Được sự chỉ đạo của Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM, sáng nay (9.3), Nhà hát nghệ thuật hát bội TP.HCM phối hợp cùng Trường tiểu học Trần Khánh Dư, phường Tân Định tổ chức chương trình Sân khấu học đường.
Mở đầu chương trình, các em học sinh được xem tiết mục "Múa mừng lễ hội kỳ yên", nhằm giới thiệu sơ lược về hát bội cùng những đặc trưng cơ bản của hát bội thông qua bài vè dân gian, đưa hát bội đến gần hơn với khán giả một cách gần gũi và dễ hiểu hơn. Thông qua đó, các nghệ sĩ mang tới các kiến thức cho các em học sinh về quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật hát bội.
Một đặc trưng nổi bật của nghệ thuật hát bội đó chính là nghệ thuật hóa trang mặt nạ. Mặt nạ màu đỏ: đa số là nhân vật trung thần, trung can nghĩa khí, là người tốt; màu trắng mốc là nhân vật nịnh thần, tính khí gian xảo, là người xấu; màu xanh là nhân vật thông minh, trí tuệ, dũng cảm; màu vàng nhạt: nhân vật có tính cách hiền hoà, từ bi, nhân hậu. Trong khi màu đen nhạt: nhân vật là người dân dã, ít ăn học nhưng rất tốt bụng. Còn nhân vật kẻ mặt rằn, màu đen trắng đan xen, mang râu là nhân vật có tính khí hung dữ, có sức mạnh hơn người...
Các nghệ sĩ cho biết hát bội là loại hình nghệ thuật kịch hát truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam. Nghệ thuật sân khấu Việt Nam nói chung đã bước đầu được hình thành từ thời nhà Đinh - Lý - Trần (thế kỷ 10 đến thế kỷ 14) nhưng chỉ ở các hình thức diễn xướng và các trò diễn đơn giản, thô sơ
ẢNH: THÚY HẰNG
Vào thời nhà Lê, thế kỷ 15-16 về mặt nghệ thuật đã có những phát triển hơn trước. Và theo các nhà nghiên cứu, rất nhiều khả năng nghệ thuật hát bội được hình thành trong giai đoạn này, có thể là vào thế kỷ 16. Đến thế kỷ 17, được sự khuyến khích của Chúa Nguyễn, hát bội được phục hồi và phát triển ở Đàng Trong với công lao rất lớn của cụ Đào Duy Từ. Đến thế kỷ 18 thì từ 'bội' trong tên gọi 'hát bội' đã xuất hiện chính thức trong các tư liệu, sách sử xưa. Đó là những chi tiết trích từ 'Vũ trung tùy bút' của cụ Phạm Đình Hổ
ẢNH: THÚY HẰNG
Cuối thế kỷ 19, cụ Đào Tấn đã có công phát triển nghệ thuật hát bội đến độ hoàn thiện về nghệ thuật trình diễn và ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống người dân. Càng đi vào phía nam thì hát bội càng bén rễ trong dân gian. Tả quân Lê Văn Duyệt là người có công rất lớn trong việc giúp hát bội phát triển khi ông làm Tổng trấn Gia Định Thành thế kỷ 19 (1820-1832). Đầu thế kỷ 20, hát bội trở thành loại hình biểu diễn/giải trí thịnh hành ở vùng đất Nam bộ, được đưa đi đấu xảo tại Pháp, được quan tâm xây dựng quy củ. Từ cuối thế kỷ 20 cho đến nay, hát bội vẫn gắn kết mật thiết với tín ngưỡng thờ thần Thành hoàng và trở thành nghi lễ không thể thiếu trong lễ hội kỳ yên ở các đình thần, phục vụ đời sống tín ngưỡng và tinh thần của người dân đất phương nam. Cho đến nay Nhà hát nghệ thuật hát bội TP.HCM vẫn đang gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị đặc sắc của loại hình nghệ thuật này
ẢNH: THÚY HẰNG
