Người 'mộng mơ' kết nối những thế hệ Việt - Pháp

Hội đăng ký chính thức tại Sở Cảnh sát Paris (thuộc Bộ Nội vụ Pháp) đúng ngày Quốc khánh Việt Nam năm 2010. Đến lễ ra mắt vào tháng 12 cùng năm, một Việt kiều lớn tuổi hỏi ông Nam khá thẳng: "Có chắc sẽ duy trì được hội không, bởi đã có nhiều hội thành lập rồi một thời gian sau lại biến mất?".

Sau 16 năm, ABVietFrance vẫn hoạt động. Khi trò chuyện về hành trình ấy, ông Nguyễn Hải Nam, Chủ tịch sáng lập ABVietFrance, không nói nhiều về những thương vụ hay thành tích của một hội doanh nhân. Điều ông nhắc đi nhắc lại là hai chữ "người trẻ".

"Kẻ mộng mơ"

Ông Nguyễn Hải Nam sang Pháp du học năm 1980, khi vừa tốt nghiệp phổ thông ở TP.HCM. Những ngày đầu, vốn tiếng Pháp còn hạn chế, chàng sinh viên người Việt làm nhiều công việc từ bốc vác, giao hàng đến bán hàng tận nhà, trước khi bước vào ngành ngân hàng và có hơn 30 năm làm việc trong lĩnh vực này tại Pháp.

Ảnh: NVCC

Năm 1991, ông lần đầu trở về Việt Nam. Từ những chuyến đi ấy, ông bắt đầu nghĩ nhiều hơn về việc có thể làm gì để đưa Việt Nam và Pháp đến gần nhau hơn. Trừ những năm dịch Covid-19, ông cho biết trung bình mỗi năm trở về Việt Nam khoảng 3 lần, vì công việc hoặc các hoạt động cộng đồng.

Ý tưởng tập hợp một mạng lưới người Việt tại Pháp cũng dần thành hình. Nhưng ban đầu không phải ai cũng tin. Một người quen từng chúc ông "thành công với ảo tưởng". Một doanh nhân Pháp sau lần đầu gặp còn gọi ông là bisounours - cách ví von một người quá lạc quan, có phần mộng mơ. Bởi thời điểm ấy, những người sáng lập gần như không có sẵn nguồn lực, trong khi hội hoạt động phi lợi nhuận.

Không chỉ dành cho doanh nhân

Có chữ "doanh nhân" trong tên gọi, nhưng ABVietFrance được ông Nam và những người đồng hành xây dựng theo hướng một mạng lưới mở. Thành viên không chỉ có người Việt sống tại Pháp mà còn có người Việt trong nước, các doanh nghiệp và nhiều người mang quốc tịch Pháp, thuộc nhiều ngành nghề, nhiều thế hệ.

Ảnh: NVCC

Ban Chấp hành ABVietFrance hiện được cơ cấu với tỷ lệ giữa thế hệ trẻ và những người đi trước gần như 50 - 50; tỷ lệ nam - nữ cũng tương tự. Với ông Nam, đằng sau những con số ấy là một lựa chọn được duy trì từ những ngày đầu: đặt niềm tin vào thế hệ trẻ.

Có thời điểm, thành viên trẻ nhất của ABVietFrance chỉ mới 17 tuổi, đang là học sinh trung học. Người trẻ không chỉ đến các buổi giao lưu, hội thảo làm lễ tân, đón khách mà được khuyến khích trực tiếp tham gia dự án, học cách làm việc và tích lũy kinh nghiệm.

Ảnh: NVCC

Năm 2014, ABVietFrance thành lập Đoàn Thanh niên năng động - Groupe Jeunes Dynamiques (JD) dành cho thành viên dưới 35 tuổi, tạo cơ hội để họ tham gia các dự án và dần có tiếng nói trong hoạt động của hội. Ông Nam đúc kết cách làm trong 3 nguyên tắc: vừa làm vừa học, dựa vào sức mạnh tập thể và tin tưởng người trẻ.

"Một tương lai mà mình muốn có phần trong đó"

Nguyễn Minh Hạnh sang Pháp du học rồi ở lại làm việc, hiện là Tổng thư ký Ban Chấp hành ABVietFrance. Năm 2025, cô về Việt Nam tham gia diễu hành trong khối kiều bào tại Quảng trường Ba Đình tại đại lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh.

Theo Hạnh, người Việt sống xa quê có thể hướng về đất nước từ những điểm xuất phát rất khác nhau. Với người rời Việt Nam từ lâu, đó có thể là ký ức và tình cảm; với những du học sinh ở lại nước ngoài là mong muốn mang kiến thức, trải nghiệm trở về; còn với thế hệ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, đó có thể là nhu cầu tìm hiểu nguồn cội. "Điều giữ một cộng đồng xa quê hướng về Việt Nam không nhất thiết là cùng một quá khứ, mà là cùng nhìn thấy một tương lai mà mình muốn có phần trong đó", Hạnh chia sẻ.

Ảnh: NVCC

Trong khi đó, Lê Hoàng Ngọc Mỹ theo mẹ sang Pháp từ khi mới học lớp 4. Từ một kỳ thực tập trong chương trình đại học, Mỹ đến với ABVietFrance rồi đã gắn bó hơn 4 năm. Qua hoạt động của hội, cô có thêm những chuyến trở về Việt Nam hằng năm. Mỹ đang mong muốn phát triển một nhóm thanh niên của hội tại Việt Nam, để người trẻ 2 nước có thêm cơ hội gặp gỡ, làm việc cùng nhau.

Những hành trình ấy phần nào lý giải điều ông Nam gọi là đặt niềm tin vào thế hệ trẻ. Với ông, điều quan trọng là tạo cơ hội để mối liên hệ với Việt Nam trở thành trải nghiệm của những người trẻ: một chuyến đi, một dự án, một công việc hay một người bạn ở Việt Nam.

Với thế hệ của Minh Hạnh, đóng góp cho quê hương cũng không nhất thiết đồng nghĩa với trở về Việt Nam sinh sống hay làm việc. "Đừng chờ đến khi mình có thật nhiều mới đóng góp. Hãy bắt đầu từ điều mình có, ở nơi mình đang đứng", Hạnh chia sẻ.

Ảnh: NVCC

Còn với ông Nam, nước Pháp và Việt Nam là 2 quê hương. Sau hơn 4 thập niên sống tại Pháp, từ những chuyến trở về của bản thân, ông đang tạo thêm không gian để những người đến sau tìm được cách riêng để gắn bó với Việt Nam.

"Thành lập một hội ở Pháp hoàn toàn không khó, duy trì được mới là thử thách lớn", ông Nam nhìn lại. Trở lại với câu hỏi của người Việt kiều kể trên, sau 16 năm, câu trả lời không chỉ nằm ở việc ABVietFrance vẫn hoạt động. Nó còn nằm ở những người trẻ đã bước vào, được trao việc và đang viết tiếp câu chuyện Việt - Pháp theo cách của thế hệ mình.