ANZAC gợi lại một ngày kinh hoàng của liên quân Úc và New Zealand vào thời Thế chiến thứ nhất, ngày 25.4.1915. Đó là ngày mà quân Úc và New Zealand đổ vào vùng Gallipoli ở Thổ Nhĩ Kỳ, thời đó còn là đế chế Ottoman, đánh dấu sự khởi đầu của trận chiến Gallipoli. Sau khi đổ vào đây, có hơn 10.000 lính Úc và New Zealand đã thiệt mạng, riêng Úc có khoảng 8.500 binh sĩ tử trận và hơn 18.000 bị thương. Hằng năm, Ngày ANZAC được tổ chức trên toàn nước Úc và là ngày nghỉ lễ chính thức của người Úc để các cựu chiến binh và người dân tiến hành các nghi lễ như: Nghi lễ Hừng đông, Tưởng niệm và diễu hành. ANZAC được xem là ngày thiêng liêng nhất của nước Úc.
ANZAC là viết tắt của "Australian and New Zealand Army Corps", là lực lượng liên quân Úc-New Zealand tham chiến trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Lúc đó, nước Úc đã thành lập liên bang được 14 năm với dân số khoảng 5 triệu người và lực lượng quốc phòng là 300.000 quân. Theo lệnh của nước Anh, Úc và New Zealand phải gửi quân tới chiến trường châu u để cùng Đồng minh chống lại liên quân Đức-Phổ.
Cuộc đổ bộ diễn ra vào rạng sáng 25.4.1915 tại bờ biển Gallipoli thuộc Thổ Nhĩ Kỳ. Liên quân từ các tàu chiến ào ạt tiến nhanh vào bờ để chiếm mục tiêu, nhưng quân đội Thổ đã bố trí sẵn tại các chốt phòng thủ kiên cố chỉ còn chờ lệnh khai hỏa... Vì thế, trong những giờ đầu, số thương vong của lính đổ bộ lên tới vài ngàn người.
Cuộc chiến tại đây kéo dài đến tháng 12.1915, sau đó liên quân ANZAC phải tìm cách rút lui khỏi Gallipoli. Bộ chỉ huy đã dùng kế "giương đông kích tây" và đã rút binh một cách an toàn. Từ năm 1918 đã có những buổi lễ để tưởng nhớ những quân nhân Úc và New Zealand tử trận. Ngày ANZAC cũng trở thành một ngày trọng đại của ngành du lịch Úc, vì du khách đến nước Úc vào ngày này rất đông để tham quan và mua sắm.
Nguyễn Bá Huy Cường
(Đại học Curtin, Úc)
Bình luận (0)