Mỹ vào thế lưỡng nan khi Houthi leo thang tấn công ?

Hôm qua (14.9), AP đưa tin chiến sự ở Yemen đang leo thang khi quân đội chính phủ phát động tấn công lực lượng Houthi ở các khu vực dọc theo biển Đỏ.

Xung đột leo thang

Chính phủ Yemen tuyên bố sẽ điều thêm quân đến khu vực biển Đỏ. Một quan chức nước này thừa nhận phe chính phủ đã chịu một thất bại "đau thương" vào tuần trước khi lực lượng Houthi chiếm thành phố cảng Mokha và đảo Perim (còn gọi là đảo Mayyun) nằm ở eo biển Bab al-Mandab, có vai trò cửa ngõ kết nối biển Đỏ với Ấn Độ Dương.

Giữa bối cảnh đó, Houthi không chỉ chống đỡ các cuộc tấn công từ chính phủ mà còn tập kích thành phố Abha và tỉnh Khamis Mushait của

Ả Rập Xê Út - quốc gia đang hậu thuẫn cho chính phủ Yemen đối đầu Houthi. Phe Houthi tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái và tên lửa để tấn công Ả Rập Xê Út. Tuy nhiên, đến hôm qua Ả Rập Xê Út chưa công bố bất cứ hành động đáp trả nào nhằm vào Houthi.

Ảnh: Reuters

Những tuần gần đây, căng thẳng giữa hai bên leo thang, thành phố Abha và tỉnh Khamis Mushait cùng một số địa điểm khác của Ả Rập Xê Út đã bị Houthi tấn công. Trong đó, đường ống dẫn dầu Đông - Tây của nước này đã phải ngừng hoạt động do bị tấn công.

Thời gian qua, eo biển Hormuz bị đình trệ bởi cuộc chiến Iran khiến đường ống dẫn dầu Đông - Tây và tuyến hàng hải trên biển Đỏ với cửa ngõ Bab al-Mandab trở thành giải pháp tình thế quan trọng. Chính vì thế, việc tuyến đường ống Đông - Tây ngưng hoạt động, đồng thời việc chiếm đảo Perim có thể được Houthi tận dụng để kiểm soát cửa ngõ Bab al-Mandab khiến Ả Rập Xê Út bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong khi đó, trả lời truyền thông khi đang thăm Cộng hòa Ireland ngày 12.9, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: "Lực lượng Houthi gọi cho chúng tôi và họ không muốn giao chiến với chúng tôi. Họ không muốn chúng tôi truy đuổi họ". Ông dự báo mọi chuyện tại khu vực sẽ diễn ra tốt đẹp. Trước đó, trang Axios dẫn lời 2 quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman ngày 10.9 đã thực hiện 2 cuộc gọi cho Tổng thống Trump để kêu gọi Washington tấn công lực lượng Houthi, nhưng ông Trump đã từ chối. Theo đó, Washington muốn tập trung vào Iran và vấn đề eo biển Hormuz.

Đòn thế tinh quái

Trả lời Thanh Niên hôm qua về tình hình chiến sự Iran, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy tại ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) cho rằng: "Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhắm vào 3 mục tiêu: Đẩy giá dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lên cao bằng cách làm suy giảm niềm tin vào nguồn cung toàn cầu; Gây sức ép buộc Ả Rập Xê Út phải thúc đẩy Mỹ chấm dứt cuộc chiến theo các điều kiện có lợi cho Iran; Tác động cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ bằng cách mở rộng phạm vi xung đột, tạo cảm giác cuộc chiến không thể thắng lợi, đồng thời giá dầu và LNG tăng cao".

Theo vị chuyên gia, tình thế này đặt Mỹ vào thế tiến thoái lưỡng nan. Trong thỏa thuận đạt được với Mỹ vào năm ngoái, Houthi đã cam kết không tấn công tàu thuyền, lực lượng hay cơ sở hạ tầng của Mỹ, miễn là Washington không tấn công Houthi.

"Hiện tại, Houthi đang tấn công các cơ sở năng lượng và cảng biển của Ả Rập Xê Út chứ không phải các mục tiêu của Mỹ. Bằng cách này, Houthi hỗ trợ nỗ lực của Iran mà không vi phạm thỏa thuận với Mỹ. Đó là lý do tại sao Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối yêu cầu của Ả Rập Xê Út về việc triển khai lực lượng Mỹ tấn công Houthi", cựu đại tá Schuster phân tích thêm.

Theo ông, nếu Washington tấn công Houthi thì không chỉ làm phân tán lực lượng Mỹ đang đối đầu với Iran, mà còn có thể khiến Houthi quay lại tấn công tàu thuyền cũng như bắt đầu nhắm vào lực lượng và cơ sở hạ tầng của Mỹ. Điều đó sẽ mở rộng quy mô cuộc chiến, khiến Washington phải tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, đồng thời làm gia tăng sự phản đối cuộc chiến ngay tại Mỹ khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

"Tuy nhiên, việc không chấp thuận yêu cầu tấn công Houthi của Ả Rập Xê Út cũng tiềm ẩn rủi ro khiến nước này cắt giảm hoặc ngừng hỗ trợ hoạt động quân sự của Mỹ. Ả Rập Xê Út cũng có thể cắt giảm sản lượng dầu, đẩy giá dầu lên cao hơn nữa so với mức hiện tại vốn đang rất cao", ông Schuster nhận định thêm và đánh giá: "Các hành động của Houthi cho thấy một sự tinh quái về mặt chiến lược mà Mỹ hoàn toàn không lường trước và cũng chưa có sự chuẩn bị nào để đối phó".