Ngực không đau, không có cục cứng: Liệu bạn thực sự an toàn trước ung thư vú?

Phát hiện ung thư ở cả hai bên vú từ một buổi tầm soát tình cờ

BS.CKI Phùng Ngọc Thư vẫn nhớ như in lần gặp chị T - người bạn thân thời trung học - đến khám sàng lọc trong một sự kiện Tháng Nơ Hồng tại Bệnh viện FV. Ở độ tuổi ngoài 40, sức khỏe tốt nhưng do bận rộn, nhiều năm qua chị T. không đi tầm soát định kỳ. Ngay cả buổi khám hôm ấy cũng chỉ là quyết định "tiện thể" hội ngộ với bạn cũ.

ẢNH: BỆNH VIỆN FV

Mọi thứ diễn ra bình thường cho đến khi bác sĩ mở phim nhũ ảnh: Một bên vú xuất hiện tổn thương nghi ngờ ác tính.

Bác sĩ Thư quyết định rà soát hệ thống toàn bộ hai bên vú theo đúng quy trình y khoa và phát hiện thêm một vùng bất thường rất nhỏ ở bên vú thứ hai. Kết quả sinh thiết sau đó xác nhận chị T. mắc ung thư vú cả hai bên.

Ngay khi xác định chẩn đoán ung thư cả hai bên vú, ê-kip đã đưa ra chiến lược điều trị toàn diện: Chỉ định tầm soát gen BRCA kết hợp với phác đồ phẫu thuật và tính toán phương án tái tạo thẩm mỹ theo hướng cá thể hóa cho bệnh nhân.

Ba ngộ nhận khiến phụ nữ trì hoãn tầm soát ung thư vú

Trường hợp trì hoãn tầm soát vú như chị T. không phải là chuyện hiếm gặp. Sự bận rộn cùng quan niệm "chưa có triệu chứng nghĩa là vẫn khỏe" âm thầm tước đi cơ hội bảo vệ bản thân của nhiều chị em.

Theo khuyến cáo y khoa từ các hiệp hội lớn (ACR, NCCN), phụ nữ nên được đánh giá nguy cơ ung thư vú ở tuổi 25. Tại FV, với nhóm nguy cơ trung bình (không có tiền sử gia đình hay tiền sử cá nhân đặc biệt), chúng tôi khuyến nghị tầm soát hằng năm bằng siêu âm và kết hợp với chụp nhũ ảnh từ tuổi 40. Đối với nhóm nguy cơ cao (tiền sử gia đình, tiền sử cá nhân liên quan ung thư vú hay đột biến gien BRCA1, BRCA2), việc tầm soát cần được cá thể hóa, bắt đầu sớm hơn và có thể bao gồm nhũ ảnh kết hợp với MRI vú tùy theo mức độ nguy cơ.

Trong thực tế, nhiều phụ nữ vẫn chần chừ tuân thủ khám vú định kỳ vì ba ngộ nhận. Đầu tiên là tâm lý chờ tín hiệu từ cơ thể - nhiều chị em chỉ đi khám khi đã sờ thấy cục cứng, bị đau hay thấy da vú thay đổi. Trong khi đó, ung thư vú giai đoạn sớm thường diễn tiến âm thầm, đợi đến khi "cơ thể lên tiếng" mới đi khám đồng nghĩa với bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị.

ẢNH: BỆNH VIỆN FV

Thứ hai là chủ quan về nguy cơ của bản thân. Không ít người cho rằng mình còn trẻ, gia đình không ai mắc bệnh, có lối sống lành mạnh thì sẽ "miễn nhiễm" ung thư. Thực tế, những yếu tố này chỉ giúp giảm phần nào rủi ro.

Cuối cùng là suy nghĩ "một lần kiểm tra là xong". BS.CKI Phùng Ngọc Thư nhấn mạnh: Tầm soát tuyến vú phải là thói quen kỷ luật, được cá thể hóa theo độ tuổi, yếu tố di truyền, mật độ mô vú và tuân thủ lộ trình định kỳ.

Tầm soát ung thư vú: Không phải cứ xét nghiệm nhiều là tốt

Trong tầm soát ung thư vú, mỗi phương tiện chẩn đoán hình ảnh có vai trò riêng. Nhũ ảnh (gồm nhũ ảnh 3D - DBT) giúp phát hiện vi vôi hóa. Siêu âm giúp khảo sát tổn thương, đặc biệt hữu ích khi mô vú dày. MRI được cân nhắc khi cần khảo sát chuyên sâu, còn sinh thiết giúp xác định bản chất tổn thương khi có chỉ định.

Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào kết quả khám, đặc điểm mô vú và đánh giá chuyên môn. Một tổn thương lành tính có thể chỉ cần theo dõi định kỳ; ngược lại, nếu được chỉ định sinh thiết, người bệnh không nên trì hoãn vì lo sợ.

Bác sĩ Thư từng gặp hai thái cực khi người bệnh nhận kết quả. Có người nghe báo cần sinh thiết, vì sợ hãi đã trì hoãn. Khi quay lại sau 1,5 năm, khối u 6 mm đã vượt mốc 20 mm, kèm di căn hạch nách. Ở thái cực ngược lại, có người có tổn thương lành tính chỉ cần theo dõi mỗi 6 tháng, nhưng vì hoang mang đã đi nhiều bệnh viện, thực hiện nhiều xét nghiệm không cần thiết và càng thêm lo lắng.

"Y khoa tốt không phải là làm nhiều nhất, mà là làm đúng thứ cần làm, vào đúng thời điểm, cho đúng người", bác sĩ nhấn mạnh.

Khi được chẩn đoán ung thư, việc đánh giá đầy đủ số lượng, vị trí khối u, tình trạng hạch và đặc điểm sinh học sẽ giúp lựa chọn phương án điều trị tối ưu. Tại Bệnh viện FV, hội đồng đa chuyên khoa gồm: các chuyên gia chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, phẫu thuật, ung thư nội khoa, xạ trị... cùng đánh giá từng trường hợp, từ thời điểm điều trị, khả năng bảo tồn vú đến chỉ định hóa trị, xạ trị hay điều trị đích.

ẢNH: BỆNH VIỆN FV

Nhân Tháng Nơ Hồng 2026, bác sĩ Thư nhắn nhủ: "Tầm soát không phải vì sợ hãi, mà là cách bạn trân trọng cuộc sống của chính mình. Hãy dành một khoảng nghỉ trong lịch trình bận rộn để gặp gỡ bác sĩ chuyên khoa và thiết lập kế hoạch bảo vệ sức khỏe tuyến vú ngay hôm nay!".