Trích đoạn 'Trần Hưng Đạo ra quân' được biểu diễn sáng nay. Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn là vị đại thống lĩnh của quân đội nhà Trần của Việt Nam ở thế kỷ 13, được lịch sử ghi nhận là một thiên tài quân sự. Cùng với vương tộc Trần, ông đã lãnh đạo quân dân Đại Việt chống lại quân xâm lược Nguyên Mông đi đến thắng lợi cuối cùng. Ông trở thành một trong những anh hùng dân tộc vĩ đại nhất của Việt Nam. Trích đoạn này thể hiện cảnh xuất quân đánh giặc Nguyên Mông, là một lớp diễn thể hiện vũ đạo hát bội cũng như khắc họa hình ảnh uy nghi dũng mãnh của Hưng Đạo Vương
ẢNH: THÚY HẰNG
Nghệ sĩ Bảo Châu trong vai Trần Hưng Đạo; nghệ sĩ Hà Trí Nhơn trong vai Yết Kiêu; nghệ sĩ Hoàng Duy trong vai Dã Tượng, cùng các nghệ sĩ khác đã mang đến trích đoạn hào hùng
ẢNH: THÚY HẰNG
Phần giao lưu, trả lời câu hỏi của các em học sinh và nghệ sĩ
ẢNH: THÚY HẰNG
ẢNH: THÚY HẰNG
Học sinh được mời lên sân khấu trải nghiệm động tác đi ngựa và chèo thuyền giống như các nghệ sĩ hát bội
ẢNH: THÚY HẰNG
Đây là cách để các em hiểu hơn và thêm yêu thích nghệ thuật truyền thống dân tộc
ẢNH: THÚY HẰNG
Trong Sân khấu học đường sáng 9.3, các nghệ sĩ còn mang tới trích đoạn tác phẩm 'Võ Thị Sáu'. Nghệ sĩ Thanh Bình, Trưởng phòng tổ chức biểu diễn, Nhà hát nghệ thuật hát bội TP.HCM, cho biết nhiều người nghĩ hát bội chỉ khai thác những đề tài cổ điển, khó tiếp cận, nhưng khi đi vào học đường, Nhà hát nghệ thuật hát bội TP.HCM cần xây dựng bố cục chương trình, với thời lượng, tiết mục... cung cấp những nội dung, kiến thức phù hợp độ tuổi, các em học sinh thấy gần gũi, dễ tiếp cận, dễ tương tác với các nghệ sĩ
ẢNH: THÚY HẰNG
Tại phiên chợ Tết Canh Dần năm 1950 ở thị trấn Đất Đỏ, chị Võ Thị Sáu nhận nhiệm vụ tiêu diệt cường hào ác bá. Chị Võ Thị Sáu dùng lựu đạn tập kích, làm bị thương 1 hương chức và một số tay sai của bọn thực dân. Nhưng chẳng may lần đó chị sa vào tay giặc...
ẢNH: THÚY HẰNG
Bọn thực dân và tay sai dùng nhiều cực hình tra tấn chị, hòng tìm ra yếu điểm và căn cứ của phong trào cách mạng. Nhưng chúng vẫn không thành công trước khí phách hiên ngang, dũng cảm, cùng những câu nói hào hùng bất khuất của chị Võ Thị Sáu khi đối diện với quân thù. Biết không thể khai thác được gì từ chị, họ đã tử hình chị tại nhà tù Côn Đảo
ẢNH: THÚY HẰNG
Khí phách hiên ngang, sự anh dũng kiên cường của chị Võ Thị Sáu khiến thầy cô giáo, các em học sinh xúc động khôn nguôi. Trong tác phẩm, nghệ sĩ Bảo Trang vào vai chị Võ Thị Sáu; nghệ sĩ Mỹ Huyền vai mẹ chị Sáu; nghệ sĩ Thái Điền vai Cả Suốt; nghệ sĩ Đường Trí Luân vai quan Pháp; nghệ sĩ Hoàng Hà vai cha sứ cùng nhiều nghệ sĩ khác
ẢNH: THÚY HẰNG
Trong trích đoạn tác phẩm 'Võ Thị Sáu', nghệ sĩ Thanh Bình vào vai Cả Đay (giữa). Nghệ sĩ cho biết qua các hoạt động nghệ thuật, các trích đoạn tác phẩm, các hoạt động giao lưu, các nghệ sĩ góp phần đưa học sinh đến gần hơn với những loại hình nghệ thuật truyền thống, tạo sự đa dạng về văn hóa tinh thần trong đời sống
ẢNH: THÚY HẰNG
Đặc biệt, theo nghệ sĩ Thanh Bình và cô Lê Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Khánh Dư, chương trình Sân khấu học đường không chỉ quảng bá, bảo tồn, giữ gìn và phát huy các giá trị của nghệ thuật hát bội mà còn giúp học sinh học lịch sử dân tộc một cách tự nhiên, dễ hiểu, dễ khắc ghi, nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc trong mỗi em
ẢNH: THÚY HẰNG
Bình luận (0)