sản và thức ăn chăn nuôi.

Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) đang lấy ý kiến đối với các đề xuất quy định mức giới hạn tối đa dư lượng của hoạt chất inpyrfluxam trên nhiều nhóm cây trồng như lúa mạch, rau củ và nhóm quả dạng táo; đồng thời đề xuất quy định mức giới hạn tối đa dư lượng mancozeb trên quả nhãn ở mức 15 phần triệu (ppm).

Cạnh đó, Mỹ cũng xem xét sửa đổi hoặc bãi bỏ một số quy định liên quan đến các hoạt chất như cymoxanil, famoxadone, trifloxystrobin, fenpropathrin, afidopyropen và abamectin trên nhiều loại rau, củ, quả và thức ăn chăn nuôi.

Không chỉ thuốc bảo vệ thực vật, Mỹ còn mở lại thời hạn lấy ý kiến đối với đề xuất sửa đổi quy định về phụ gia thực phẩm và phụ gia tạo màu theo hướng loại bỏ một số dung môi được chỉ định.

EU kiểm soát sầu riêng, thanh long, ớt của Việt Nam

EU tiếp tục là một trong những khu vực áp dụng hệ thống SPS nghiêm ngặt nhất thế giới.

Trong kỳ thông báo này, EU đã công bố 7 thông báo liên quan đến kiểm soát chính thức đối với hàng hóa nhập khẩu, phụ gia thức ăn chăn nuôi và các biện pháp kiểm dịch thực vật.

ẢNH: ĐAN THANH

Đáng chú ý nhất là việc ban hành Quy định (EU) 2026/1206 sửa đổi Quy định (EU) 2019/1793 về tăng cường kiểm soát chính thức và áp dụng các biện pháp khẩn cấp đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ nước thứ ba.

EU đã bổ sung lạc và các sản phẩm từ lạc của Argentina vào diện kiểm tra với tần suất 20% do nguy cơ nhiễm aflatoxin; đồng thời tăng tần suất kiểm tra đối với nhiều sản phẩm từ Ấn Độ, Sri Lanka, Syria, Burkina Faso và Ai Cập.

Đối với Việt Nam, danh mục kiểm soát hiện hành tiếp tục được duy trì mà không có thay đổi mới.

Cụ thể, sầu riêng tươi và sầu riêng đông lạnh vẫn thuộc diện kiểm tra với tần suất 20%. Các mặt hàng khác gồm đậu bắp, ớt thuộc chi Capsicum loại không ngọt và thanh long tiếp tục phải kèm giấy chứng nhận kết quả lấy mẫu, phân tích trước khi nhập khẩu vào EU. Tần suất kiểm tra đối với đậu bắp và ớt là 50%, trong khi thanh long là 30%.

Ngoài kiểm soát nhập khẩu, EU cũng gia hạn và sửa đổi nhiều quy định liên quan đến phụ gia thức ăn chăn nuôi như neohesperidine dihydrochalcone, beta-carotene, inositol và các chế phẩm vi sinh sử dụng trong thức ăn chăn nuôi.

Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi cảnh báo về SPS

ẢNH: ĐAN THANH

Theo nhiều chuyên gia nông nghiệp, mặc dù phần lớn các quy định mới không nhắm trực tiếp đến hàng hóa Việt Nam, song việc các thị trường lớn như Mỹ, EU liên tục cập nhật tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kiểm dịch cho thấy yêu cầu đối với hàng nông sản nhập khẩu ngày càng khắt khe.

Điều này sẽ tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt với những mặt hàng có kim ngạch lớn như rau quả, hạt tiêu, cà phê, gạo và thủy sản. Chỉ cần không đáp ứng yêu cầu về dư lượng hóa chất, hồ sơ truy xuất nguồn gốc hoặc quy định kiểm dịch cũng có thể bị cảnh báo, tăng tần suất kiểm tra, thậm chí bị trả hàng, tạm dừng nhập khẩu.

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu thường xuyên điều chỉnh quy định theo hướng dựa trên đánh giá rủi ro và bằng chứng khoa học, doanh nghiệp không nên chờ đến khi quy định chính thức có hiệu lực mới điều chỉnh hoạt động sản xuất. Thay vào đó, cần chủ động theo dõi các thông báo SPS của WTO và thông tin từ Văn phòng SPS Việt Nam để cập nhật kịp thời những thay đổi về tiêu chuẩn kỹ thuật của từng thị trường.

Các doanh nghiệp cũng cần siết chặt kiểm soát ngay từ vùng nguyên liệu, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng danh mục, thời gian cách ly, tăng cường kiểm nghiệm trước khi xuất khẩu, đồng thời hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và hồ sơ kỹ thuật.